ارائه چهارچوب مدیریت استعداد با رویکرد چابکی منابع انسانی

چکیده

هدف این پژوهش، طراحی مدلی برای مدیریت استعداد با رویکرد چابکی منابع انسانی و مورد مطالعه این پژوهش شرکت "منطقه هفت عملیات انتقال گاز کشور" است. صنعت نفت و گاز یکی از صنایعی است که نیاز مبرمی به مدیریت استعداد دارد. برای استخراج مولفه‌های اولیه از دو روش مطالعه کتابخانه‌ای گسترده و تکنیک دلفی با استفاده از 12 نفر از خبرگان دانشگاهی و شرکتی استفاده شد که انتخاب خبرگان به روش نمونه‌گیری گلوله برفی انجام پذیرفت. در نهایت 45 مولفه در 5 بُعد جذب، انتخاب، بکارگیری، توسعه و نگهداری مدیریت استعداد با رویکرد چابکی نیروی کار دسته‌بندی شد. ضریب هماهنگی کندال، 0.74 بدست آمد که نشان‌دهنده اتفاق‌نظر قوی بین پانل خبرگان است. برای ارزیابی مولفه‌ها از دو نرم‌افزار20 Spss و Smart pls استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد همه مولفه‌های شناسایی شده در شرکت به جز بازخور 360 درجه در بُعد نگهداری با بارعاملی 0،2 و تیم‌های چند وظیفه‌ای با معناداری بالای 0،05 مهم هستند. با بکارگیری مولفه‌های شناسایی شده انتظار می‌رود شرکت بتواند مدیریت استعداد را با تاکید بر چابک سازی نیروی انسانی مستقر نماید.

کلیدواژه ها: مدیریت استعداد؛ چابکی منابع انسانی؛ انتقال گاز؛ تکنیک دلفی

نویسندگان:

روح اله سهرابی: گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان،ایران

داوود جعفری سرشت: گروه اقتصاد، دانشکده اقصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان ایران

 فهیمه میداندار باسمنج: مدیریت اجرایی،دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا ،همدان، ایران

فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی – دوره 9، شماره 2 – شماره پیاپی 28، تابستان 1396.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

داوری اخلاقی بر مبنای استثنایی سازی موقعیت: کاوش پدیدارشناختی اخلاق پژوهش

چکیده

این پژوهش با هدف کاوش پدیدارشناختی فهم دانشجویان دکتری دانشگاه شیراز از اخلاق پژوهش انجام گرفته است و از طریق مصاحبه عمیق با 8 نفر، داده های مورد نظر جهت تحلیل جمع آوری گردید. داده ها با روش پدیدارشناسی تفسیری تحلیل و در اولین مرحله هفت زیر تم پیرامون موضوع مقاله حاضر استخراج گردید. در ادامه هفت زیر تم اولیه توسط محقق در دو تم اصلی: باز اندیشی در مفاهیم و برجسته سازی تعدد موقعیت ها مفهوم سازی شد. در نهایت استثنایی سازی موقعیت، به عنوان مفهوم مرکزی تجربه زیسته مشارکت کنندگان در مواجهه با شرایط متعارض اخلاقی که شیوه داوری اخلاقی آنها را تعیین می کند کشف شد. بنابراین افراد با رجوع به معانی مطلوب خود از مفاهیم و انتخاب گزینشی از موقعیت های چندگانه ای که با آن مواجه می شوند، تفسیری خاص و استثنایی از انجام رساله انجام می دهند. این شیوه تفسیر، آنها را یاری می رساند تا به مدیریت تعارضات و داوری اخلاقی بپردازند.

کلیدواژگان: داوری اخلاقی، استثنایی سازی موقعیت، پدیدارشناسی، دانشجویان دکتری، اخلاق پژوهش

نویسندگان:
محمدتقی ایمان، روح اله جلیلی، اسفندیار غفاری نسب، منصور طبیعی

مجله پژوهش های اخلاقی – سال هفتم، شماره 1، پاییز 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

انسان شناسی تکاملی و بن بست اخلاقی آن:با تاکید بر قانون طلایی

چکیده

شناخت انسان و تاثیر آن بر نگرش اخلاقی یکی از مسائل مهم در فلسفه است. انسان شناسی تکاملی به عنوان یکی از محصولات عصر جدید با بن بست چاره ناپذیری در حوزه اخلاق مواجه است به نحوی که امکان هر نوع سازش منطقی میان آن و خداگرایی توحیدی را منتفی میسازد. ابعاد مختلفی را میتوان محور تضاد میان انسان شناسی تکاملی و اخلاق نشان داد. تحقیق حاضر محدود به قانون طلایی خواهد بود و هدف نویسنده نشان دادن ناسازگاری موجود میان انسان شناس تکاملی و قانون طلایی است. بر اساس این قانون « برا ی دیگران همان را باید دوست داشت که برای خود دوست داریم». تبدیل قانون طلایی به یک قانون غیر قابل دفاع و نگرش ساده لوحانه که صرفا منفعت فردی در آن توصیه می گردد از عمده ترین بحرانی است که انسان شناسی تکاملی به لحاظ اخلاقی به همراه دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و تمسک به تبیین علی به معنای کشف روابط علی بین احکام و گزاره های مورد بررسی انجام می شود.

کلیدواژگان: اخلاق، تکامل، انسان شناسی، ارزش

نویسنده:
رمضان مهدوی آزادبنی

مجله پژوهش های اخلاقی – سال هفتم، شماره 1، پاییز 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

بررسی تأثیر شایستگی‌های بین فرهنگی بر آمادگی مدیران برای تغییر سازمانی

چکیده

یکی از جنبه‌های مهم برنامه‌ریزی استراتژیک، تغییر سازمانی است. در فرآیند تغییر سازمان، پیش از همه، مدیران باید آمادگی تغییر را در خود داشته باشند که بتوانند سازمان را نیز تغییر دهند. این امر مستلزم وجود برخی شایستگی‌های فرهنگی در مدیران می‌باشد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر متغیرهای اصلی و غیر اصلی شایستگی بین فرهنگی بر آمادگی مدیران برای تغییر سازمانی است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران عالی، میانی و عملیاتی شرکت‌ها بین‌المللی در استان فارس می‌باشند. روش تحقیق آن از نوع پیمایشی- تحلیلی می‌باشد. روش نمونه‌گیری طبقه ای نسبتی است که شامل 183 نفر از اعضای جامعه مورد نظر می‌باشد. ابزار سنجش پژوهش حاضر پرسشنامه استاندارد می‌باشد و داده‌های گردآوری شده از روش حداقل مربعات جزئی مدل (PLS-SEM) به وسیله نرم‌افزار SMART-PLS2 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. طبق نتایج به دست آمده، عوامل اصلی و غیر اصلی شایستگی بین فرهنگی بر آمادگی مدیران برای تغییر تأثیر مثبت و معناداری دارند. این بدان معناست که عوامل اصلی و غیر اصلی شایستگی بین فرهنگی که شامل قابلیت‌های شناختی، توانایی‌های عاطفی، مهارت‌های رفتاری، تجربه چند فرهنگی، سطح مدیریت، نوع مدیریت و آموزش بین فرهنگی از ملزومات آمادگی مدیر برای تغییر در کسب و کارهای بین‌الملل است.

کلیدواژه ها: شایستگی بین فرهنگی؛ تغییر سازمانی؛ قابلیت‌های شناختی؛ توانایی‌های عاطفی؛ مهارت‌های رفتاری

نویسندگان:

رضا سپهوند: مدیرگروه مدیریت بازرگانی دانشگاه لرستان

 یوسف زرنگاریان: استادیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه یاسوج

 مهدی محمدی: دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام  

فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی – دوره 9، شماره 2 – شماره پیاپی 28، تابستان 1396.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

چرا پروانه واردات برنج تایلندی معلق شد؟

دکتر بهروز جنت در گفت‌وگو با ایسنا، درباره علت تعلیق پروانه واردات برنج تایلندی، گفت: باید توجه کرد که سازمان غذا و دارو اعلام نکرده است که برنج تایلندی در بازار وجود نداشته باشد، بلکه دستورالعمل تعلیق پروانه واردات برنج تایلندی برای کنترل سلامت این برنج‌ها و ترسیم نقشه سلامت این محصول تایلندی بوده است.

وی با بیان اینکه سازمان غذا و دارو در هنگام ثبت محصولات پر مصرف وارداتی مانند برنج، اولین محموله‌های وارداتی آن را به طور جدی کنترل کرده و سپس نقشه سرزمینی آنجا را ترسیم می‌کند، ادامه داد: به عنوان مثال در چندین سال گذشته برای برنج هندی هم چنین اتفاقی افتاد و ما با بررسی‌هایی که درباره برنج هندی و مناطق کاشت آن انجام دادیم، به این نتیجه رسیدیم که نباید به برنج برخی از ایالت‌های کشور هند برای ورود به بازارهای ایران، مجوز دهیم. در حال حاضر هم به واردکنندگان برنج تایلندی نامه زدیم و اعلام کردیم که فعلا برنج تایلندی را ثبت سفارش نکنند و بعد هم به ما گزارش دهند که هر یک از محموله‌هایشان را از کدام استان تایلند وارد می‌کنند تا ما نقشه‌ای از کیفیت محصولات تایلند ترسیم کرده و آن را مورد بررسی قرار دهیم.

جنت با بیان اینکه در حال حاضر همین کار را با کشور اروگوئه نیز انجام می‌دهیم، افزود: بنابراین ما نگفته‌ایم که فلان محصول یک کشور بد است، بلکه می‌خواهیم نقشه سلامتی آن محصول در کشور مورد نظر را ترسیم کرده و آن را از نظر سلامتی و کیفیت بررسی کنیم.

مدیرکل امور غذایی، آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو در پاسخ به اینکه آیا در حال حاضر سلامت برنج‌های تایلندی موجود در بازار را تایید می‌کنید، گفت: در حال حاضر برنج‌های تایلندی موجود در بازار ایران هیچ مشکلی ندارد، اما تاکید می‌کنم که به واردکنندگان نامه زدیم که ثبت سفارش جدید نداشته باشند تا گزارش مناطق کشاورزی برنج تایلندی را به ما بدهند و ما نقشه سلامت آن را در اختیار داشته باشیم.

