ارزیابی احساس ‌امنیت با استفاده از مدل کوپراس

چکیده مقاله:
امنیت مفهومی اجتماعی است و کاربرد آن نیز به‌گونه‌ای مرتبط با جوامع شهری معنی پیدا میکند. بدون احساس ‌امنیت، هیچ فضای شهری عرصه حضور و تعاملات اجتماعی شهروندان نخواهد بود. با گسترش شهرنشینی و ایجاد شرایط خاص زندگی، امن‌سازی فضاهای شهری به‌عنوان یکی از ضرورت‌های اساسی شهرسازی مطرح می‌شود و برنامه‌ریزان و طراحان فضاهای اجتماعی، به‌ویژه شهرها، تلاش میکنند تا با شناسایی عوامل تهدیدکننده امنیت، ایمنی را برای استفاده کنندگان از فضاها فراهم کنند تا علاوه بر ابعاد عینی، بر فرایندهای ذهنی ادراک امنیت نیز تأثیر گذاشته و به آسایش روانی ساکنان کمک کند. در این راستا با توجه به اینکه شهر کرمان به عنوان بزرگ‌ترین جاذب جمعیت جنوب ‌شرق ایران است، این شهرستان به دلیل وجود مراکز خدماتی در جنوب استان، مهاجرپذیری بودن، رشد سریع جمعیت، گسترش فیزیکی شهر، ناهمگونی و انسجام اجتماعی، در زمینه ارتکاب ناهنجاری و جرایم شهری از آمار بالایی برخوردار است که متأسفانه موجب بروز مشکلات متعدد و تحمیل هزینه‌های غیر قابل جبران مالی، جانی و روحی بر این منطقه شده است؛ ازاین رو، این مطالعه درصدد است، میزان امنیت شهری در مناطق چهارگانه شهر کرمان را مورد بررسی قرار دهد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی-توسعه‌ای و روش آن توصیفی- تحلیلی است. در این پژوهش پس از بررسی مبانی نظری مرتبط مؤلفهای «کاربری اراضی، کیفیت معابر، آسایش بصری، آسایش محیطی، تناسب فرم و اندازه فضا، دسترسی به حمل و نقل عمومی، احساس آشفتگی محیطی و نظارت و کنترل محیط» به عنوان شاخص‌های منظر شهری بر اساس سنجش احساس امنیت شهروندان عمومی به‌دست آمد. سپس با توزیع 20 پرسش‌نامه در میان متخصصان، داده‌های مورد نظر جمع‌آوری، در ادامه با روش آنتروپی به ارزیابی شاخص‌های امنیت پرداخته شده و سپس برای تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل کوپراس به رتبه بندی مناطق چهارگانه شهر کرمان پرداخته شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بر اساس شاخص های هشتگانه ارزیابی؛ منطقه 2 دارای وضعیت مناسب‌تری نسبت به سایر مناطق دارد و منطقه 3 در وضعیت نامطلوبی به لحاظ امنیت شهری قرار دارد.

کلیدواژگان: امنیت، امنیت‌ شهری، فضاهای‌عمومی‌شهری، مدل کوپراس، شهر کرمان

نویسندگان:

هوشنگ سرور ,امیر کاشانی اصل ,زهرا افضلی گروه

پژوهشنامه جغرافیای انتظامی – شماره 12, دوره سوم، زمستان 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

بازنمایی عنصر شور و احساس در آیین‌های محرّم

چکیده

پژوهش حاضر، به روش کیفی، مبتنی بر نظریه تفسیری کلیفورد گیرتز انجام گرفته. مسئله اصلی در این پژوهش، توصیف عناصر شور و احساس در مناسک محرّم، با تأکید بر فهم چیستی آن در قالب دینِ زیسته ‌است. واحد تحقیق آن دسته از یافته‌های آیینی است که بیشتر عنصر شور و احساس در آن متجلّی است مانند: (سیاه‌پوشی، سینه‌زنی، زنجیر‌زنی، قمه‌زنی و تعزیه) که محقق آنها را به شیوه قوم‌نگاری دینی بازنمایی نموده است. راه رسیدن به چنین هدفی ساده نبود، بلکه مستلزم انتخاب روشی پیچیده و ترکیبی بود که محقق را واداشت به روش مشاهده مشارکتی و مصاحبه با پیشکسوتان آیین محرّم به گفتگو بنشیند. در فرایند تجزیه و تحلیل یافته‌های ذکر شده به شکل تفسیری، پژوهشگر به شرح این واقعیّت پرداخته که آیین محرّم بازتولیدکنندۀ هویت دینی و فرهنگی بوده است، و آیین‌ها، همان باور دینی مناسک‌گزار‌انند که به عینیّت درآمده. حاصل مصاحبه‌ها و نتیجه مشاهده محقق نشان داد که شور، احساس، و حرکت به‌عنوان روح مناسک‌اند، و طبیعتِ آیین محرّم متمایل به محاکات و دیده شدن است. نتیجه به دست آمده ثابت کرد که آیین محرّم از یک طرف، مؤلفه‌هایی هویت‌ساز‌ و تقویت‌کننده ساخت اجتماعی‌‌اند، که توانسته‌اند در بازتولید روحیه، ارتباطات جمعی، روابط درون‌گروهی، پیوندهای اجتماعی، آگاهی جمعی، و بازسازی باورهای دینی نقش‌آفرینی کنند، و از طرف دیگر، پیوند‌دهنده گذشته و حال بوده‌اند.محقق در پایان به این جمع‌بندی رسیده که فهم رابطه شور و احساس در مناسک و آیین دینی راه رسیدن به حقیقت دین را هموار خواهد کرد.

کلیدواژه ها: دین‌پژوهی؛ آیین محرّم؛ نماد؛ تفسیرگرایی؛ کلیفورد گیرتز

نویسندگان:

الله‌کرم کرمی‌پور: استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب

 عبدالحسین حاجی ابوالحسنی: دانشجوی دکترای تخصصی دین‌پژوهی دانشگاه ادیان و مذاهب

دو فصلنامه اسلام و علوم اجتماعی – دوره 8، شماره 16، پاییز و زمستان 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.    

تشخیص تومورهای بدخیم با استفاده از ام.‌آر.آی

به گزارش تجهیزات نمایشگاهی پرشین آزما به نقل از ایسنا و به نقل از گیزمگ، هنگامی که یک تومور در کلیه کشف می‌شود، یک نمونه‌برداری تهاجمی و دردناک مورد نیاز است تا در نهایت، بدخیم یا خوش‌خیم بودن تومور را مشخص کند. پژوهشگران “مرکز پزشکی دانشگاه تگزاس شعبه جنوب‌غربی” (UT Southwestern)، روش جدید غیرمنتظره‌ای ابداع کرده‌اند که از فناوری “تصویرسازی تشدید مغناطیسی” (MRI)، برای تشخیص دقیق ترکیب‌بندی و تهاجمی بودن یک تومور بدون استفاده از نمونه‌برداری استفاده می‌کنند.

جفری کاددو” (Jeffrey Cadeddu)، از نویسندگان این پژوهش جدید توضیح می‌دهد: نمونه‌برداری‌ها کاملا بدون درد و ناراحتی نیستند. در حقیقت، برخی از بیماران، برای دوری از درد نمونه‌برداری، تشخیص ساده سرطان را انتخاب می‌کنند.

این روش جدید، “ام‌آرآی چند پارامتری” (mpMRI) و یک الگوریتم تشخیصی استاندارد را شامل می‌شود که چند تصویر ام.‌آر.‌آی خاص را از توده کلیوی مورد نظر ارزیابی می‌کند. این روش، چند فاکتور را در میان تصاویر ام‌.آر.آی گوناگون در نظر می‌گیرد که از آن جمله می‌توان به حضور چربی بسیار کم در تومور و شدت نشانه در تصویربرداری T2 اشاره کرد.

ایوان پدروسا” (Ivan Pedrosa)، دیگر نویسنده این پژوهش می‌گوید: با استفاده از ام.آر.‌آی، می‌توان انواع گوناگونی از تصاویر توده کلیوی را به دست آورد که هریک حاکی از اطلاعاتی در مورد بافت مورد نظر است.

قرار نیست این روش، جایگزینی برای نمونه‌برداری قدیمی باشد بلکه یک مرحله پژوهشی اضافی است که شمار نمونه‌برداری‌های غیرضروری را کاهش می‌دهد یا نیاز به نمونه‌برداری را برای بیمارانی که احتمال دارد از نمونه‌برداری دوری ‌کنند، تایید می‌کند.

روش کنونی که توسط این پژوهش پیشنهاد شده، به پزشکان این امکان را می‌دهد که با کمک اطلاعات ارائه شده توسط این الگوریتم ، بتوانند شایع‌ترین نوع بدخیم تومور کلیه را با اطمینان 80 درصدی تشخیص دهند.

پیش از گسترش این روش، باید کار بیشتری برای تایید نتایج انجام شود اما این پژوهش حاکی از آن است که روش کنونی می‌تواند یک تکنیک فرعی ارزشمند در ابزار تشخیصی پزشک باشد.

انتهای پیام

نقش سبک‌های زندگی، درک اجتماعی و روابط خانوادگی در پیش‌بینی رضایت زناشویی معلمان جوان

چکیده

این پژوهش با هدف اصلی ارائه مدل با این رویکرد که سبک زندگی، درک اجتماعی و روابط خانوادگی می‌توانند پیش­بینی کننده‌ی رضایت زناشویی باشد، انجام شد. با توجه به ماهیت فرضیه‌ها، این پژوهش از نوع مدل یابی معادلات ساختاری است که در آن به بررسی روابط درونی بین متغیرها در قالب کشف و تبیین مدل پرداخته شد. جامعه آماری پژوهش، کلیه معلمان ساکن در منطقه شرق تهران در سال 1393 بوده‌اند.در این پژوهش بر مبنای رعایت ملاک‌های علمی و تعداد مـتأهل متغیرهای مورد مطالعه، نمونه پژوهش به تعداد 132 نفر انتخاب و پرسش‌نامه‌های پژوهش بر روی آن‌ها اجرا شد. جهت جمع‌آوری اطلاعات از پرسش‌نامه سبک زندگی (LSQ)، پرسش‌نامه سنجش عملکرد خانواده، پرسش‌نامه رضایت زناشویی اینریچ و پرسش‌نامه درک اجتماعی حمایت شده، استفاده گردید. به منظور تجزیه‌وتحلیل داده­های آماری پژوهش، ابتدا داده­های حاصل از اجرای پرسش‌نامه­ها استخراج و در جدول اطلاعات کلی تنظیم شد؛ سپس تمامی اطلاعات با استفاده از نرم‌افزارهای آماری در دو بخش توصیفی و استنباطی مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که سبک‌های زندگی بر درک اجتماعی، روابط خانوادگی و رضایت زناشویی اثر مستقیم و غیرمستقیم معناداری داشت. همچنین درک اجتماعی بر روابط خانوادگی و رضایت زناشویی اثرمستقیم معناداری داشته و روابط خانوادگی نیز به طور مستقیم بررضایت زناشویی معلمان تأثیرگذار بود (P<0/05). به طورکلی زوجینی که دارای سبک‌های زندگی مناسب، درک اجتماعی بالاتر و روابط خانوادگی مثبت و قوی تری هستند از رضایت زناشویی بالاتری برخوردار می‌باشند.

کلیدواژه ها: سبک‌های زندگی؛ درک اجتماعی؛ روابط خانوادگی؛ رضایت زناشویی

نویسنده:

فرشاد پور افقی: دکتری تخصصی روان‌شناسی اجتماعی، اداره آموزش و پرورش شهرستان آستارا

فصلنامه روان شناسی مدرسه – دوره 5، شماره 2، تابستان 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

تحلیل مهم‌ترین عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی خانوارهای روستایی

چکیده مقاله:
بدون تردید، احساس ‌امنیت از جمله مقولات مهم و لازم برای حیات جوامع بشری است و تأثیر شگرفی بر توسعه آن ها دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مهم‌ترین عوامل مؤثر بر احساس امنیت ‌اجتماعی خانوارهای روستایی صورت گرفته است. نوع پژوهش کاربردی و روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی است. روش جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های مورد نیاز، کتابخانه‌ای و میدانی است. جامعه آماری پژوهش، خانوارهای روستایی دهستان نوبندگان شهرستان فسا هستند که طبق سرشماری آماری سال 1390 دارای 2417 خانوار می‌باشند. نمونه‌گیری به صورت تصادفی ساده و تعداد نمونه لازم برای تکمیل پرسش‌نامه با استفاده از فرمول کوکران 255 خانوار تعیین شد که به منظور افزایش دقت، حجم نمونه به 288 مورد افزایش یافت. روایی صوری پرسش‌نامه با کمک اساتید و کارشناسان مورد بررسی قرار گرفت و پس از اعمال اصلاحاتی مورد تأیید واقع شد. پایایی پرسش‌نامه با استفاده از آلفای کرونباخ سنجیده شد که مقدار آن برابر با 761/0 به‌دست آمد که نشان‌دهنده مناسب بودن پایایی ابزار پژوهش است. به منظور تحلیل عوامل مؤثر بر احساس امنیت از آزمون آماری تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که عامل امنیت کالبدی، اجتماعی و اقتصادی با مقدار ویژه‌ 5/686 و تبیین 27/078 درصد واریانس، مهم‌ترین عامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در بین خانوارهای روستایی است.

کلیدواژگان: احساس امنیت، امنیت اجتماعی، توسعه پایدار روستایی، شهرستان فسا

نویسندگان:

منیژه احمدی ,مهدی چراغی ,زهرا بنازاده

پژوهشنامه جغرافیای انتظامی – شماره 12, دوره سوم، زمستان 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

اثربخشی معنادرمانی گروهی فرانکل بر بهزیستی روان‌شناختی و شادکامی دانش‌آموزان بی‌سرپرست و بدسرپرست

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی اثربخشی معنادرمانی گروهی فرانکل بر بهزیستی روان‌شناختی و شادکامی دانش‌آموزان بی سرپرست یا بدسرپرست تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی«ره» شهرستان اردبیل بود. برای وصول به این هدف، از بین جامعه آماری که شامل کلیه دانش‌آموزان پسر مقطع دبیرستان کمیته امداد امام خمینی«ره» شهرستان اردبیل در سال تحصیلی 95-1394 می‌باشد، 32 دانش‌آموز(دارای میانگین پایین تر از نقطه برش در مقیاس بهزیستی روان‌شناختی و شادکامی) از میان جامعه آماری به‌صورت نمونه­گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش حاضر شامل پرسش‌نامه‌ی محقق ساخته، پرسش‌نامه‌ی بهزیستی روان‌شناختی و مقیاس شادکامی‌بود. ضمن آنکه روش تحقیق پژوهش حاضر یک مطالعه ی آزمایشی با کار آزمایی بالینی است که با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه انجام شد، داده‌های گردآوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری (MANCOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین دو گروه دانش‌آموزان تحت پوشش و گروه کنترل در خودمختاری، تسلط محیطی، رشد شخصی، ارتباط مثبت، هدفمندی در زندگی، پذیرش خود و شادکامی تفاوت معنی داری وجود دارد. بدین معنی که بین دو گروه بعد از آموزش معنادرمانی خودمختاری، تسلط محیطی، رشد شخصی، ارتباط مثبت، هدفمندی در زندگی، پذیرش خود و شادکامی افزایش یافته است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که از آموزش معنادرمانی می‌توان برای ارتقاء بهزیستی روان‌شناختی و شادکامی دانش­آموزان تحت پوشش کمیته امداد امام­خمینی«ره» استفاده نمود.