انتهای پیام

«نظریّة خنثی‌سازی جرم و ارتباط آن با عدالت ترمیمی»

چکیده

عدالت ترمیمی به عنوان رویکردی نوین در عرصة عدالت کیفری، در صدد جبران زیان های حاصل از جرم و ترمیم روابط از هم گسیخته است. آنچه در این میان مهم است، شناخت مبانی نظری این مفهوم است.
در این پژوهش، نظریّة خنثی سازی جرم به عنوان یکی از مبانی نظری عدالت ترمیمی مورد بررسی قرار گرفته است تا ارتباط این دو مشخّص شود. مطابق این نظریّه، فرد بزهکار علی¬رغم آگاهی از زشتی و نادرستی عمل خویش، با به کارگیری پنج فن؛ «انکار بزهدیده»، «انکار مسؤولیّت»، «انکار صدمه و زیان»، «وفاداری به تعهّدات بالاتر» و«محکوم کردن محکوم کنندگان» اقدام به خنثی ساختن تصویر قبیح جرم کرده و ارتکاب جرم را «موجّه» می داند که در نتیجة آن، مسیر وقوع جرم هموارتر می شود.برنامه های عدالت ترمیمی زمینه ای فراهم می سازند تا شخص بزهکار در جریان یک فرایند مشارکتی و جامعوی پی به نادرستی کردار خود و فنون توجیه-کنندة آن برده و مسؤولیّت اَعمال خود را بپذیرد.
این پژوهش در صدد است تا با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و شیوة کتابخانه ای به بررسی این موضوع بپردازد.

نویسندگان:

اسمعیل رحیمی نژاد: دانشیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه تبریز

 مهدی آقایاری: دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه تبریز

 غلامرضا قلی پور: دانشجوی دکتری رشته حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه شهید بهشتی

 فصلنامه پژوهش حقوق کیفری – دوره 3، شماره 11، تابستان 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

تولد کتاب‌های درسی

حیاط شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی در کیلومتر17جاده مخصوص کرج، در خیابان عریض داروپخش جای آرامی است. در حیاط چهچهه پرنده‌ها زیر سایه‌‌سار درختان روح‌نواز است و بزرگی فضا هوس پیاده‌روی دارد، جایی که سال56 جمعی از ناشران و چاپخانه‌داران، پول‌های کوچکشان را روی هم گذاشتند و وقتی به شش میلیون تومان رسید، آن را خریدند تا جایی دائمی باشد برای چاپ کتاب‌های درسی.

اما پشت چهره آرام این ویلا ولوله‌ای برپاست، یک دنیا هیاهو با صداهای کرکننده و بوهای عجیب. اینجا 120 کارگر از صبح تا شب، بی‌وقفه و بی‌خواب پای دستگاه‌های غول‌آسا کار می‌کنند تا کتاب‌های درسی به وقتش توی کیف دانش‌آموزان باشد. شرکت چاپ و نشر یک‌جورهایی خواهرخوانده شرکت افست است؛ شرکتی که آن هم مسئول چاپ کتاب‌های درسی است و نطفه‌‌اش سال36 به دست جمعی از ناشران در خیابان 30 تیرفعلی و قوام‌السلطنه قدیم بسته شد و حالا بعد از60 سال سراغش را باید در کیلومتر4 جاده آبعلی گرفت. شرکت افست کتاب‌های درسی دوره ابتدایی را چاپ می‌کند و شرکت چاپ و نشر، کتاب‌های دوره متوسطه و پیش‌دانشگاهی را، چیزی حدود80 میلیون جلد کتاب درسال.

یک، دو، سه؛ کتاب

سمت شرقی باغ، ساختمانی چند پله می‌خورد و بالا می‌رود، ساختمانی که پایینش هیاهوست و بالایش آرام. آسانسور که می‌ایستد و درهای بخش آرام ساختمان به رویمان باز می‌شود سکوتی محض می‌پیچد توی گوش‌‌ها. در بخش لیتوگرافی صدا از کسی درنمی‌آید.

دو میز مونتاژ گوشه‌ای سرپاست. با آن که تاریخ مصرفشان گذشته،‌ مانده‌اند تا فقط هر بازدیدکننده‌ای که آمد بداند اسکلت کتاب‌های درسی در قدیم وقتی هنوز دنیا دیجیتال نشده بود، چطور سرهم می‌شد. سال‌ها پیش کتاب‌های درسی تالیف شده صفحه به صفحه به لیتوگرافی می‌رسید و از هرکدامشان عکسی تهیه می‌شد و این عکس‌ها به صورت فیلم درمی‌آمد و عده‌ای صفحات را کنار هم مونتاژ می‌کردند و روی میز کار با فوت و فنی که خودشان بلد بودند خط نشان و تا را میزان می‌کردند تا فیلم‌ها بی‌نقص و بی‌کجی به مرحله بعد برود. مسئول لیتوگرافی اما می‌گوید با آن همه دقت بازهم خطا زیاد بود و کار زمانبر، دو نقصی که دنیای دیجیتال امروز برطرفشان کرده و سرعت کار را به طرز چشمگیری افزایش داده. حالا مولفان کتاب‌های درسی، متن نهایی کتاب را می‌نویسند و سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی آن را تایید می‌کند و مُهر محرمانه آبی رنگش را روی آنها می‌کوبد و نسخه‌های پی‌دی‌اف کتاب‌ها به لیتوگرافی می‌رسد، جایی که سر و کار پرسنلش با زینک است و یک مشت ماده شیمیایی و دستگاه‌های پیشرفته بیصدا.

سرپرست بخش، کاغذ پوستی را از روی زینک برمی‌دارد و اشاره می‌کند به سطح براقش و نقبی می‌زند به گذشته، به آن زمان که فیلم‌های آماده روی زینک‌ها چسبانده می‌شد و با تابیده شدن نور رویشان متن و عکس کتاب روی آنها نقش می‌بست. این روش نیز اما به تاریخ پیوسته و جزئی از خاطرات شده چون اینک در لیتوگرافی پیشرفته شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی همه مونتاژها، صفحه‌آرایی‌ها و ویرایش‌ها در دستگاه‌های دیجیتال انجام می‌شود و محتویات کتاب، اتوماتیک روی زینک‌ها می‌نشیند.

در این دستگاه‌های لیزری و دیجیتال، ‌زینک‌ها سوخته، ژلاتین روی آنها ذوب و این ژلاتین‌های سوخته در دارویی مخصوص حل می‌شود و آن قسمت‌ها که نسوخته‌اند می‌شوند عکس و متن کتاب.

چاپخانه، گوش‌ها را بگیرید

دنیای سکوت تمام می‌شود و دنیای هیاهو جان می‌گیرد وقتی آسانسور ما را به طبقه همکف می‌رساند و در شیشه‌ای چاپخانه باز می‌شود. سروصدا به حدی است که سرپرست چاپخانه بعد از 54 سال کار بی‌وقفه و خو کردنش به این همه شلوغی بازهم ما را گوشه‌ای جمع می‌کند تا حرف‌هایش را بهتر بشنویم، مردی که تعریف می‌کند آلودگی صوتی در چاپخانه به حدی زیاد است که او به بلند حرف زدن عادت کرده آن‌قدرکه حتی وقتی عادی حرف می‌زند دیگران گمان می‌کنند او دعوا دارد.

رزاقی برایمان توضیح می‌دهد کتاب‌های درسی یا روی کاغذهای شیت (برش خورده) یا روی کاغذهای رول چاپ می‌شوند و روزانه350 هزارجلد کتاب چاپ و صحافی می‌شوند تا در نهایت بشوند 80 میلیون جلد کتاب که توزیع‌شان هرسال در شهریورماه آغاز می‌شود.

کاغذهای رول و شیت با شتاب درون دستگاه‌ها می‌روند، نقش می‌خورند و با شتاب بیرون می‌آیند. دستگاه غول‌پیکر چاپ کاغذهای رول، رول‌های450 کیلویی را مثل وزنه‌ای سبک بالا می‌برد، با سرعت به درون دستگاه می‌کشد، رویش نقش‌های چهار رنگ می‌پاشد و کاغذهایی را که در این مسیر داغ داغ شده خنک می‌کند و اتو می‌کشد.

آنچه در این دستگاه‌ها می‌گذرد پشت دیواره‌شان مخفی است مگر چند جا که می‌شود حرکت سریع کاغذهای چاپ شده را دید که مثل لبه تیز یک چاقو قادر است هرجسمی را تکه تکه کند.

کار چاپ که تمام می‌شود شیت‌ها و رول‌ها نیز آرام می‌گیرند و در قطع‌های رحلی و وزیری تا می‌خورند و روانه دنیای صحافی می‌شوند، سالنی بزرگ که مملو از صداست، با بوهای عجیب و غریب که مخلوطی است از بوی کاغذ و چسب، بویی شبیه رایحه کفاشی‌‌ها.

اینجا کوه کوه صفحه کتاب که لای بست‌های چوبی و غلاف‌های پلاستیکی حبس شده‌اند درون دستگاه‌های پیشرفته به هم دوخته می‌شوند، انتهایشان رنده می‌شود، چسب می‌خورد و به هم می‌چسبند، دست آخر هم جلد رویشان کیپ می‌شود و زیرتیغه‌های بزرگ و تیز، اضافاتشان برش می‌خورد؛ اینجا کتاب‌های درسی متولد می‌شوند، داغ داغ.

جولان مواد اولیه خارجی

کتاب‌های درسی دانش‌آموزان ایران را دستگاه‌های پیشرفته آلمانی چاپ می‌کنند، صحافی هم با دستگاه‌های مدرن خارجی است، این چسب‌های ایتالیایی‌اند که صفحات را به هم می‌چسبانند و جلدهای مقوایی را روی آنها محکم می‌کنند، کاغذها عمدتا از شرکت‌های چند ملیتی اروپایی خریده می‌شوند و مرکب‌ها نیزخارجی است، محصول کره جنوبی.

در شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی حرف اول را مواد اولیه خارجی می‌زند و تولیدات ایرانی در حاشیه‌اند. در بخش صحافی حتی سرپرست آن تاکید می‌کند از چسب‌های ایرانی نیز استفاده می‌کنند، ولی استقامت چسب ایتالیایی کجا و نوع ایرانی‌‌اش کجا. کاغذها هم که آن‌ور آبی‌اند سفید‌اند مثل برف، در مقایسه با نوع ایرانی‌‌اش که کمی به زردی می‌زند و وقتی دوکتاب کنار هم قرار می‌گیرند تفاوتشان مشهود است؛ در این کارخانه از هر که بپرسند کاغذهای ایرانی بهتر است یا خارجی، بدون مکث دست روی خارجی‌ها می‌گذارد.