کلیدواژه ها: هوش معنوی؛ بهزیستی روان‌شناختی؛ شادکامی

نویسندگان:

احمد شجاعی: استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه محقق اردبیلی

بهروز اسکندرپور: استادیار گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور

فصلنامه روان شناسی مدرسه – دوره 5، شماره 2، تابستان 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

مرگ یک جوان آبادانی بر اثر ریزش ستون ساختمان

شهرام مقام شامگاه چهارشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا اظهارکرد :با اعلام حادثه ای مبنی بر ریزش یک ستون مقابل هتل زیتون آبادان بر روی یک جوان حدود 34 ساله در شامگاه امروز چهارشنبه به مرکز فوریتهای پزشکی، بلافاصله مامورین این مرکز به محل حادثه اعزام شدند .
مقام ادامه داد : پس از آوار برداری و ایمن سازی اقدام لازم برای برای انجام معاینات پزشکی این جوان انجام شد اما به دلیل آسیب های وارده بر سر و بدن وی در همان لحظات اولیه جانش را از دست داده بود .
خیابان امیر کبیر آبادان در مرکز این شهر واقع شده که به دلیل داشتن مراکز خرید و دسترسی محلی به سایر نقاط شهر از اماکن پرتردد آبادان محسوب می شود .
/6002/7104/7165
خبرنگار: مسعود گادار ** تنظیم : حمیدرضاترابی فرد **انتشار: کبری آقازری

با کمبود تخت های مراقبت های ویژه در هرمزگان مواجهیم

دکترعبدالله غریب زاده در گفت و گو با ایسنا افزود: در استان هرمزگان 14 بیمارستان فعال وجود دارد که از این بین 1485 تخت فعال در بیمارستان های دولتی و 644 تخت فعال در بیمارستان خصوصی و غیر دانشگاهی وجود دارد که در بخش دولتی 62 تخت بیشتر از نرخ مصوب و در بخش خصوصی با 150 تخت پایین تر از نرخ مصوب در بیمارستان ها مواجه ایم.

وی با بیان اینکه در استان هرمزگان 16 کلینیک ویژه وجود دارد، تصریح کرد: 69 آمبولانس در استان هرمزگان در حال فعالیت است که از این تعداد 30 دستگاهش نظامی، 40 دستگاه سالم، 22 دستگاه مستعمل و 6 دستگاه اسقاطی است که برنامه نوسازی در این بخش در اولولیت قرار دارد.

غریب زاده با اشاره به اینکه 22 پایگاه اورژانس شهری در استان هرمزگان مستقر شده است، اضافه کرد: در سراسر استان نیز پایگاه اورزانس به صورت چادری 41 مورد، دریایی 2 مورد و یک مورد هوایی با 402 نیرو خدماتی و درمانی و 66 پرستار در حال فعالیت هستند.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با بیان اینکه نرخ متوسط کشوری به ازای هر یک هزار نفر 108 تخت است که در هرمزگان این میزان 1024 تخت است، ادامه داد: در این بخش با مشکلات زیادی رو به رو هستیم و به طور ویژه این مشکل در شهرستان میناب حادتر است اما با برنامه ریزی های صورت گرفته تا سال 1400 و برنامه های دانشگاه علوم پزشکی در شهرستان های بندرعباس، میناب و بندرخمیر این معضل را تا حدودی برطرف می کنیم.

وی با اشاره به اینکه در استان هرمزگان 10 دستگاه سی اسکن، 2 دستگاه پرتو درمانی، 3 دستگاه آنژوگرافی وجود دارد، افزود: همچنین پنج دستگاه MRI در هرمزگان وجود دارد که یک دستگاه آن در بخش خصوصی در وضعیت حاضر غیرفعال است.

غریب زاده با بیان اینکه در این بخش اگر بدهی شرکت های بیمه به ویژه به بخش خصوصی پرداخت شود به طور حتم تا حدود زیادی مشکلات برطرف می شود، خاطرنشان کرد: بخش خصوصی در بخش MRI یک میلیارد تومان و دانشگاه علوم پزشکی در حدود 300 میلیون تومان طلب دارد.

این مقام دانشگاهی با اشاره به اینکه در بخش تخت های ویژه در بیمارستان های دانشگاهای 202 تخت و در غیر دانشگاهی 116 تخت وجود دارد، اضافه کرد: معضل اساسی بیمارستان های هرمزگان در کمبود تخت های مراقبت های ویژه است.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در پاسخ به سوال ایسنا در خصوص پروژه های عمرانی این دانشگاه تصریح کرد: در بخش توسعه اورژانس در شهرستان بندرعباس با 40 درصد، در حاجی آباد با 70 درصد، در میناب با 7 درصد و در جاسک و بندرخمیر با 2 درصد پیشرفت مواجه ایم.

غریب زاده با بیان اینکه بیمارستان شریعتی با 132 تخت در حال حاضر با پیشرفت 47 درصدی رو به رو است، ادامه داد: برای این پروژه اعتبار خاصی از برنامه و بودجه کشور دیده نشده و انتظار داریم مسئولان استانی نیز به مددمان بیایند زیرا اکنون وضعیت درمان بیماران زنان به ویژه مادران باردار به دلیل کمبود تخت مناسب نبوده و بهره برداری از بیمارستان شریعتی بخش عظیمی از این مشکل را برطرف می کند و امیدواریم تا 12 ماه آینده شاهد این مهم باشیم.

وی با اشاره به اینکه در افق آینده باید به ازای هر یک هزار نفر به 2.5 تخت در بیمارستان های هرمزگان برسیم، عنوان کرد: از 318 تخت کنونی در بخش مراقبت های ویژه در سال 1404 به 569 تخت می رسیم که با روند کنونی باید تلاش بیشتری کنیم تا به این هدف برسیم.

این مقام مسئول کمبود نیروهای تخصصی ماندگار در استان هرمزگان، عدم وجود ابزارهای تشویقی به منظور ترغیب نیروهای متخصص جهت ماندگاری در استان، کمبود تخت های فعال در بیمارستان ها را از مهمترین مشکلات حوزه درمان در استان هرمزگان دانست و اظهار کرد: اکثر نیروهای متخصص فعال در استان غیربومی بوده و برای طرح و ضریب کار در هرمزگان مستقر هستند و اکثرأ در خواست انتقال دارند یا اعزام به کیش و قشم دارند زیرا در این دو جزیره از پرداخت مالیات معاف هستند و خدمات دهی به متخصصین مناسب تر است.

وی اضافه کرد: در این راستا طرحی در حال تدوین هستیم که طبق آن میزان مالیات بر درآمد شهرستان های استان از 20 درصد به 10 درصد و شاهد حذف مالیات از مناطق سیریک و بشاگرد شود.

غریب زاده در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت بنگاه های اقتصادی از توسعه بخش درمان استان هرمزگان، تصریح کرد: امیدوارم بنگاه های اقتصادی به ویژه صنایع که خود جمعیت زیادی از استان را شامل می شوند در این حوزه ورود کرده و به پیوست های اجتماعی شان پایبند باشند که تاکنون نبوده اند.
انتهای پیام

نحوه دارو دادن به کودک

مجله پیام سلامتی – دکتر ناصرالدین فانی، داروساز: خوراندن دارو به کودکان به خصوص در سنین زیر یک سال مشکل است چون در این سنین رفلکس بلع قوی است که با مقادیر کمی از قطره یا شربت هم ممکن است کودک تمام دارو و حتی شیری که خورده را بالا بیاورد.

علاوه بر این، مایع بودن دارو سبب می شود که هنگام ریختن دارو در پیمانه نتوان با دقت زیادی میزان دارو را اندازه گیری کرد، به همین علت ممکن است نتوان برآورد صحیح از اینکه چه مقداری از دارو را کودک تف کرده و چه مقداری را قورت داده انجام داد.

چگونه به کودکان خود دارو بدهیم؟

والدین روش های مختلفی برای دادن این داروها به کودک دارند اما ممکن است بعضی از این روش ها چندان مورد تایید پزشکان نباشد و گاه بعضی از آنها اثر دارو را از بین ببرد. نکات زیر می تواند به والدین در مورد روش های مختلف دارو دادن به کودکان در سنین مختلف کمک کند:

وادار کردن کودک به انجام کاری که دوست ندارد، واقعا سخت است؛ به خصوص که این کار خوردن خوراکی تلخ و عجیبی باشد که هر چند ساعت باید تکرار شود. کودک در زمان بیماری معمولا لجبازتر و بدحال تر است و همین، دادن دارو را به او سخت تر می کند.

والدین روش های مختلفی برای دادن این داروها به کودک دارند. به طور مثال برای راحت تر شدن کار، بعضی داروها را می توان با آب یا شیر رقیق به کودک بخورانید که البته در این مورد مشورت با دکتر داروساز حاضر در داروخانه ها ضروری است.

به همین جهت نکاتی را قبل از مصرف دارو به کودکان باید مورد توجه قرار داد. به عنوان مثال قبل از دادن دارو به کودک دستورالعمل داخل جعبه را باید به دقت مطالعه کرد و دارو را به همان اندازه که پزشک تجویز کرده به کودک بدهیم.
اگر کودکی دارید که همزمان باید چند داروی مختلف مصرف کند، از مراقبین بهداشتی و پزشک درباره تداخل داروهایی که مصرف می کند سوال کنید.

هنگام دادن دارو به دستور نوشته شده و تفاوت بین قاشق چایخوری و مرباخوری و غذاخوری توجه کنید، بهتر است از وسیله توصیه شده یا همراه با دارو (مثل قطره چکان یا پیمانه) استفاده کنید.

اگر میزان مصرف با پیمانه قابل اندازه گیری نیست بهتر است برای اندازه گیری از سرنگ های مناسب استفاده کنید. مثلا برای اندازه گیری 3 سی سی می توانید از سرنگ 5 سی سی استفاده کنید.

هنگام دادن دارو به خصوص داروهای بدون نسخه به وزن کودک توجه کنید. معمولا در دستورالعمل دارو میزان دوز توصیه شده بر اساس وزن کودک نوشته شده است. قبل از دادن دارو به کودک نوع دارو و میزان آن را با نسخه کنترل کنید و هنگام اضافه کردن آب به داروهایی که به شکل سوسپانسیون هستند، دقت کنید که کمتر یا بیشتر از حد نشانه آب نریزید اما ممکن است بعضی از این روش ها چندان مورد تایید پزشکان نباشد و گاه بعضی از آنها اثر دارو را از بین ببرد.

نکات زیر می تواند به والدین در مورد روش های مختلف دارو دادن به کودکان در سنین مختلف کمک کند.

چگونه به نوزاد دارو دهیم؟

1- اگر به تنهایی به نوزاد دارو می دهید، می توانید ابتدا دارو را در سرنگ آماده کنید و بعد در حالی که او را در بغل دارید یا روی یک سطح مطمئن قرار داده اید، آرام دهان نوزاد را باز کنید و دارو را به سمت داخل دهان و عقب دهان و به سمت گونه نوزاد تخلیه کنید. (در این کار بسیار دقت کنید.)

در این قسمت از دهانه نوزاد، جوانه چشایی وجود ندارد و نوزاد متوجه طعم متفاوت دارو نخواهد شد. اگر به جای سرنگ از قاشق مدرج استفاده می کنید باید قاشق را در داخل لب پایین نوزاد قرار دهید و در حالی که دهان نوزاد را نیمه بسته نگاه می دارید قاشق را به سمت بالا ببرید تا دارو به آهستگی داخل دهان نوزاد تخلیه شود.

چگونه به کودکان خود دارو بدهیم؟

2- سرنگ ها بهترین وسیله برای اندازه گیری میزان دارو و همچنین نگهداری دارو برای دفعات بعدی استفاده است.

3- می توانید برای اینکه نوزاد راحت تر دارو را بخورد آن را با کمی شیرخشک یا شیر مادر مخلوط کنید اما توجه داشته باشید که به هیچ وجه دارو را با یک شیشه شیر کامل مخلوط نکنید چون ممکن است کودک نتواند در یک نوبت همه شیر را بخورد و میزان دارویی که دریافت می کند کمتر از دوز تجویز شده باشد.

4- از پزشک بخواهید تا دفعات دارو دادن به نوزاد را بیشتر کند و به جای آن در هر دفعه دوز دارویی کمتری به نوزاد بدهید تا نوزاد راحت تر بتواند دارو بخورد.

5- برای قطره های چشمی حتما به کمک یک بزرگسال دیگر احتیاج است. در حالی که یک بزرگسال نوزاد را ثابت در بغل دارد، فرد دیگر باید به آرامی پلک پایین را به سمت پایین کشیده و اجازه دهد تا قطره بین چشم و پلک پایین بریزد. بعد از ریختن قطره چشمی مدتی سر نوزاد را به سمت عقب نگه دارید تا دارو از چشم نوزاد بیرون نریزد.

6- بیشتر داروهایی که برای نوزادان وجود دارد به صورت مایع است و همین دادن دارو را به نوزاد راحت تر می کند. اکثر این داروها به وسیله طعم دهنده های مصنوعی شیرین شده است تا طعم آنها نوزاد را اذیت نکند. با این حال متفاوت بودن طعم این داروها ممکن است موجب شود که نوزاد به راحتی خوردن این داروها را قبول نکند.

دادن دارو به نوزاد بهتر است توسط 2 نفر انجام شود، به این صورت که نوزاد را در یک ملحفه یا قنداق بپیچید که دست و پا نزند و در حالی که مادر یا فرد دیگری نوزاد را در بغل گرفته است، دارو توسط نفر دوم به او داده شود. فردی که نوزاد را در بغل دارد می تواند به آرامی با انگشت چانه نوزاد را به پایین بکشد تا دهانش باز شود.

7- سعی کنید روند دارو دادن به نوزاد را سریع انجام دهید تا نوزاد اذیت نشود و دارو خوردن برایش تبدیل به تجربه آزار دهنده ای نشود.

8- حین دارو دادن به آرامی برای نوزاد آواز بخوانید یا با او حرف بزنید تا احساس آرامش کند. اگرچه نوزاد متوجه معنی حرف های شما نخواهد شد اما لحن آرام شما و تن صدای شما می تواند باعث احساس امنیت و اطمینان کودک شود.
9- دارو باید توسط سرنگ مدرج، قطره چکان یا قاشق های مخصوص دارو به نوزاد داده شود تا دوز صحیح دارو در هر وعده دارو دادن به نوزاد رعایت شود. نوزادان در ماه های ابتدایی عمر قادر به خوردن از لبه قاشق های معمولی نیستند و بیشتر چیزی که می خورند از گوشه دهانشان خارج می شود.

10- برای ریختن قطره در گوش نوزاد، نوزاد را روی تخت یا یک سطح مطمئن قرار دهید به طوری که گوش مبتلای کودک به سمت بالا باشد. بعد از ریختن قطره به گوش نوزاد کمی صبر کنید تا دارو کاملا درون کانال گوش جریان پیدا کند، سپس با ملایمات قسمت غضروفی کوچکی که در جلوی کانال گوش قرار دارد را چند بار فشار دهید تا دارو به سمت داخل گوش برود و به بیرون سرریز نکند.

برای کودکان بزرگتر از یک سال

1- مواد طعم دهنده طبیعی و آبمیوه ها هم می توانند به داروها اضافه شوند و خوردن آن را برای کودک ساده تر کنند. داروهای بدمزه را می توان با آب پرتقال یا … مخلوط کرد. در داروخانه هم می توان مواد طعم دهنده مصنوعی متناسبی با طعم های آشنا برای کودک مانند طعم آدامس یا شربت را تهیه کرد و دارو را با آنها مخلوط کرد اما باید توجه داشت که در هر وعده دادن دارو باید کودک همه ماده ای که دارو با آن مخلوط شده است را بخورد و چیزی باقی نماند.

چگونه به کودکان خود دارو بدهیم؟

2- اگر کودک به حدی بزرگ است که می توانید با او در مورد خوردن دارو حرف بزنید برایش عواقب دارو نخوردن را توضیح دهید. به کودک اجازه دهید که در مورد بعضی از مراحل دارو خوردن خودش تصمیم بگیرد، مثلا اینکه دوست دارد چه کسی به او دارو بدهد یا اینکه دوست دارد در کجا دارویش را بخورد و بعد از خوردن دارو چه نوع آبمیوه هایی دوست دارد اما همواره در نظر داشته باشید که کودک نباید فکر کند می تواند در مورد خود دارو خوردن هم با شما بحث کند.

3- داروها را همیشه در یک زمان و مکان خاص به کودک بدهید. کودک بعد از مدتی شرطی می شود و می پذیرد که در این زمان خاص باید دارو مصرف کند.

4- به خاطر داشته باشید که یک قاشق چایخوری معادل 5 میلی لیتر و یک قاشق غذاخوری معادل 15 میلی لیتر از مایع است.