اما محمدموسوی، مدیرعامل شرکت چاپ و نشرکتاب‌های درسی می‌گوید اوضاع فعلی از گذشته بهتر شده، ازآن زمان که کاغذهای ایرانی به‌هیچ‌وجه قابل چاپ نبود و در دستگاه‌ها دوام نمی‌آورد، ولی کم کم تولیدکننده با آزمون و خطا، مشکلات را حل کرد و کاغذی قابل چاپ ساخت، آن‌قدرکه حالا از 25 هزار تن کاغذ مصرفی در سال ده هزار تن آن از کاغذهای داخلی تامین می‌شود. با این حال هنوز ما کجا و اندونزی کجا که امروز در دهمین سال تولید کاغذ در کشورش محصولاتی باکیفیت‌تر از اروپا تولید می‌کند وکاغذهایش را در بازار گران‌تر از هر کاغذی می‌فروشد.

هزینه میلیاردی کتاب‌های درسی

امسال 138 میلیون جلد کتاب درسی در دو چاپخانه کشور چاپ شده است که ده میلیون جلد آن هنوز توزیع نشده و به این دلیل تولیدشده که اگر حادثه‌ای رخ داد، اگر کامیون حمل کتاب درسی در نقطه‌ای چپ کرد یا هر رویداد غیرمترقبه دیگری رخ داد، کتاب درسی به اندازه کافی دپو باشد، اگر هم حادثه‌ای رخ نداد این کتاب‌ها می‌مانند برای سال آینده، البته آنها که بدون تغییر خواهند ماند.

آنها که 138 میلیون جلد کتاب درسی را از نزدیک دیده‌اند و به حجم زیاد آن واقف‌اند به شوخی می‌گویند اگرکامیون‌های حمل کتاب را پشت هم ردیف کنیم جاده قزوین به آبیک را می‌پوشاند، زنجیره‌ای که فقط با پولی کلان ایجاد می‌شود. عددش تقریبا به روز است و گوینده‌‌اش رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی که گفته است برای تولید کتاب‌های درسی، امسال57 هزار تن کاغذ مصرف شده و اگر این عدد را به گفته‌های چندی قبل مجتبی ولی‌زاده، کارشناس بازیافت اضافه کنیم که گفته بود هرتن کاغذ نیازمند قطع17 درخت تناوراست، اهمیت عدد 57 هزار را بهتر درک خواهیم کرد.

با حساب و کتاب ریالی هم که باشد محمدطلایی، قائم‌مقام سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی چندی پیش گفته بود برای خرید کاغذ کتاب‌های درسی امسال حدود صد میلیارد تومان هزینه شده که این از مبلغی که برای بقیه مواد اولیه خرج می‌شود جداست.

با این حال بیشتر کتاب‌های درسی خوش عاقبت نیستند و زیر دست دانش‌آموزان سهل‌انگار نابود می‌شوند، غافل از این که اینها سرمایه‌اند و ارزخور، کتاب‌هایی که تقریبا برای تولید به خارج ازکشور وابسته‌اند و ایران باید نفت بفروشد تا کاغذ و مرکب وچسب و دستگاه بخرد.

مریم خباز

طراحی مدلی برای ارتقای ظرفیت خط‌مشی‌گذاری در قوه مجریه کشور

چکیده:  

محیط‌های خط‌مشی‌گذاری در دهه گذشته به‌واسطه تغییر در روابط بین دولت-ملت، اثرات اقتصاد جهانی و اتکا به فناوری، پیچیده‌تر شده است. به همین دلیل، موضوعی بنام ظرفیت خط‌مشی‌گذاری، مطرح شده است. در این پژوهش برای تبیین ابعاد ظرفیت خط‌ مشی‌گذاری در قوه مجریه، به دنبال ارائه مدلی هستیم که با اقتضائات نظام اداری کشور متناسب باشد. روش پژوهش از نوع کیفی بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختارمند با متخصصان خط‌مشی‌گذاری قوه مجریه گردآوری، و با اتکا به نظریه برخاسته از داده‌ها، مقولات اصلی شناسایی و نام‌گذاری شد. بر اساس یافته‌های اکتشافی، پدیده محوری مطالعه، ظرفیت خط‌مشی‌گذاری نام گرفته که عوامل نهادی، زیرساخت‌ها و قابلیت‌های خط‌مشی‌گذاری و تعاملات محیطی مشارکت‌جویانه، به عنوان شرایط علّی ظرفیت خط‌مشی‌گذاری تعیین شد. همچنین، مقوله خط‌مشی‌گذاری خوب و محتوای خوب خط‌مشی به عنوان راهبرد اصلی در پاسخگویی به پدیده محوری شناسایی شد. ظرفیت سازمانی قوه مجریه، ظرفیت مدیریتی و ظرفیت‌های فردی فرانقش، به عنوان شرایط خاص تحقق خط‌مشی‌گذاری خوب، و عوامل بین‌المللی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فناوری کشور هم به عنوان شرایط عام تحقق این راهبرد شناسایی شد. پیامد اجرای خط‌مشی‌گذاری خوب، در سه دسته پیامدهای سازمانی، ملی و ذینفعان شناسایی و نامگذاری شد. قضایای اصلی و نتایج پژوهش، در پایان مقاله ارائه شده است.

واژه‌های کلیدی: ظرفیت خط‌مشی‌گذاری، تدوین خط‌مشی، خط‌مشی‌گذاری خوب، عوامل نهادی، محتوای خط‌مشی

نویسندگان:

اصغر محمدی فاتح: استادیار دانشگاه امام علی (ع) 

حسن دانایی فرد، فرج الله رهنورد، لطف الله فروزنده

فصلنامه فرایند مدیریت و توسعه – جلد 29، شماره 3، پاییز 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

آزمایشگاه کنترل کیفیت غذایی کهگیلویه و بویراحمد تجهیز می‌شود

اورنگ ایلامی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در یاسوج با بیان اینکه امنیت غذایی یکی از ارکان اصلی سلامت جامعه است، اظهار داشت: این استان دارای محصولات تولیدی ارگانیک بوده و امنیت غذایی مطلوبی دارد.

سرپرست دانشگاه علوم پزشکی کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه سوء تغذیه ناشی از فقر غذایی و چاقی ناشی از فقر در جامعه در حال افزایش است، عنوان کرد: 39 درصد عامل مرگ و میر مربوط در ایران مربوط به بیماری‌های قلبی و عروقی است.

وی با تاکید بر اینکه  توجه بیشتر به سلامت، کیفیت غذا و تغذیه مناسب بسیار ضروری است، بیان کرد: دانشگاه علوم پزشکی و وزارت بهداشت تدابیر لازم را در این خصوص اندیشیده است.

ایلامی بیان کرد: میزان نمک، کلسترول، میزان قند و چربی‌های اشباع شده 4 ماده غذایی هستند که نقش مهمی در بیماری‌های غیر واگیردار دارند و وزارت بهداشت در این راستا شروع به تعیین نشانگر رنگی تغذیه‌ای بر روی محصولات خوراکی کرده است.

وی با تاکید بر اینکه طرح برچسب گذاری تغذیه‌ای گامی بزرک در راستای تحقق طرح تحول سلامت است، ابراز کرد: این نشانگر دارای سه رنگ سبز، زرد و قرمز است که رنگ سبز نشان دهنده سلامت کامل این محصول و میزان اندک این 4 نوع ماده غذایی است و رنگ زرد نشانگر این است که محصول باید با احتیاط مصرف شود و رنگ قرمز نشان دهنده این بوده که عدم استفاده از محصول ضرروی است.

ایلامی یکی از مزایای این طرح را قابل استفاده بودن و راحتی برای افراد بی‌سواد برشمرد و گفت: هر فردی در هر سنی با مشاهده رنگ لیبل محصول به سلامت ماده غذایی پی می‌برد.

وی اظهار داشت: امید است تمامی کارخانه‌های تولید مواد غذایی برای ارتقا شاخص‌های سلامت در استان نسبت به طرح برچسب گذاری تغذیه‌ای بر روی محصولات خود اقدام کنند.

ایلامی اظهار داشت: یکی از شریک‌های وزارت بهداشت در نظام سلامت وزارت جهاد کشاورزی بوده و به تبع آن در استان سازمان جهادکشاورزی با دانشگاه علوم پزشکی یاسوج در این خصوص همکاری مطلوبی داشته است.

وی با بیان اینکه شورای سلامت استان دارای مصوبات خوبی بوده است، گفت: یکی از کارهای مهم ما در حوزه سلامت غذایی اندازه‌گیری و بررسی دقیق باقی مانده سموم در محصولات کشاورزی بوده که تا کنون در حدود بیش از 30 محصول تولیدی استان سم سنجی غذایی انجام شده و نتیجه اولیه آن به اطلاع استاندار رسیده است.

ایلامی با اشاره به اینکه اکثر محصولات تولیدی استان از کیفیت مطلوبی برخوردار هستند و گفت: تنها چند مورد انگشت شماری در این خصوص بوده که در آینده رفع می‌شود.

وی بیان کرد: در حال رایزنی جهت تجهیز آزمایشگاه کنترل کیفیت غذایی استان هستیم و در صورت تجهیز آن به سیستم‌های جدید دیگر نیازمند مراجعه به آزمایشگاه مرکز نیستیم.

ایلامی با اشاره به اینکه از نظر صنایع غذایی در سطح استان 34 واحد تولیدی صنایع غذایی و آرایشی و بهداشتی فعال داریم، افزود: معاونت غذا و دارو در استان به صورت مستمر از این مراکز بازدید می‌کند.

سرپرست دانشگاه علوم پزشکی کهگیلویه و بویراحمد عنوان کرد: باتوجه به اینکه 131 محصول در سطح استان عرضه می‌شود و 32 نمونه محصول نیز تولید بومی استان هستند از تمامی این محصولات نمونه برداری انجام شده و نظارت دقیقی در راستای قاچاق کالا در استان وجود دارد.

وی اظهار داشت: مسئولان کارخانه‌ها در خصوص سلامت محصول آموزش‌های لازم را فراگرفته اند و حدود 25 درصد محصولات لیبل گذاری شده است.

ایلامی با اشاره به وجود 4 راه برای بررسی کنترل سلامت کالا، افزود: مردم و مصرف کنندگان یک محصول می‌توانند ابتدا با تلفن گویای 0216185 تماس حاصل نمایند یا با ارسال کد 16 رهگیری رقمی کالا به آدرس www.ttac.ri  و یا از طریق نصب نرم افزار بر روی گوشی‌های اندروید از سلامت کالا مطلع شوند.

وی تصریح کرد: استان کهگیلویه و بویراحمد امنیت غذایی مطلوبی دارد و قسمت قابل توجهی از محصولات استان از کیفیت مطلوبی برخوردار هستند.

سرپرست دانشگاه علوم پزشکی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به فعال بودن آزمایشگاه مواد غذایی معاونت غذا و دارو در استان، گفت: این آزمایشگاه امکانات مطلوبی دارد و امید است با تجهیز آن از ارسال مواد غذایی برای بعضی از تست‌ها جلوگیری شود.

وی از برگزاری نمایشگاه مواد غذایی در استان خبر داد و گفت: محصولات تولیدی استان از جمله تخم مرغ‌های بدون  مصرف آنتی بیوتیک، روغن و نان‌های صنتی با کیفیت در این نمایشگاه عرضه شده است.

ایلامی تاکید کرد: بسیاری از محصولات غذایی استان ارگانیک است و بدون ذره ای مواد و کود شیمیایی تولید شده و دارای ارزش غذایی بالا هستند.

وی عنوان کرد: بسیاری از مواد غذایی سنتی استان دارای ارزش غذایی بالا بوده و سرشار از فیبر بوده که آنها نیز در این نمایشگاه به نمایش درآمده اند.

ایلامی به کمبود" ید "در بدن مردم استان اشاره کرد و گفت: استفاده از این مواد غذایی در بانوان باردار و کودکان ضروری است و موجب از بین رفتن کمبود آهن می‌شود و یکی از ریزمغزهای دارای اهمیت است.

وی خاطرنشان کرد: مکمل‌های دارای آهن به صورت رایگان در مراکز بهداشتی و درمانی استان در اختیار گروه‌های هدف از جمله بانوان باردار و کودکان قرار می‌گیرد و  یکی از معضلات فقر آهن در بدن انسان مانع از فعالیت فیزیکی و رشد ذهنی کودکان می‌شود.

وی با بیان اینکه کمبود "ویتامین دی" در بین زنان و مردان استان وجود دارد، عنوان کرد: مکمل‌ها و کپسول های ژلاتینی نیز در مراکز درمانی استان موجود است و افراد می‌توانند با مراجعه به این مراکز میزان دقیق این ویتامین را در بدن خود تعیین کنند و بدانند که  نرمی استخوان و استخوان درد از علائم کمبود ویتامین دی در بدن است.

سرپرست دانشگاه علوم پزشکی کهگیلویه و بویراحمد بیان کرد: کمبود ید باتوجه به شرایط کوهستانی استان نیز در بین مردم ما وجود دارد و نبود این ویتامین در بدن موجب بیماری شایع از جمله بیماری گواتر در بین مردم می‌شود.

ایلامی تاکید کرد: با افزدون ید به نمک‌های خوراکی سعی شده است این کمبود کاهش پیدا کند و مصرف ماهی و میگو نیز می‌تواند در رفع کمبود ید در بدن موثر باشد.

وی با بیان اینکه روز جهانی دارو یک روز نمادین است، گفت: ما در تمامی روزها به سلامت و امنیت غذایی مردم اهمیت داده ایم و این موارد از سوی جامعه پزشکی، پرستاران و بهورزان به مردم آموزش داده می‌شود.

ایلامی تاکید کرد: آموزش و آگهی رکن اصلی سلامت روانی و جسمی یک جامعه است و توصیه می‌کنیم مردم ما همیشه در این حوزه مطالعه داشته و آن را به دیگران منتقل کنند.

امام به “نبوی” و “تاجزاده” اجازه نداد علیه آیت الله راستی کاشانی گزارش دهند/”آرمین” امنیتی بود

گروه سیاسیخبرگزاری تسنیم- عباس کلاهدوز و محمدعلی سافلی: قرار دیدار ما مصادف بود با ایام دهه اول ماه محرم و به همین مناسبت مصاحبه را در حسینیه آل یاسین در منزلش گذاشتیم. میزبان ما که همیشه با روی خوش با خبرنگاران برخورد می‌کند با وجود محرومیت از بینایی اما ذهنی دقیق، منسجم و بیان رسا دارد و نزدیک به دو ساعت در فضایی صمیمی و دوستانه به تک تک سئوالاتمان پاسخ گفت.

جانباز مجتبی شاکری متولد 1337 در تهران است. قبل از اینکه به نمایندگی از مردم تهران وارد شورای شهر شود، بیش‌ترین وقتش صرف فعالیت‌های فرهنگی و هنری بود. تشکیل گروهی در بنیاد جانبازان برای مبارزه با تهاجم فرهنگی به همراه چندتن از فرهیختگان جانباز از جمله تلاشهای فرهنگی بود که از سال 71 آن را دنبال می‌کرد و 30 اثر خلق شده رمان از جمله فعالیت وی است.

شاکری از نیمه سال 74 مدیریت دفتر هنر و ادبیات ایثار بنیاد جانبازان را عهده‌دار شد. با این همه شاید کمتر بدانند که او قبل از نائل شدن به درجه رفیع جانبازی، از مبارزان پیش از انقلاب بود که همراه با شهید محمد بروجردی در "گروه توحیدی صف" فعالیت می‌کرد و در حین آموزش نظامی مجروح و درجه جانبازی مفتخر شد. او به خنده خود را جانباز 140 درصد معرفی می‌کند و می‌گوید "مجروحیت من به فروردین 1359 بر می‌گردد که همراه شهید بروجردی در غرب مسئولیت آموزش را به عهده داشتم. همچنین در همکاری‌هایی که با سپاه داشتم آموزش نیروهای افغانستانی و تجهیز آنها با سپاه بود… وقتی که می‌خواستم یک مین ضد نفر را باز کنم از ناحیه دو دست و دو چشم مجروح شدم. چون بنیاد شهید مجروحیت بالای 70درصد ندارد، وقتی از من سوال می‌کنند که شما چند درصد مجروحیت دارید می‌گویم که دو دست می‌شود 70 درصد و دو چشم هم 70 درصد که می‌شود 140 درصد."

مجتبی شاکری در کنار مرحوم راستی کاشانی در دیدار اعضای جناح فقاهتی سازمان مجاهدین انقلاب با ایشان چند ماه پیش از رحلت

ارتحال مرحوم آیت‌الله راستی بهانه‌ای شد تا با این عضو قدیمی مجاهدین انقلاب و از اعضای فعلی شورای مرکزی جمعیت ایثارگران درباره تاریخچه سازمان و اختلافات جناح فقاهتی و جناح چپ مجاهدین به گفت‌‌وگو بنشینیم؛ گرچه خوانش و قرائت وارونه این روزهای طیف چپ سازمان مجاهدین انقلاب از نسبتش با آیت الله راستی و مصادره ایشان که روزگاری بیشترین معارضه و مناقشه را با او پیدا کردند، مزید بر علت شد تا در پرونده‌ای مجزا  با عنوان "ماجرای چپ‌ها و راستی" به تفصیل به نسبت آنها با آیت الله راستی کاشانی بپردازیم.

خبر مرتبط: "چپ‌ها" با آیت الله راستی چه کردند؟

متن پیش‌رو مصاحبه دو ساعته خبرنگاران تسنیم با مجتبی شاکری عضو قدیمی "گروه توحیدی صف" است که از منظرتان می‌گذرد:

* تسنیم: با تشکر از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید، مبدأ مبارزه شما با رژیم پهلوی از چه زمانی آغاز شد و چگونه با گروه توحیدی صف آشنا شدید؟

– شاکری: بسم الله الرحمن الرحیم. قبل از پیروزی انقلاب و در سال های 1356 ما با جمعی از دوستان جلساتی را داشتیم و بحثمان هم این بود که نمی‌شود فقط در مسائل نظری مبارزه سیر کرد و باید از مباحث نظری وارد مباحث عملی بشویم اما صحنه عمل در آن زمان یک آرایش خاصی داشت که اگر به درستی بیان نشود ما نمی‌توانیم آن شرایط را درک کنیم.

در آن زمان گروه‌های مختلفی نظیر طیف احزاب مارکسیستی مثل حزب توده، چریک‌های فدایی که بعدا به اقلیت، اکثریت و راه کارگر تقسیم شدند،گروههای مائوییستی، طیف احزاب ملی گرا که در قالب جبهه ملی متمرکز بودند، نهضت آزادی که از سویی به جبهه ملی و از سویی دیگر با متدینین مرتبط بود، سازمان مجاهدین خلق که در ادامه تغییر ایدئولوژی در آن اتفاق افتاد حضور داشتند. همچنین مارکسیست‌های آن گروه، سازمان پیکار را تشکیل دادند، متدینین آنها هم مثل شریف واقفی و صمدیه لباف و … تصفیه فیزیکی شدند و باقی مانده آنها تحت مدیریت منافقینی چون رجوی، موسی خیابانی، ابریشمچی سازمان را پیش بردند در آن عرصه حضور داشتند.

از گروههای متدین نیز هیات‌های موتلفه اسلامی را می‌توان در آن دوره نام برد که بعد از فضای  15 خرداد و بگیر و ببندها حضور تشکیلاتی جدی در صحنه سیاسی جامعه نداشتند. گروه‌هایی چون انجمن حجتیه که اساسا سیاسی و انقلابی نبودند. جماعت فرقان و آرمان مستضعفین هم با مباحث عقیدتی سرگرم بودند. روحانیون انقلابی یا در خارج از کشور بودند و یا در داخل در تبعید و تحت کنترل به سر می‌بردند. البته جلسات محفلی مخفی با جمعیت‌های خاص برقرار بود. سنگینی فضای خفقان و دستگیری های مبارزین، کمیته مشترک و ساواک را بر صحنه سیاسی جامعه مسلط کرده بود.

ملی‌گرایان اهل مبارزه قهرآمیز و تحمل زندان نبودند. توده‌ای‌ها برخی همکار رژیم شاه شدند. برخی فرار کردند و برخی ماندند و دست از مبارزه کشیدند. ضربه‌ای که مارکسیست شدن طیفی از سازمان مجاهدین خلق به مبارزه با رژیم زد، بسیار سنگین و شکننده بود. همکاری آن‌ها با مارکسیست‌ها در زندان خود رنجنامه‌ای جدا می‌طلبد تا بتواند روایت دین گریزی و اخلاق ستیزی آن‌ها را با روحانیت انقلابی و مبارزین متعهد توصیف کند. اصطلاح مارکسیت‌های اسلامی رژیم شاه را در موقعیتی قرار داد تا با فضاسازی رسانه‌ای هر مبارز مسلمان انقلابی را به جرم مارکسیست بودن تحت شکنجه قرار دهند.