5- برای بهتر کردن طعم دارو می توان آنها را در یخچال نگهداری کرد. خنک کردن دارو باعث می شود طعم آن قابل تحمل تر شود. از پزشک در مورد اینکه چه داروهایی را می توان در یخچال نگهداری کرد سوال کنید.

6- کودکان برخلاف نوزادان به راحتی اجازه دادن دارو به خود را نمی دهند. بهتر است والدین ابتدا علت دادن دارو را با زبانی ساده برای کودک توضیح دهند و داستانی ساده در مورد بیماری و کمک دارو برای کودک تعریف کنند. سپس از کودک بخواهند که خودش نیز در این کار به والدین کمک کند و مراحل ساده کار را خود کودک انجام دهد.

7- به هیچ وجه کودک را فریب ندهید و بدون اطلاعش به او دارو ندهید چون ممکن است موجب مقاومت بعدی او در خوردن غذاهای عادی هم شود.

8- کودکانی که هنوز به راحتی نمی توانند از فنجان یا قاشق چیزی بخورند را باید مانند نوزاد در نظر گرفت و همچنان از قطره چکان یا سرنگ یا قاشق مدرج استفاده کرد. برای اندازه گیری دارو در فنجان مدرج باید آنرا روی یک سطح صاف قرار داد و سپس همسطح با آن به میزان دارو نگاه کرد و مقدار مناسب را اندازه گرفت.

9- در صورتی که کودک به اندازه ای بزرگ است که می تواند خودش دارو بخورد اجازه بدهید با نظارت شما خودش این کار را انجام دهد.

10- برای اینکه کودک راحت تر خوردن دارو را قبول کند می توان با یک نمایش کوچک ابتدا کمی از دارو را به عروسک محبوب کودک داد یا حتی خود والدین می توانند کمی مولتی ویتامین را به عنوان دارو بخورند تا کودک متوجه شود که دارو خوردن کار عجیبی نیست.

چگونه به کودکان خود دارو بدهیم؟

11- اگر کودک برای خوردن دارو مقاومت کرد، مدت کوتاهی به او استراحت بدهید. اجازه بدهید تا کمی آرام شود و سپس دارو دادن به او را شروع کنید. قبل از دارو دادنه دوباره به کودک به او یک لیوان آب بدهید، او را در آغوش بگیرید و به او محبت کنید و از او بخواهید تا در خوردن دارو به شما کمک کند.

12- بعضی از انواع دارو مانند قرص ها را می توان با کمی غذا هم مخلوط کرد و به کودک داد. قرص ها معمولا طعم بدی ندارند و قرص هایی که قابل خرد کردن هستند را می توان با غذای کودک مخلوط کرد.

13- یکی از روش های ساده تر کردن خوردن دارو توسط کودک، بی حس کردن جوانه های چشایی اوست. قبل از دادن دارو، به او نوشیدنی سرد بدهید. می توانید با آبمیوه طبیعی برای او یخمک سرد درست کنید تا با خوردن آن جوانه های چشایی اش بی حس شود. این خوردنی ها می توانند به عنوان پاداشی زودهنگام برای خوردن داروها به کار روند.

نکات دیگری که در اینجا حایز اهمیت است این است که:

1- به حافظه خود اعتماد نکنید

از دکتر کودک تان بخواهید دستورات دارویی از جمله دوز مناسب و زمانی از روز که باید دارو به کودک داده شود را بنویسد. این امر به خصوص در مواردی که بیش از یک فرد بزرگسال از کودک مراقبت می کند، مفید است.

2- پرسشگر باشید

اگر دستورات دکتر را نمی فهمید، از او بخواهید که توضیح بیشتری دهد. والدین باید اطمینان حاصل کنند که دقیقا می دانند چه کار دارند می کنند و دکتر باید در این راه به آنها کمک کند.

3- منظم باشید

منطقه ای در خانه را انتخاب کنید و به جای اینکه داروها در نقاط مختلف خانه پراکنده باشد، همه داروها را در آن محل نگهداری کنید. همه داروها را در یک مکان نگه دارید و به تاریخ انقضای مصرف داروها توجه داشته باشید.

4- از وسایل مناسب استفاده کنید

از دکترتان در مورد بهترین راه دادن دارو به کودک سوال کنید. در صورتی که لازم باشد، قرص کودک به دو یا چند بخش تقسیم شود، ممکن است پزشکان برای این کار به جای چاقو استفاده از ابزار «برنده قرص» را توصیه کنند یا ممکن است به جای استفاده از قاشق استفاده از سرنگ یا کلاهک مدرج را برای دادن شربت توصیه کنند.

یک نکته که باید به آن توجه داشته باشید این است که ممکن است درجه های روی سرنگ یا کلاهک مدرج پس از مدتی استفاده محو شود. در این صورت باید فورا آنها را تعویض کنید تا مطمئن باشید کودک تان دوز درست دارو را دریافت می کند.

5- فهرست تهیه کنید

فهرستی از داروهایی که کودک تان مصرف می کند تهیه کنید و علت مصرف هر دارو را جلوی آن یادداشت کنید. در ویزیت های دکتر این فهرست را به همراه خود داشته باشید.

6- خلاق باشید

می توانید از روش های ابتکاری برای به یاد آوردن زمان دادن داروی کودک استفاده کنید. مثلا استفاده از زنگ هشدار تلفن همراه، تقویم های کامپیوتری یا از برنامه «اکسل» برای به یاد آوردن زمان و تاریخ دادن دارو به کودک.
همچنین می توانید محفظه های قرص دارای برچسب برای روزهای هفته را برای برنامه ریزی دادن داروهای کودک استفاده کنید که این روش ممکن است برای کودکان کم سن خطرناک باشد، زیرا کودکان می توانند در این محفظه ها را باز کنند.

7- دارو را بدون اینکه به دکتر کودک تان بگویید، قطع نکنید

برخی از والدین دادن داروها را به خاطر داشتن عوارض جانبی – مثلا خواب آلودگی کودک – قطع می کنند اما به دکتری که این دارو را تجویز کرده بود، در این مورد چیزی نمی گویند. صادق و صریح بودن با دکتر در مورد کارهایی که در خانه انجام می دهید مهم است زیرا بر سلامت کودک اثر خواهد گذاشت. در بیماری هایی مانند سرطان، قطع کردن یک داروی ضروری ممکن است مرگبار باشد.

8- نگذارید کودک تان خودش دارویش را مصرف کند

حتی در کودکان با سن بالاتر و نوجوان هنوز باید والدین بر مصرف دارو نظارت داشته باشند. نوجوانان فکر می کنند که آسیب ناپذیر هستند و در نتیجه ممکن است دوزهای داروهای مورد نیازشان را مصرف نکنند و برای خودشان مشکل به بار بیاورند.

در آخر می توان گفت مصرف بیش از حد دارو یکی از شایع ترین موارد در این خصوص است که همه عوامل باعث می شود که داروهای کودکان به شکل مناسبی مصرف نشود. بررسی ها نشان می دهد مادرانی که خودسرانه اقدام و دستورات پزشک را در این زمینه رعایت نمی کنند کودکان شان دیرتر بهبود یافته و دچار عوارض دارویی شدید می شوند.

دارو باید با دقت مورد استفاده قرار گیرد. اگر به موقع و صحیح مصرف نشود اثر مثبت آن از بین رفته و به سمی مهلک تبدیل می شود. امروزه از لحاظ مصرف دارو در کشور با مشکلات کمی و کیفی خاصی مواجه هستیم.

انواع مسمومیت و نحوه پیشگیری و درمان آنها

هفته نامه سلامت – ستاره محمد، مریم سادات کاظمی: امروزه بیش از هر زمانی دسترسی به انواع مواد شیمیایی مثل سموم، داروها، مواد ضد عفونی کننده، رنگ ها، شوینده ها، کودها، حشره کش ها و … بدون برخورداری از اطلاعات کافی از شیوه درست مصرف، نگهداری و خطرات ناشی از آنها افزایش یافته است.