"مارکسیسم" مانند یک عَلَم نجس بود که محافل مبارزین مسلمان را در معرض تهمت قرار می‌داد که در نوشته‌های عزت شاهی و احمد احمد می‌توان لایه‌هایی از شرایط این چنین را دید. یعنی در بین مردم، روشنفکران مذهبی، علما و بزرگان حوزه به خصوص امام خمینی نسبت به سران مجاهدین خلق و مباحث فکری و ایدئولوژیک نگاه تردید وجود داشت. نقل شد که در نجف بواسطه سفارش برخی از علمای داخل کشور چند تن از سران سازمان خدمت امام خمینی(ره) رسیدند و امام با شنیدن حرف‌های آنان حاضر به تایید آن‌ها نشدند و این جلسه نقطه عطفی برای زیر سوال رفتن مواضع این سازمان و مبانی فکری‌شان در بین علما و مبارزین بود.

** چگونه  مسئولیت حفاظت از امام به جای مجاهدین خلق به " توحیدی صف" رسید؟

در شرایطی این چنین، مبارزین اسلام باور و معتقد به اسلام فقاهت و حوزه‌های علمیه در پی ایجاد تشکلی به دور از اندیشه‌های دین گریز و التقاط بودند. ما نیز با جمعی از دوستان در کنکاش برای متصل شدن به این گروه از مبارزین با شهید بروجردی (معروف به میرزا) که ارتباطات تعریف شده و سنجیده‌ای با روحانیت انقلابی برقرار کرده بود آشنا شدیم. تجربیات مبارزه به ما آموخته بود که کمتر شناختن افراد گروه امکان لو رفتن تشکیلات را در شرایط دستگیری و شکنجه‌ها کاهش می‌دهد، نوع تشکل‌های هیاتی که هر یک نفر همه را می‌شناسد آسیب‌های جدی به بسیاری از تشکل‌ها وارد کرد. ما هم جز چند تن از رابطین با گروه توحیدی صف بقیه را نمی‌شناختیم و نخستین دیدار ما برای آشنا شدن با همه افراد در مدرسه علوی و رفاه بود که محل استقرار امام برای رهبری انقلاب بود. البته ماجرای ستاد استقبال از امام و نقش آفرینی گروه "توحیدی صف" روایتی شنیدنی دارد. نهایتا حفاظت از امام برای حضور ایشان در بهشت زهرا و استقرار در مدرسه علوی و رفاه به عهده بچه های ما قرار داده شد.

بحث‌هایی در ستاد استقبال بین بزرگان صورت گرفته بود که حفاظت از امام را به چه گروهی بسپارند و در آن جلسه گفته شد از طرف سازمان مجاهدین خلق طرحی ارائه شد که اگر ما بیاییم به این مقدار سلاح ، تجهیزات و تدارکات نیاز داریم و باید آرم ما در تمام مسیر وجود داشته باشد و حضور ما اعلام رسمی بشود و… .

آیت الله طالقانی پیشنهاد مجاهدین را مطرح کردند و شهید بهشتی گفتند که یک پشنهادی هم از گروه "توحیدی صف" ارائه شده  که گفتند هیچ امکاناتی نمی‌خواهند و اسلحه‌مان را نیز خودمان تهیه می‌کنیم و نمی‌خواهیم هیج اسمی از ما برده شود یعنی هر شرطی که مجاهدین گذاشته بودند در مقابلش مطرح شده بود که نهایتاً طرح مجاهدین مطرح نشد و کار به دست بچه‌های گروه "توحیدی صف" سپرده شده بود.

تسنیم: شما در کدام قسمت ستاد استقبال حضور داشتید؟

من در مسیر بودم و بعد از مراسم، مدرسه رفاه برای اسکان امام مهیا شد و به مدرسه رفاه رفتم و تعدادی از بچه‌های گروه را که تا به حال ندیده بودم دیدم. چون در گروه‌های مسلحانه هر چقدر ارتباطات کم‌تر و خوشه‌ای و با فاصله‌تر باشد، در زمان دستگیری اطلاعات کم‌تری هست و به خاطر نداشتن اطلاعات چیزی لو داده نمی‌شد چون اگر یک اسم را به ساواک می‌گفتی بقیه افراد را شناسایی می‌کردند به خاطر همین چند نفر را بیشتر نمی‌شناختم مثلا نمی‌دانستم شهید بروجری کیست! و فقط می‌دانستم که اطلاعات بسیار خوبی دارد و به نجف می‌رود و می‌آید که من ایشان را اولین بار در همان اتاقی که در مدرسه علوی که کنار مدرسه رفاه به بچه‌ها داده بودند دیدم و بقیه افراد مثل صادقی، براتی، تحیری، صفری، ستوده، آرمین، نخلی، شقاقی، احمدی، عابدین زاده، تهرانی، تهوری، عجب‌گل، کیا، استاد ابراهیم، ورکش، شامبیاتی، صمدی، برادران بیک زاده، راودمند، شکوری و مصلحی را نیز همان جا دیدم.

تسنیم: در جمع حفاظت از امام چه فرد یا افرادی بیشتر نقش آفرین بود؟

سازماندهی حفاظت از امام و پیش بینی‌های تجهیزات نظامی را محمد بروجردی با مشورت آقا مصطفی تحیری با دقت طراحی و به اجرا گذاشتند.

تسنیم: منظورتان آقا مصطفی تحیری است؟

بله، آقا مصطفی تحیری بچه محل ما در سه راه فرح آباد، پایین تر از میدان شوش بود و چون هیکل خاصی داشت به "علی چترباز" معروف بود. اسم واقعی او علی بود و اسم سازمانی‌اش مصطفی. ایشان آدم "قوی بنیه" بود و با ابراهیم میرزایی کنگ فوکار با هم در نیرو مخصوص زمان شاه و از سرآمدان دوره چتربازی بودند. واقعا در قدرت نمایی نظامی بسیار آدم قوی بود. بعضی مواقع ما سه، چهار نفر بر سر او می ریختیم و می‌پیچیدیم به او چون خود ما هم ورزشکار بودیم. هم آکادمی کاراته وارسته می‌رفتم و هم با یکی از دوستان کونگ‌فو کار می‌کردم. وقتی آقا مصطفی با دماغش به سر ما می‌کوبید انگار به سر ما پتک کوبیده بودند.در آموزش‌هایی که سازمان مجاهدین انقلاب برای دوره اول سپاه در زندان اوین گذاشته شده بود آقا مصطفی خیلی اثرگذار بود که بعدا در پادگان ولیعصر هم همین دوره‌ها را داشتند.

"زندان اوین" را از مجاهدین خلق پس گرفتیم

تسنیم: بعد از مدرسه رفاه چه اتفاقاتی افتاد؟

ابتدا کمیته‌های انقلاب اسلامی، شکل یافتن دولت موقت، دستگیری سران رژیم سابق، مجتمع شدن چند تشکیلات نظامی در قالب سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و زمینه گفتگوی 7 گروه مبارز برای تشکیل یک سازمان فراهم شد. با مهاجرت امام از تهران به قم با مجموع دوستانی که با شهید بروجردی کار می‌کردیم برای تحویل گرفتن زندان اوین رفتیم. زندان اوین را مجاهدین خلق گرفته بودند و آرم خودشان را هم بزرگ بر سر در زندان زده بودند و در آنجا مستقر بودند و کل اسنادی هم که مربوط به خودشان بود را هم تخلیه کرده بودند که به سختی توانستیم زندان را از آن ها تحویل بگیریم و با رایزنی‌هایی که کرده بودند ساختمان‌های دیگری را برای خود گرفتند و دیدند که دیگر نمی‌توانند در آنجا بمانند به خاطر همین زندان را تحویل ما دادند.

تسنیم: چرا مجاهدین خلق زندان اوین را مرکزیت خودشان قرار داده بودند؟

برای  بازداشت‌هایی که در آنجا صورت می‌گرفت به لحاظ حفاظتی مکان خوبی بود و حمله به آنجا نیز امکان پذیر نبود و از قبل هم تمهیداتی شده بود اما با استراتژِی که مقابل نظام انتخاب کرده بودند دیگر نتوانستند به کار خود ادامه بدهند و زندان اوین به دست گروه توحیدی صف و شهید بروجردی افتاد.

** برخورد با فرقان از صفر تا 100 با مجاهدین انقلاب بود

بعد از اعلام موجودیت سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در 16 فروردین 1358  افرادی که از ساواک، سران ارتش، فرقان و یا خود مجاهدین دستگیر می‌شدند به زندان اوین منتقل می‌شدند. سازمان و 7 گروه متشکل بازوی نظامی و امنیتی نظام بودند. مقابله با کودتاگران، ترورهای فرقان، نظامی‌گری‌های گروهک‌های مارکسیست و حتی جاسوسانی از نوع سعادتی وابسته به مرکزیت مجاهدین خلق جایشان در زندان اوین بود. اوایل که زندان اوین به دست سازمان مجاهدین انقلاب افتاده بود، سازمان منافقین هنوز وارد فاز مسلحانه نشده بود اما اقدامات جاسوسیشان فعال بود که سعادتی هم به خاطر همین مسائل دستگیر شد. در مسئله فرقان نیز تمام اقدامات از صفر تا 100  به عهده سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بود هیچ سازمان اطلاعاتی نمی‌تواست به آن ها نفوذ بکند چون دوستان ما به جلسات آن ها می رفتند و به نوعی در جلسات و مباحث شرکت می‌کردند.

 اعضا و هواداران اندک گروهک فرقان از بچه‌های دانشجو از جمله دانشگاه علم و صنعت بودند و تفسیرهای خود رای و به اصطلاح انقلابی عنصر جذب دانشجویان به این گروه بود.

** «محسن آرمین» کار امنیتی می‌کرد

تسنیم: علت اینکه سازمان مسئولیت برخورد با فرقان را برعهده گرفت شناخت قبلی اعضای سازمان از این گروه بود؟ آیا در سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی برای ضربه زدن به فرقان ستادی تشکیل شد؟ چه افرادی عضو این ستاد بودند؟

بله؛ در سازمان برای مسائل اطلاعاتی، امنیتی و نظامی که نظام با آن مواجه بود، جلسات خاصی تشکیل می‌شد. اداره کردن  نظام نوپایی که فاقد نیروی نظامی و اطلاعاتی منسجم و آماده به کار نبود نیازمند سازمانی متشکل و منسجم از بچه‌های انقلابی بود تا توطئه‌های گروهک‌ها و یاغی‌گری آن‌ها در استان های مختلف را مقابله کند همه اعضای سازمان دست اندرکار نقش آفرینی در رفع مشکلات نظام بودند که برای نام بردن از افراد، فهرست مطول اعضای سازمان را می‌توان برشمرد. مراحل شناسایی، بازجویی و تکمیل پرونده برای قضاوت در اوین و… از وظایفی بود که سازمان تکلیف خود می‌دانست.