استفاده غیر اصولی از این مواد و همچنین کاهش آلودگی محیط زیست با گازها و مواد سمی هر ساله موجب بروز موارد زیادی از مسمومیت ها می شود. اگرچه بسیاری از مسمومیت ها با دریافت درمان های لازم و به موقع تحت کنترل در آمده و بهبود می یابند، اما مواردی از آنها با آسیب های جبران ناپذیر برای سلامت و اقتصاد جامعه همراه هستند. بنابراین گاهی از راهکارهای پیشگیرانه از مسمومیت ها اهمیت ویژه ای دارد که در این مقاله به آن پرداخته می شود. مسمومیت از پیشگیری تا درمان

پیشگیری از مسمومیت دارویی

مسمومیت دارویی شایع ترین علت بروز مسمومیت در جهان است. در ایران نیز تقریبا 70 درصد از مسمومیت های ارجاع شده به مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم کشور را مسمومیت های دارویی تشکیل می دهند. در ادامه با راهکارهای لازم برای پیشگیری از این مسمومیت و نکات مهم در زمان بروز آن آشنا خواهیم شد.  1. از مصرف دارو بدون تجویز پزشک خودداری کرده و داروهای تجویز شده را طبق دستور پزشک یا داروساز مصرف کنید.
2. به تاریخ انقضای داروها توجه کنید و از مصرف داروهای تاریخ گذشته بپرهیزید.
3. در ترکیبات بسیاری از داروهای سرماخوردگی، استامینوفن وجود دارد. در نتیجه مصرف همزمان داروی استامینوفن با داروهای سرماخوردگی می تواند احتمال سمیت کبدی را افزایش دهد. قبل از مصرف همزمان این دو دارو در مورد دوز مصرفی آنها با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
4. در مسمومیت های دارویی می توان تا حدود 8 ساعت پس از مصرف دارو فرد را وادار به استفراغ کرد اما القای استفراغ در افراد با اختلال هوشیاری، کودکان، خانم های باردار و بیماران قلبی عروقی توصیه نمی شود. همچنین اگر مسمومیت با داروهای اعصاب و روان ایجاد شده باشد، نباید فرد را وادار به استفراغ کرد. علائم این نوع مسمومیت معمولا با تاخیر رخ می دهد. بنابراین لازم است فرد حداقل تا 24 ساعت در مرکز درمانی تحت نظر باقی بماند.
5. از افزایش خودسرانه دوز دارو اجتناب کنید. این کار نه تنها به روند بهبود سرعت نمی بخشد، بلکه شما را در معرض خطر عوارض مسمومیت دارویی قرار می دهد.
6. در ترکیبات بعضی مکمل های دارویی موجود در بازار، آهن وجود دارد. در نتیجه مصرف همزمان این مکمل ها با فرآورده های آهن دار می تواند منجر به افزایش سطح آهن در بدن شود. قبل از مصرف همزمان این دو فرآورده در مورد دوز مصرفی آنها با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
7. مصرف داروهای کم خطر نیز می تواند در مقادیر بالا خطرناک باشد. به خصوص اگر مصرف کننده کودک یا مسن باشد.
8. بسته داروهای مصرفی افراد مبتلا به افسردگی، اختلالات روانی و افراد با سابقه خودکشی را دور از دسترس آنها قرار دهید و بر دوز مصرفی آنها نظارت دقیق داشته باشید.
9. افراد مسن ممکن است به دلیل تشابه اسمی یا ظاهری داروها، ابتلا به آلزایمر، ناخوانا بودن دوز مصرفی ذکر شده روی بسته دارو و … در مصرف داروهای خود دچار اشتباه شوند. بنابراین لازم است بر مصرف دارو توسط آنها نظارت داشته باشید. استفاده از جعبه های تقسیم بندی شده دارو بر حسب زمان صبح، ظهر و شب نیز می تواند در این زمینه کمک کننده باشد.
10. اگرچه مسمومیت دارویی همیشه منجر به مرگ نمی شود اما مصرف مقادیر بالای بعضی داروها می تواند با صدمات دائمی کبد و کلیه همراه باشد. برای مثال مصرف خودسرانه و مکرر استامینوفن برای کاهش درد یا تب می تواند منجر به آسیب کبدی شود.
11. در صورت بروز مسمومیت دارویی تعمدی یا اتفاقی، بلافاصله با اورژانس یا شماره تلفن مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم (1490) تماس بگیرید و داروهای مصرفی بیمار را با او به مرکز درمانی ببرید. در صورت هوشیاری فرد مسموم نیز باید نام داروهای مصرفی و دوز هر یک را از او بپرسید و به کادر درمانی اطلاع دهید.
12. در صورت ابتلا به بیماری های زمینه ای، گاهی اوقات مصرف دارو در دوز تجویز شده توسط پزشک نیز می تواند سلامت فرد را به خطر بیندازد. تداخلات دارویی هم در بعضی موارد با خطر مسمومیت همراه هستند. بنابراین حتما باید پزشک خود را قبل از تجویز دارو از تمام بیماری های زمینه ای و داروهای مصرفی خود آگاه کنید.
13. بعضی داروهای گیاهی در صورت مصرف بیش از حد یا نابجا می توانند منجر به مسمومیت های خطرناک شوند.
14. مصرف خوراکی مایع بخور اوکالیپتوس حتی در مقادیر کم می تواند بسیار خطرناک باشد. در صورت وقوعت این نوع مسمومیت از القای استفراغ خودداری کرده و مصدوم را به سرعت به بیمارستان منتقل کنید.
 
پیشگیری از مسمومیت کودکان

1. مسمومیت در کودکان دومین عامل مرگ تا قبل از 4 سالگی است. کودکان به دلیل کنجکاوی ممکن است هر آنچه در اطراف خود پیدا می کنند به دهان ببرند و بچشند. این موضوع آنها را در معرض خطر انواع مسمومیت ها قرار می دهد. برای پیشگیری از مسمومیت در اطفال به نکات زیر توجه کنید.
2. اگر دارای کودک خردسال هستید باید داروها را دور از دید و دسترس او قرار دهید. برای این منظور دارو را در کمد مرتفع و مجهز به قفل نگهداری کنید. همچنین باید از قرار دادن دارو در کیف دستی بپرهیزید.
3. داروهای خود را مقابل کودکان نخورید چرا که آنها اغلب از رفتار بزرگسالان تقلید می کنند و ممکن است دور از دید شما دارو را داخل دهان ببرند.
4. اگر فرزندتان ملزم به مصرف دارو است، از کلماتی مثل آبنبات، شکلات یا خوراکی برای دارو استفاده نکنید. این کار ممکن است کودک را نسبت به مصرف بیشتر دارو تشویق کند.
5. نوبت مصرف داروی فرزند خود را روی یک کاغذ یادداشت کنید تا با دادن دوز تکراری به او، جانش را به خطر نیندازید.
6. داروی استامینوفن را حتما مطابق با دوز تجویز شده پزشک یا داروساز به کودک بدهید چرا که کودکان خیلی سریع تر از بزرگسالان در معرض مسمومیت با دوز بالای این دارو قرار می گیرند. دوز استامینوفن حتما باید مطابق با وزن و سن کودک تعیین شود.
7. کیف دستی، ساک خرید و کیسه های نایلونی را دور از دسترس کودک قرار دهید. کودک ممکن است با مصرف محتویات آنها یا کشیدن کیسه روی سر، جان خود را به خطر بیندازد.
8. گل ها و گیاهان آپارتمانی را در فضایی دور از دسترس کودکان نگهداری کنید. بعضی از این گیاهان مثل خرزهره، دیفن باخیا، آزالپا، ادریس، کالادیوم، گل انگشتانه، شوکران و کرچک سمی هستند و حتی مصرف مقادیر کمی از آنها یا تماس آنها با پوست و چشم می تواند برای جثه کوچک کودک خطرناک باشد.
9. نام گیاهان موجود در محیط کار و زندگی خود را بدانید تا در موارد بروز مسمومیت به کادر پزشکی اطلاع دهید. شیره سمی بعضی از این گیاهان می تواند باعث تورم، خارش و سوزش مخاط دهان، خفگی یا آسیب گوارشی شود.  مسمومیت از پیشگیری تا درمان
10. مواد شیمیایی، شوینده ها، سفیدکننده ها، الکل ها، مواد ضد یخ، حشره کش ها، غذاهای فاسد و حتی لوازم آرایشی و بهداشتی مثل لاک پاک کن را در کمدهای مجهز به قفل و دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.
11. پس از هر بار استفاده از مواد شیمیایی مثل شوینده ها و … بلافاصله در آنها را ببندید، حتی اگر کنار کودک ایستاده باشید، یا فقط برای جواب دادن به زنگ در یا تلفن، لحظه ای از او دور شوید.
12. ابزاری مثل ساعت، دستگاه فشار خون، کنترل تلویزیون و حتی اسباب بازی های باتری دار را دور از دسترس کودکان قرار دهید. کودکان ممکن است از روی کنجکاوی در آنها را باز کرده و به باتری دستگاه دسترسی پیدا کنند. بلعیدن این باتری ها می تواند برای کودک با عوارض جدی همراه باشد. در صورت وقوع این حادثه بلافاصله کودک را به مرکز درمانی منتقل کنید.
13. از نگهداری شربت های دارویی در یخچال و کنار سایر نوشیدنی ها خودداری کنید.
14. به کودک خود بیاموزید نوشیدنی ها یا خوراکی ها را بدون اجازه بزرگسالان مصرف نکنند.
15. مسمومیت در اثر بلع نفت، مواد شیمیایی و شوینده ها توسط کودکان بسیار خطرناک است. در این وضعیت هرگز کودک را وادار به استفراغ نکنید زیرا با این کار جان او را در معرض خطر قرار می دهید. واکنش استفراغ در کودکان مانند بزرگسالان کامل نیست؛ بنابراین استفراغ عمدی می تواند موجب خفگی کودک شود.
16. در صورت بلعیدن مواد غیر خوراکی یا بروز علائم مسمومیت در کودک بلافاصله با مرکز اورژانس 115 یا مرکز کنترل مسمومیت ها با شماره تلفن 1490 تماس بگیرید.
17. کودکان 4 تا 5 برابر بیشتر از بزرگسالان با مصرف سرب محیط اطراف، آن را به بدن خود جذب می کنند. این ماده می تواند منجر به اختلال در تکامل سیستم عصبی کودک و کاهش بهره هوشی او شود. سرب می تواند از طریق تنفس یا خوردن ذرات معلق سرب موجود در هوا، خاک یا آب به بدن منتقل شود. بنابراین شستشوی مرتب دست ها در کودکان مانع از تماس آلودگی سرب محیط با دهان آنها می شود. 
18. هوای محیط نزدیک به بزرگراه ها و اطراف مناطق صنعتی مانند کارخانجات باتری سازی و رنگ سازی چند برابر دیگر نقاط حاوی سرب است، بنابراین اگر به واسطه شغل خود با این ماده در تماس هستید باید قبل از ورود به خانه، لباس کار خود را تعویض کنید.
19. بعضی لوازم آرایشی مثل سرمه و لوازم غیر استاندارد، حاوی مقادیر بالایی سرب هستند. بنابراین مصرف اتفاقی آنها توسط کودک می تواند بسیار خطرناک باشد.س رب موجود در این مواد برای بزرگسالان نیز خطرناک است. بنابراین باید از مصرف آنها خودداری کنید.
20. از قرار دادن اسباب بازی های پلاستیکی بازیافت شده در اختیار کودکان یا استفاده از اسباب بازی های رنگ آمیزی شده که دارای ورقه های پوسته پوسته رنگ هستند، خودداری کنید.
21. هرگز سطل زباله را در دسترس کودکان قرار ندهید. آنها ممکن است در سطل را باز کنند و مواد دور ریخته شده را ببلعند.
22. کودکان به دلیل بازیگوشی، بیشتر در معرض خطر گزیدگی با مار، زنبور و … قرار دارند. بنابراین اگر قصد دارید برای تفریح به مناطق غیر مسکونی و طبیعت بروید حتما بدن کودک را با لباس آستین بلند و شلوار بپوشانید. استفاده از ترکیبات دور کننده حشرات (موجود در داروخانه ها) نیز می تواند در این زمینه کمک کننده باشد. 23. مواد شیمیایی مثل شوینده ها و داروهایی مثل شربت متادون (شربت ترک اعتیاد) را همیشه در ظرف اصلی خود نگهداری کنید و از انتقال آنها به ظروف مواد خوراکی مثل بطری نوشابه خودداری کنید تا کودک به اشتباه آنها را مصرف نکند.
 اصول پیشگیری از مسمومیت 1. شماره تماس مرکز ملی اطلاع رسانی داروها و سموم 1490 به طور شبانه روزی و به صورت رایگان است.
2. آیا می دانید 34 مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم در کل کشور با شماره تلفن 1490 مشغول به فعالیت هستند؟
3. لحظات اولیه پس از بروز مسمومیت برای نجات فرد مسموم حیاتی هستند. بلافاصله پس از برخورد با موارد مسمومیت با تلفن 1490 تماس بگیرید.
4. در صورت بروز مسمومیت پیش از هر اقدامی، جهت دریافت اطلاعات صحیح با 1490 یا 115 تماس بگیرید.
5. وظیفه مهم مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم، راهنمایی فرد مسموم یا همراهان وی، برای کنترل و کاهش عوارض ناشی از مسمومیت است و نه درمان مسمومیت.
6. یا می دانید اطلاعات ارائه شده توسط مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم در لحظات اولیه بروز مسمومیت، می تواند نجات بخش جان بیمار باشد؟ در موارد بروز مسمومیت با 1490 تماس بگیرید.
7. مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم با شماره تلفن 1490 راهنمای شما در لحظات اولیه بروز مسمومیت هستند.
8. آیا می دانید اکثر مسمومیت های اتفاقی در کودکان زیر 5 سال و به علت عدم توجه والدین رخ می دهند؟
9. شایع ترین علت بروز مسمومیت در جهان، مصرف داروها بیش از مقادیر درمانی است و دهان، شایع ترین راه ورود سموم به بدن است.
10. مهم ترین راه های ورود سموم به بدن عبارتند از راه خوراکی، تنفس، پوستی و تزریقی. سم و مسمومیت به چه معناست؟

مسمومیت به مجموعه ای از اختلالات در بدن گفته می شود که به دنبال جذب مواد سمی تظاهر پیدا می کنند. هر ماده یا ترکیبی که مصرف غیر اصولی آن باعث آسیب به بدن شود تحت عنوان «سم» شناخته می شود. سم ها می توانند از راه های مختلف مثل چشم، گوش، پوست، تنفس، خوردن و تزریق در خون وارد بدن شوند. از جمله سموم شایع در اطفال می توان به محصولات آرایشی و بهداشتی مثل لاک ناخن، عطرها، دئودورانت ها، صابون ها، مواد شوینده، داروها، پودرهای جاذب رطوبت، چسب ها، گیاهان تزئینی و از سموم شایع در بزرگسالان می توان به داروها، مواد مخدر و الکل اشاره کرد. پیشگیری از مسمومیت با سموم دفع آفات و مواد شیمیایی خانگی