بعدا هم زندان اوین تحویل دادستانی شد ولی پیش از واسپاری کامل اوین آموزش های دوره نظامی و تاکتیک برای گروهی از اعضای سازمان و تعدادی از مبارزین که برای حضور در سپاه آمادگی بیشتر داشتند اتفاق افتاد. سرعت فتنه‌های پیاپی گروهک‌های داخلی با حمایت استکبار اعضای سازمان را به کردستان، سیستان و بلوچستان، استان گلستان، خوزستان و حتی جمعی از دوستان را به افغانستان کشاند. به طور مشخص آقای محسن رضایی و در پی ایشان جمعی از دوستان به سپاه پاسداران پیوستند و جمعی در اطلاعات نخست وزیری و… مشغول شدند و در پی این توزیع صورت گرفته حفظ هویت 7 گروه تشکیل دهنده سازمان مطرح نبود. اخیرا مصاحبه‌ای از آقای اکبر براتی از اعضای گروه توحیدی صف را خواندم که حاوی اطلاعاتی از جمله درخصوص آقای آرمین و نقش او در مسائل امنیتی بود. آرمین هم از اعضای گروه توحیدی صف بود و به نظر من اطلاعات براتی با توجه به رابطه تنگاتنگش با آرمین قابل دقت نظر است.

** مبدأ اتحاد 7 گروه مبارز امام خمینی بود

تسنیم: مبدأ اتحاد 7 گروه مبارز پیش از انقلاب از کجا شروع شد؟ گویا آقای فدایی در مصاحبه‌ای گفته بود امام خمینی فرمودند که گروه‌های مسلح قبل از انقلاب با هم متحد شوند و محوریت اتحاد 7 گروه امام(ره) بود.

بله؛ گفته آقای فدای روایت درستی است. سران هفت گروه معتقد به مکتب مبارزاتی امام در آستان پیروزی انقلاب بیشتر با هم آشنا شدند در مدرسه رفاه و علوی زمینه‌های همکاری و وحدت با تشکیل جلساتی از سران هفت گروه پیشتر فراهم شد و طی جلسات پیوسته و طولانی بیانیه اعلام موجودیت سازمان آماده شد و 16 فروردین 58 در مراسم دانشگاه تهران اعلام موجودیت صورت گرفت. از همان زمان محوریت اصل ولایت فقیه و امامت و رهبری امام خمینی (ره) هرگونه حضور و رفتار سازمانی با تایید ایشان مورد توافق جمع بود.

تسنیم: گروه فلق که از جمله دانشجویان خارج از کشور همچون تاجزاده و حسن واعظی در آن حضور داشتند، در بین گروه‌های 7 گانه تشکیل دهنده سازمان کمتر شناخته شده بودند و اساسا سابقه مبارزاتی قابل توجهی نداشتند، چگونه فلق به سازمان پیوست؟

بله، گروه فلق از دانشجویان خارج از کشور بودند و جمعیت شان در مقایسه با گروه صف، منصورون، بدر و… قابل قیاس نبود. آنها که در داخل مبارزات انقلابی داشتند از سابقه دستگیری زندان و شکنجه برخودار بودند ولی بچه‌های فلق در فضای خارج از کشور با نظام مخالفت می‌کردند. مثلاً مصطفی تاجزاده هم یکی از اعضای این گروه بود که خودش در مصاحبه‌ای رفت و بازگشتش را به خارج از کشور توصیف می‌کند که فرصت درس خواندن پیدا نکرد. بعدها پس از پیوستن در سازمان در در روابط عمومی مشغول به کار شد.

** بنی‌صدر و بهزاد نبوی اجازه ندادند بچه‌های مجاهدین انقلاب محافظشان باشند

تسنیم: در واقع می‌توان گفت سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به عنوان شاخه نظامی انقلاب اسلامی در آن دوره عمل می‌کرد؟

بله، سازمان به لحاظ فعالیت‌های نظامی، اطلاعاتی و امنیتی نیمه علنی، نیمه مخفی و در مسائل سیاسی، اقتصادی، اعتقادی و تشکیلاتی علنی بود. مساله مسلح بودن سازمان از آرم آن کاملا قابل درک بود. البته بعد از خارج شدن اقلیت مخالف با نمایندگی آیت‌الله راستی، آرم سازمان هم تغییر پیدا کرد ولی عناصر تشکیل دهنده آرم اولیه بسیار شبیه به آرم فعلی سپاه بود و فقط جای اسلحه مقداری بالا یا پایین تر است. عملا جز این امکان پذیر نبود که نظام به سرعت بتواند دور و اطراف خود را جمع کند و این همه فتنه‌های مختلفی که علیه نظام بود بالاخره باید به یک گروه منسجم پا به کار که هم از لحاظ اطلاعاتی دستشان پر باشد و هم به لحاظ تحلیلی و هم سویی با نظام سپرده شود که بهترین نمونه آن همین سازمان مجاهدین انقلاب بود تا تحت نظر امام امورات را سامان دهند و به نظام مستقر پیش رو بسپارند.

واقعا توزیع شدن دوستانی که عضو سازمان مجاهدین انقلاب بودند در کمیته، سپاه، حفاظت از پادگان‌های مرزی، جزایر و حتی حفاظت از شخصیت‌ها را به عهده داشتند اتفاق افتاد که من و چند تن از دوستان مسئول حفاظت از شهید مفتح بودیم و دوستان دیگری هم برای حفاظت از بنی صدر حکم گرفتند که او نپذیرفت یا بهزاد نبوی که به دولت رفته بود هم قبول نکرد از بچه های سازمان محافظش باشند.

تسنیم: درست است که گروه توحیدی صف، شاخه اصفهان داشته و عطریان فر، سلمان صفوی، محمد منتظری و سید مهدی هاشمی معدوم نیز عضو آن بودند؟

بله، عطریانفر هم عضو این شاخه بود. شاخه اصفهان درگیر برخی مسائل داخلی بود. من شاخه اصفهان گروه توحیدی صف را تا حدودی می‌شناختم ولی ارتباط تشکیلاتی نداشتم ولی جریان سیدمهدی هاشمی و محمد منتظری و ماجرایی که به خط سوم بعدا معروف شد روایتی مفصل را می‌طلبد که در خاطرات آقای ری شهری و ماجرای سقوط آقای منتظری از قائم مقامی رهبری باید آن را دنبال کرد.

** آیت‌الله راستی چگونه نماینده امام در سازمان مجاهدین انقلاب شد؟

تسنیم: بعد از اعلام موجودیت سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی گویا اولین اختلاف بر سر برگزاری بزرگداشت برای دکتر شریعتی بود و وقتی از امام درباره این موضوع سوال می‌کنند، امام می‌فرمایند که الان وقت برگزار کردن بزرگداشت نیست، بروید و کار کنید که کشور به کار نیاز دارد اما بهزاد نبوی و همفکرانش در سازمان به این موضوع توجه نکردند و اطلاعیه دادند. شما که عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بودید بفرمائید پیش زمینه های بروز اختلافات و انحرافات عده‌ای در سازمان از کجا شروع شد و چگونه امام آیت الله راستی را به نمایندگی خود در سازمان منصوب کردند؟

7 گروهی که با هم وحدت کرده بودند در بیانیه اعلام موجودیت شفاف و روشن از نقش و جایگاه امام به عنوان ولی فقیه در سازمان و تصمیمات آن سخن گفته بودند و تردید نبود وقتی تشکیلاتی به عنوان بازوی نظام در کنار مسائل اعتقادی و سیاسی به حوزه مسائل اطلاعاتی، امنیتی و نظامی هم وارد می‌شود، برای دخالتش در حکومت و نظام نیازمند اذن ولی فقیه است. امکان پذیر نبودن ملاقات‌های مستمر با حضرت امام و طولانی شدن قرارها، سازمان را به سوی معرفی شدن نماینده‌ای از سوی حضرت امام برای داشتن حجت شرعی در ورود به حوزه‌های مختلف کشید.

بلافاصله پس از اعلام موجودیت سازمان در فروردین 58 دیدگاه‌های اقتصادی در بیانیه روز جهانی کارگر، بیانیه در بزرگداشت شریعتی، تحلیل نهضت ملی شدن نفت و نقش دکتر مصدق و آیت الله کاشانی و در ادامه جنبه‌های فقهی مباحث تقسیم زمین‌ها موسوم به بند الف، ب، ج، د نیاز سازمان را در حوزه مسائل سیاسی و اقتصادی به دیدگاه‌های حضرت امام بیشتر کرد. گروههای 7گانه پیش از انقلاب هریک به نوعی با برخی از چهره‌های شاخص روحانیت مرتبط با امام ارتباط داشتند.

در ماجرای سازمان، در محضر امام بحث ارتباط با ایشان مطرح شد و اینکه محدودیت‌های حضرت امام اجازه تشرف به هنگام را نمی‌دهد و از شخصیت‌هایی همچون آیت الله مطهری و آیت الله راستی نام برده شد که مورد مراجعه دوستان بودند. حضرت امام با شنیدن نام آیت الله راستی قریب به این مضامین فرمودند "همین ایشان به عنوان نماینده ما در سازمان باشد. هرچه نظر دادند عمل کنید و اگر در مواردی تشخیص دادند با من مشورت می‌کنند." به این ترتیب مشکل ارتباط با امام با تعیین آیت الله راستی به عنوان نماینده امام حل شد.

** حصار امام در نجف را آیت‌الله راستی شکست

تسنیم: گویا امام خمینی (ره) از زمان نجف با آیت‌الله راستی کاشانی آشنا بودند، اما محمد سلامتی از اعضای چپ سازمان سال 77 در مصاحبه‌‌ای با روزنامه خرداد مدعی می‌شود در دیداری که بچه‌های سازمان با امام، برای تعیین نماینده داشتند، امام اصلاً آیت الله راستی را نمی‌شناختند؟

نه، آنچه به نقل از سلامتی گفته شده خلاف واقع است. حضرت امام در جریان قیام 15 خرداد و تبعید به نجف اشرف آغاز درس و بحث خود را با حمایت جدی آیت‌الله راستی و آیت‌الله مدنی آغاز کردند. مطلعین از وضعیت حوزه ‌ای علمیه نجف خوب می‌دانند که حمایت این چنین از حضرت امام و تعطیل شدن درس این دو بزرگوار چه هزینه‌ای را برای رژیم شاه با اطلاع از فضای سنگین حوزه های علمیه نجف درست کرد. تبعید امام را صورت داده بودند تا زندان گونه‌ای در تبعید برای امام بسازند. نقل قولی از آیت الله راستی وجود دارد که حضرت امام خمینی در بیمارستان بستری بودند، آیت الله راستی برای عیادت خدمت ایشان رسیدند که سید احمد آقا هم آنجا بودند. امام به سید احمد گفتند که آیت‌الله راستی بودند که ما را در نجف یاری کردند.

به این ترتیب ادعای آقای سلامتی و دیگر دوستان که امام با آیت الله راستی نا آشنا بودند از مبنا غلط است. آیت الله راستی در دیداری با اعضای سازمان فرمودند حضرت امام در نجف تمام اختیاراتی که یک مجتهد جامع الشرایط می‌تواند در امور داشته باشد به من دادند تا با نظر خودم عمل کنم.

** گزارشی که امام(ره) اجازه قرائت آن را به بهزاد نبوی و تاجزاده نداد

به یاد دارم در شرایط پر چالش اختلاف بین اکثریت شورای مرکزی و دیگر دوستان درخصوص حدود و اختیارات نماینده حضرت امام در سازمان و میزان دخالت ایشان در موضوعات قرار ملاقاتی با حضرت امام تنظیم شد که حدود 10 تن از طرفین اختلاف سال 59 در این ملاقات حضور داشتند. من در شرایط بعد از مجروحیت برای دیدن حضرت امام همراه این گروه شدم. هماهنگ شده بود در این جلسه بهزاد نبوی گزارشی از سازمان، مسائل اختلافی و وقت گذاری آیت الله راستی را در این جلسه مطرح کند. چون پیش بینی می‌کردند امکان دارد حضرت امام اجازه صحبت ندهند. چکیده‌ای از مباحث را مکتوب کرده بودند تا مصطفی تاجزاده بخواند. زمانی که خدمت حضرت امام رسیدیم ابتدا توفیق تشرف بنده خدمت ایشان بود. از وضعیت مجروحیتمان پرسیدند و ملاطفت فرمودند.

بعد جلسه برای طرح مسائل آماده شد وقتی بهزاد نبوی غرض تشکیل جلسه را اعلام کرد و اجازه خواست که مطالب را بگوید، حضرت امام بی فاصله و کوتاه فرمودند "بنویسید می‌خوانم". پافشاری بهزاد نبوی تغییری در نظر امام نداد. دوباره مطرح کرد که خلاصه‌ای نوشته‌ایم تا آقای تاج زاده بخوانند. امام مجددا کوتاه فرمودند "بدهید می‌خوانم" و اجازه خوانده شدن آن خلاصه را هم ندادند و بعد شروع به صحبت کردند. نصیحت و توصیه‌هایی فرمودند و در پایان آن با تایید آیت‌الله راستی فرمودند به ایشان می‌گویم که بیشتر وقت بگذارند. تاکید می‌کنم گزارش این جلسه با مراجعه به اسناد بیانات حضرت امام و یا گزارش آن زمان ملاقات کنندگان با امام قابل بهره‌برداری اسنادی هم هست.

وقت گذاری بیشتر آیت‌الله راستی فضای تازه‌ای را در تشکیلات و مباحث سیاسی به وجود آورد. توزیع نوارهای مباحث اخلاقی و نهج البلاغه نماینده امام و پرسش و پاسخ های انتهای آن مباحث در موضوعات متنوع از جمله مباحث اقتصادی سیاسی روز و حتی مباحث تشکیلاتی مورد انتقاد اکثریتی از شورای مرکزی قرار گرفت. آنها نوعی مرکزیت برای سازمان قائل بودند تا ورود و خروجی تمامی مباحث تحلیل ها و اطلاعات از این کانال مشخص صورت گیرد. ساختار تشکیلاتی که پیش از انقلاب تحت عنوان "سانترالیزم دموکراتیک" برای کنترل اعضا مطرح بود اما این بار نماینده امام بود که می‌خواست مباحث مطرح شده و پرسش و پاسخ ها به همه اعضای سازمان برسد. از این نقطه معلوم شد دوگانگی بین تقاضای وقت گذاری بیشتر نماینده امام با انتشار و اعلام نقطه نظرات ایشان در مباحث وجود دارد و زمینه‌های مخالفت با نظرات ایشان شکل گرفت.

جالب این که در جلسات طولانی شورای هماهنگی سازمان با آیت‌الله راستی به نوعی اظهار می‌کردند در بین روحانیت شناخته شده شما جزو کسانی هستید که دقیق ترین نظرات را درباره تشکیلات و روابط سازمانی بیان می‌کنید که اسناد این گفتگوها موجود است ولی احساس کاهش قدرت سازمانی به نوعی تئوری پردازی در مخالفت با نمایندگی آیت‌الله راستی انجامید که بگویند امام نمایندگی برای نظارت دادند نه دخالت. دامنه پرداختن به این موضوع به رغم روشنگری‌های آیت الله راستی در این گروه موثر نشد و به پرسش و استفساریه از حضرت امام کشید و ایشان نظارت بدون دخالت را مردود دانستند.

از مهم‌ترین جلساتی که بعد از چالش‌های طولانی داخلی و بحث‌ و گفت‌و‌گو در کمیته های تخصصی برگزار شد. جلسه بسیار طولانی بود که با حضور تمامی اعضا و دست اندرکاران اداره تشکیلات بود که از ابتدا تا انتهای آن آیت الله راستی حضور داشتند. دسترسی به مباحث آن جلسه و شنیدن سخنان تمامی کسانی که رای و نظری در مسائل اختلافی داشتند می‌تواند راه گشا باشد. در آخر این جلسات بهزاد نبوی گفت که "عیسی به دین خود موسی به دین خود" و این که ما با شما نمی‌توانیم کار کنیم. به این ترتیب گروه اقلیتی که داوری نماینده امام را بر نمی تابیدند، از سازمان جدا شدند.

مواضع امروز کسانی که روزگاری مقابل نماینده حضرت امام ایستادند نشان دهنده عمق باور آن ها نسبت به مکتب امام، اصل ولایت فقیه و اصول و ارزشهای انقلاب است. چگونه می‌شود با امام و شهید مطهری وارد انقلاب شدند و با سروش همراه شدند؟ چگونه می‌شود با امام هویت پیدا کرد و رای امام درباره منتظری را نپذیرفت؟ چگونه می‌توان در نگاه به آمریکا و نفرت امام از استکبار تشکیک ایجاد کرد، 18 تیر 78، اجرای پروژه‌هایی چون فتح سنگر به سنگر، حاکمیت دوگانه، نافرمانی مدنی، فشار از پایین، چانه زنی از بالا، تحصن برای برگزار نشدن انتخابات مجلس، نوشتن نامه جام زهر و بستن اتهام تقلب به نظام برای نشانه رفتن اصل نظام دست زد.

آنچه در نیمه اول دهه پیروزی انقلاب در سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی رقم خورد تصویر شفاف تر آن را می‌توان در نظر و عمل این گروه با دیگر جریانات شریک یافت. با نگاه به مواضع و سخنان بهزاد نبوی، آرمین، هاشم آغاجری، حجاریان، تاج زاده می‌توان این انحرافات را مشاهده کرد.

تسنیم: سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی از چند کمیته تشکیل شده بود؟ شما در کدام یک از کمیته‌ها فعالیت داشتید؟

سازمان در کنار کمیته شناخت، کمیته ولایت فقیه، کمیته تشکیلات، کمیته اقتصادی، کمیته تاریخ معاصر، کمیته آموزش، کمیته نظامی،کمیته دانشجویی، از کمیته های دیگری مثل کمیته مجلس و کمیته دولت برای انتقال مسائل به مجلس و دولت نیز بهره می‌برد و در مسائلی مانند غائله کردستان هم که نیازمند پیگیری مستمر بود، کمیته‌ای شکل گرفت.

تمرکز من بخش آموزش نظامی بود ولی در کمیته تاریخ معاصر، کمیته سیاسی و جلسات کمیته شناخت که در محضر آیت الله جوادی آملی تشکیل می‌شد شرکت می‌کردم و مدتی هم با تیمی از دوستان برای حمایت و تجهیز نیروهای مبارز افغانی تحت ماموریت سپاه پاسداران راهی افغانستان شدیم. کمیته‌هایی که من توفیق حضور در آن را پیدا کردم نسبتا پرچالش بود. در مباحث عقیدتی و شناخت دیدگاهی داشتن مباحث عقیدتی خاص سازمان را حسب تجربه سازمان های قبل از انقلاب دنبال می‌کرد و دیدگاهی واگذاری این مهم را به مباحث حوزه تاکید داشت.

تسنیم: نقل شده که در کمیته تاریخ معاصر سازمان، بهزاد نبوی تاریخ معاصر را به میل خود تحلیل و تفسیر می‌کرد؟ مصداقاً درمورد مشروطه و ملی شدن صنعت نفت.

در کمیته سیاسی و پرداختن به مقاطع مهم و تحلیل جایگاه شخصیت‌ها اختلاف دیدگاه بیشتر ملاحظه می‌شد. نهضت مشروطیت، نهضت ملی شدن نفت بحث شریعتی موضوعاتی از این دست بود که به تقابل نظرات می‌کشید و به نوعی با توافق و گرفتن حد میانه عبور می‌شد. در کمیته تاریخ معاصر محور بهزاد نبوی بود که با مطالعات قبل انقلاب و همکاری با جبهه ملی و مصطفی شعاعیان و کار در زندان به بحث مسلط بود ولی دیدگاه‌های خاص خود را داشت. بیاد دارم در آن جلسات پوش‌نگر، واعظی، نوروزی، کمال گنجه‌ای و احتمالا هاشم آغاجری هم شرکت می‌کردند. من عضو رسمی آن جلسه نبودم .

در مباحث کمیته اطلاعات ریز و دقیق که بهزاد نبوی از اسناد و مدارک و محافلی که خود شخصا حضور داشت و اداره آن به عهده متین دفتری بود، ارائه می‌کرد. البته جلسه تعاملی و چند جانبه بود و مباحث آن ضبط می‌شد تا با تنظیم و تدوین مبنای دیدگاه سازمان نسبت به تاریخ معاصر قرار گیرد.

** نگاه بهزاد نبوی با دیدگاه تاریخی امام درباره شیخ فضل الله زاویه داشت

تسنیم: در جلساتی که بهزاد نبوی برای تاریخ معاصر برگزار می‌کرد، نسبت‌ به شخصیت‌های تاریخ معاصر همچون شیخ فضل الله نوی یا آیت الله کاشانی چه نظراتی داشت؟

مشاهده دیدگاه تاریخی امام نسبت به مشروطیت و شیخ شهید شیخ فضل‌الله نوری و نقد صریح امام که فرمودند "جرم شیخ فضل‌اللّه‌ این بود که قانون باید اسلامی باشد" یا نسبت به جنبش ملی شدن نفت و شخصیت مصدق و سکوت معنی دار درباره شخصیت شریعتی، زاویه دار بودن دیدگاههای تاریخی بهزاد نبوی را با این دیدگاهها نشان می‌داد. در بحث مصدق می‌گفت که من از جوان‌های جبهه ملی بودم و به خاطر جوان بودن در جلسات آنان شرکت می‌کردم و اطلاعاتی که در حال حاضر دارم به خاطر حضور در این جلسات بوده است اما امام درباره‌ جریان مصدق هم بیانی دارد که او اگر می‌ماند به اسلام سیلی می‌زد.

در بیانیه‌ای که سازمان می‌خواست درباره نهضت ملی شدن نفت و چالش دکتر مصدق و آیت الله کاشانی بدهد این مطرح شده بود که عکس روی جلد بیانیه که سازمان می‌خواهد بدهد چگونه باشد؟ عکس مصدق بزرگ تر باشد یا آیت الله کاشانی که نهایتا به این جمع بندی رسیدند که دو تا عکس هیچ تفاوت ابعادی نسبت به هم نداشته باشند و هم قد باشند و اینکه از اختلافات عبور بشود، البته این اختلافات دوباره و سر جریان برگزاری بزرگداشت شریعتی دوباره ظهور و بروز پیدا کرد.

شریعتی برای آن ها واقعا حیثیتی بود چون نماد روشنفکری و انقلابی قلمداد می‌شد اما ما با برخی گفته‌های شریعتی مخالف بودیم. مانند اینکه "اگر مصدق اقتصاد بدون نفت را مطرح می‌کند من هم اسلام بدون روحانیت را مطرح می‌کنم" و یا "اگر بند ناف روحانیون اهل سنت به خلیفه متصل است بند ناف روحانیون شیعه نیز به بازار متصل است" -که این عبارت بسیار سنگین بود- و یا مطرح کردن سه گانه زر و زور و تزویر که تزویر را به روحانیت تعبیر می‌کرد و یا تیغ و تسبیح و طلا هم سه گانه دیگری بود که از جانب شریعتی تکرار می شد.

این فرآیند نشان می‌دهد که تحلیل‌ها و دیدگاه‌هایی که در سازمان مطرح بود نیازمند داور بود. زمانی که تحلیل تاریخ معاصر گفته می‌شد و یا در مناسبت های مختلف اعلام موضع می‌شد بالاخره برای رفع اختلاف نیاز به داور داشت. این مسائل در داخل حل نمی‌شد و به مباحث روز هم کشیده شد.

** اقداماتی که چپ‌ها، علیه آیت الله راستی کاشانی کردند

مثلاً در ماجرای مهم تصمیم نظام برای تقسیم زمین‌های کشاورزی موسوم به بند ج توسط جهاد باب مباحث فقهی پررنگ تر خود را نشان داد. یعنی اگر قبل از آن تحلیل تاریخ بود و با هم‌قد کردن عکس مصدق و کاشانی حل می‌شد بعد از این موضوع دیگر نوع مسائل فقاهتی شد و مباحث احکام اولیه و ثانویه که مسائل بسیار ظریفی بود مطرح شد. اینجا دیگر حوزه  مطالعات و تجربه بهزاد نبوی و همفکران ایشان نبود و نسبت به این موضوعات اطلاعی نداشت و دستش خالی بود تا با دیگران بحث بکند و با روی آوردن به فرافکنی و گریز از استدلال فقهی این موضوع را مطرح کرد که "همان قدر که آقایان در مسائل فقهی مجتهد هستند ما هم در مسائل سیاسی مجتهد هستیم" و همان طور که ما در موضع اجتهاد فقهی آقایان ورود نمی‌کنیم، ورود آنان به  حوزه اجتهاد سیاسی ما هم از سوی آنان موضوعیتی ندارد.

گروه اقلیتی که با محوریت امت واحده مقابل نماینده امام موضع گرفته بودند با مراجعه به دیگر شخصیت های روحانی که بیرون از مسائل سازمان بودند در پی ایجاد تقابل بین نظرات آنان با آیت الله راستی بودند. تقسیم بندی و تفکیک بین جامعه مدرسین و جامعه روحانیت برای این بود که از دل این اختلاف افکنی، حرف اصلی خودشان را بزنند. ظهور و بروز پناه بردن به دیگر نظرات شخصیت های روحانی در جلسه 12 ساعته که در همان ابتدا در سازمان بود که می‌شد تجلی جمله معروف شریعتی مذهب علیه مذهب را دید که چگونه برای شانه خالی کردن از زیر نظرات نماینده امام نظرات دیگران را مقابل آن می‌چینند. اینجا روحانیت در مقابل روحانیت بود که امروزه هم از آن استفاده می‌شود و اگر با نظر فقهی شخص روحانی مشکل داشتی به دنبال روحانی بگردی که نظر فقهی مخالف او را داشته باشد.

تسنیم: آقای الویری در کتاب خاطرات خود بیان می‌کند که بهزاد نبوی یکبار به دیدار امام خمینی می‌رود که امام به نبوی می‌فرمایند که هرکس می‌تواند با آقای راستی همکاری کند در سازمان بماند و هر کسی که ایشان را قبول ندارد و یا تمایل ندارد با ایشان کار کند از سازمان برود، ماجرای این دیدار چه بود؟

ما از ملاقات فردی بهزاد نبوی با امام نتوانستیم اطلاع دقیقی بدست بیاوریم ظاهرا بعد از ملاقات هیات دولت خدمت امام بود که ایشان مطلب خود را شفاهی خدمت امام بیان کردند ولی پاسخ  امام با تاکید بر بی معنا بودن نظارت بدون دخالت گنگ نیست و امام به آنها گفته بود اگر نماینده من ورود نداشته باشد اصلا معنی ندارد. همین تعبیر نظارت استطلاعی و استصوابی را درمورد شورای نگهبان مکرر اعلام می‌کنند و از گذشته تا امروز بارها حضرت امام و مقام معظم رهبری استصوابی بودن نظارت شورای نگهبان را تایید کرده‌اند ولی دریغ از اینکه این جماعت دیدگاه‌های خود را که از گذشته داشتند، اصلاح کنند.

تسنیم: ماجرای شورای حل اختلافی که آیت الله راستی تشکیل دادند چه بود که شما هم عضو آن بودید؟

این شورا در شرایط قابل همکاری نبودن دیدگاههای شکل گرفته تشکیل شد که دو طرف جمع بندی خود را انجام بدهند و در جلسه مشترکی این جمع بندی بیان شود. نتیجه این شد که دو طرف نمی‌توانند با یکدیگر کار کنند و اقلیتی نزدیک به 30 نفر که نمی‌توانستند ادامه بدهند بروند به هر نحو که می‌پسندند عمل کنند و اکثریت باقی مانده با عنوان سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و تحت نمایندگی آیت الله راستی به کار ادامه بدهند.

تسنیم: از سال 1358 تا 1361 دوره‌ای است که در سازمان دو جناح حامی نماینده ولی فقیه و مخالفان او حضور دارند و بعد از آنکه طیف مخالفان نتواستند به اهداف خود در به حاشیه بردن آیت الله راستی برسند در سال 61 37 نفر از آنان استعفا می‌کنند. چه تعداد از اعضای سازمان به سپاه رفتند و پس از استعفا ادامه کار سازمان چگونه شد؟

منافقین اعلام جنگ مسلحانه کردند و از کشور خارج شدند و مارکسیست ها هم مضمحل شدند. بعد از آن مقام معظم رهبری به عنوان رئیس جمهور انتخاب شدند و نسبتا شرایط دفاع مقدس و جنگ محوری ترین موضوع شد و امام دستور دادند که به جبهه های جنگ بپیوندیم که اصلی ترین کار سازمان هم همین بود و چون دستور امام حضور در جبهه ها بود، دلیلی برای ماندن نبود و شرط ورود به سپاه هم این بود که افراد نباید مسئولیت سازمانی و حزبی داشته باشند لذا این موجب شد که نظری آیت الله راستی از امام بگیرند که تکلیف در شرایط فعلی چیست که امام پاسخ کتبی را اظهار داشتند.

حقیقتاً اقدامات غیرعلنی سازمان بسیار بیشتر از اقدامات علنی بود که باید ناگفته‌ها در این خصوص گردآوری و مستند شود. با استحکام و سامان یافتن تشکیلاتی نظام فعالیت‌های امنیتی و اطلاعاتی و نظامی را واگذار کرد و مقابله با گروهک‌ها را در چارچوب نظام و دستگاههای ذیربط به پیش می‌برد، لذا اعضای سازمان که به کارهای نظامی و اطلاعاتی علاقه داشتند جذب سپاه، دادستانی ، نخست وزیری و…شدند که این حرکت، یک حرکت طبیعی برای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بود.

تسنیمدر جمع بندی اگر نکته‌ای درباره آیت الله راستی دارید بیان کنید؟

انتخاب دقیق و سنجیده حضرت امام برای اعمال نمایندگی شان در سازمانی با ابعاد فعالیت سیاسی عقیدتی، اطلاعاتی، امنیتی و نظامی تجربه ای بی بدیل در اداره سازمان ها و احزاب بود. اتحاد 7گروهی که ثقل وحدتشان اعتقاد به اسلام ناب و اصل ولایت فقیه بود و در بیانیه اعلام موجودیت به صراحت آن را اعلام کردند و هریک از گروهها متشکل از جوانانی انقلابی و پرشور پا به عرصه دفاع از جمهوری اسلامی گذارده بودند جایگاه آیت الله راستی را در اعمال این نمایندگی به خوبی نشان می‌دهد. سطر سطر نکاتی که مقام معظم رهبری در پیامی بمناسبت ارتحال ایشان صادر فرمودند ابعاد وجودی آیت الله راستی را چه در زمان غربت امام در تبعید و چه صیانت و پشتیبانی از مکتب امام و اصل ولایت فقیه در دهه اول انقلاب و چه پرچمداری در حمایت از مصداق ولی فقیه بعد از حضرت امام تا زمان ارتحال خود ایشان استحکام نظر و عمل این روحانی جلیل القدر را نشان می‌دهد .

خطای راهبردی کسانی برای مصادره این شخصیت در راستای اهداف جریانی خود فرصتی مغتنم را پیش رو قرار داد تا یاران صدیق ایشان به بازخوانی گذشته حوادث انقلاب بپردازند. بیان ناگفته‌ها و کم گفته‌ها می‌تواند مانع هرگونه وارونه نمایی و کژراهه می‌شود.

اجرا شده توسط: همیار وردپرس