1. مسمومیت با سموم کشاورزی یکی از علل مهم ایجاد مسمومیت ها در ایران است. علائم و نشانه های مسمومیت با بعضی از این سموم می تواند به صورت تاخیری (24 تا 48 ساعت بعد از مصرف) ظاهر شوند. از جمله این علائم می توان به تهوع، استفراغ، دردهای شکمی، اسهال، اشک ریزش، آبریزش از بینی، تعریق، تنگی نفس، افت فشار خون، تنگی مردمک چشم و اختلالات قلبی و عصبی اشاره کرد. برای پیشگیری از این مسمومیت ها به نکات زیر توجه کنید.  مسمومیت از پیشگیری تا درمان
2. قبل از استفاده از فرآورده های شیمیایی و سموم مختلف اعم از خانگی یا صنعتی، حتما برچسب روی آنها را مطالعه کنید و با شیوه درست استفاده از آنها آشنا شوید.
3. هنگام استفاده از مواد شیمیایی و فرآورده های شوینده و پاک کننده، پنجره ها را باز کنید تا هوا در محیط جریان داشته باشد. بعد از مصرف این مواد در محیط های دربسته و کوچک مانند دستشویی و حمام به هیچ عنوان در این مکان ها توقف نکنید.
4. از مخلوط کردن مواد شیمیایی مانند جوهرنمک و جرم بر با فرآورده های سفید کننده جدا خودداری کنید. بخار و گازهای ناشی از این کار بسیار سمی و خطرناک هستند.
5. استفاده بی رویه از سموم دفع آفات نه تنها باعث بروز مقاومت در آفات می شود، بلکه با ایجاد باقی مانده در محصولات و آلودگی محیط زیست می تواند برای انسان مضر باشد.
6. هنگام سمپاشی مزارع و باغچه ها حتما از ماسک، دستکش و لباس مناسب استفاده کنید.
7. در صورت تماس پوست یا چشم با مواد اسیدی یا قلیایی و سموم، پوست و چشم را با مقادیر فراوان آب شستشو دهید و مصدوم را به مرکز درمانی منتقل کنید. در این شرایط هرگز از مواد قلیایی و اسیدی برای خنثی سازی استفاده نکنید.
8. در صورت بلع مواد با خاصیت خورندگی مانند اسیدها و قلیاها، هرگز بیمار را وادار به استفراغ نکنید.
9. از سموم صنعتی و کشاورزی در منزل استفاده نکنید. این سموم سلامت کودکان و جنین خانم های باردار را به خطر می اندازند.
10. برای پیشگیری از آفت زدگی غلات و حبوبات در منزل، به جای استفاده از قرص برنج که بسیار سمی و کشنده است، از مواد طبیعی مثل سیر و نمک استفاده کنید. 
مسمومیت ناشی از مصرف داروها

زمانی که داروها به درستی تجویز شوند و دوز مناسب مصرف نیز رعایت شود، معمولا برای سلامت مفید خواهند بود اما عدم انتخاب داروی متناسب با بیماری یا افراط در مصرف می تواند تهدیدی جدی محسوب شود. مصرف دوز زیاد دارو عوارض مختلفی در پی دارد که ماهیت و شدت آن با توجه به عوامل مختلفی مانند ماده عامل دارو، مقدار مصرف شده، سن و وضعیت سلامت فرد، سرعت اقدام درمانی مناسب و … متغیر خواهد بود.

در بیشتر موارد، علائم مسمومیت دارویی مشابه دیگر ناراحتی های جسمی است و به همین دلیل غالبا در مراجعه به مراکز درمانی تاخیر دیده می شود. حالت تهوع، استفراغ، خواب آلودگی، سرگیجه و از دست دادن هوشیاری مهم ترین علائم اولیه مصرف زیاد دارو یا مسمومیت دارویی است که در موارد حادتر می تواند منجر به نارسایی کلیوی و تنفسی، هپاتیت، خونریزی گوارشی، اختلالات عصبی و … شود و حتی کما یا فوت را در پی داشته باشد. توجه به برخی توصیه ها و رعایت اقدامات مناسب برای کاهش قابل توجه مسمومیت های دارویی ضروری است.  مسمومیت از پیشگیری تا درمان
1. رعایت دوزز دارو اولین شرط پیشگیری از مسمومیت های دارویی است. همیشه باید هنگام مصرف دارو به دوز تجویز شده از سوی پزشک توجه داشت. البته بروشور دارو را نیز باید قبل از مصرف مطالعه کرد. هرگز خودسرانه مقدار داروی مصرفی را افزایش ندهید.
2. زمینه حساسیت یا عوارض دارویی که تجربه کرده اید را پیش از مصرف داروی جدید با پزشک در میان بگذارید. افراد مبتلا به بیماری های مزمن که معمولا چند نوع دارو مصرف می کنند بهتر است فهرستی از داروها را به پزشک نشان دهند.
3. دارو را در بسته اصلی خود نگه دارید و نسخه و بروشور دارو را نیز کنار آن بگذارید.
4. همیشه داروها را در محیطی خشک و خنک نگهداری کنید و مطمئن باشید دور از دسترس کودکان است.
5. همیشه قفسه داروها را مرتب نگه دارید و داروهایی که تاریخ انقضای آنها گذشته یا مورد استفاده نیست به داروخانه تحویل دهید تا به شکل مناسبی نابود شود. هرگز دارو را در سطل زباله یا سرویس بهداشتی نیندازید.
6. پیش از خوراندن هر داروی بدون نسخه ای به کودکان، حتما با داروساز مشورت کنید. او می تواند دوز مناسب و مدت مصرف را با توجه به سن و وزن کودک توضیح دهد.
7. هیچ گاه دارو را با عنوان شکلات یا آبنبات به کودک نخورانید.
8. هرگز دارویی که برای شما تجویز نشده را حتی به صرف شباهت علائم بیماری با فرد دیگری مصرف نکنید.
9. هر چه اقدام درمانی برای مسمومیت دارویی سریع تر انجام گیرد، عوارض آن کمتر خواهد بود. توصیه های کلیدی برای حفظ سلامت غذایی در زمان خرید، طبخ و نگهداری 1. مواد غذایی را انتخاب کنید که تاریخ انقضای آنها نگذشته باشد.
2. میوه ها، سبزیجات و گوشت ها را در پاکت های جدا بگذارید.
3. زمان آماده سازی خوراکی ها، دست ها را با آب گرم و صابون بشویید و حداقل 20 ثانیه ناخن ها را به کف دست ها بکشید تا کاملا تمیز شود.
4. تخته کار، سطح کابینت و چاقوها را به دقت بشویید.
5. وسایل آماده سازی گوشت و سبزیجات باید مجاز باشد.
6. میوه ها و سبزیجات تازه را خوب بشویید و ضد عفونی کنید.
7. خوراکی های خام و پخته را در بسته بندی جدا نگهداری کنید.
8. گوشت ها را با حرارت کافی بپزید تا عوامل بیماری زا از بین برود.
9. باقی مانده غذاها را فورد در فریزر بگذارید و هنگام مصرف دوباره نیز کاملا حرارت دهید.
10. خوردنی ها و غذاهای حاوی سس را برای انجمادزدایی در یخچال بگذارید و قبل از سرو، آن را به روش بن ماری گرم کنید.
11. سس سالاد را فقط هنگام مصرف اضافه کنید.
12. انواع سس و چاشنی را در یخچال نگهداری کنید.
13. هر نوع خوراکی را برای انجمادزدایی فقط در یخچال بگذارید.
14. غذاهای گرم شده باید پیش مصرف بجوشد و حداقل 60 درجه سانتی گراد حرارت را تحمل کند. مسمومیت ناشی از سموم و مواد شیمیایی استفاده از سموم و مواد شیمیایی مورد نیاز در کشاورزی اصلا نباید بی اهمیت تلقی شود. حتی باید با توجه به ویژگی های هر ماده احتیاط لازم رعایت شود. مواد شیمیایی ممکن است به شکل پودر، محلول یا اسپری استفاده شود. مسمومیت با این مواد می تواند ناشی از استنشاق یا بلعیدن باشد که با مشکلات جدی تنفسی و گوارشی همراه است. البته تماس پوستی نیز آسیب هایی مانند قرمزی، سوزش و تحریک پوستی را در پی دارد. حتی در این صورت بعضی ترکیبات جذب پوست و وارد جریان خون می شود که اگر به اندام های حیاتی مانند کبد، طحال یا اعصاب مرکزی برسد، عوارض خطرناکی خواهد داشت.

بهترین و موثرترین روش پیشگیری از چنین مسمومیت هایی استفاده از دستکش، ماسک، عینک و لباس مناسب است. همچنین پس از کار باید دست ها و صورت کاملا با آب شسته شود. مواد غذایی نیز باید کاملا از محیط دور باشد و سبزیجات و میوه ها پیش از مصرف کاملا شسته شود.

پیشگیری از مسمومیت با گازها مونوکسید کربن به دنبال سوخت ناقص مواد آلی مانند بنزین، نفت، گاز، گازوئیل و زغال چوب تولید می شود. این گاز بی رنگ و بی بو به عنوان قاتل خاموش شناخته شده است. مسمومیت با مونوکسید کربن از مرگبارترین انواع مسمومیت هاست که در موارد حاد موجب آسیب مغز، نخاع و قلب می شود و فرد را وارد خواب ابدی می کند. در موارد مزمن و تماس طولانی مدت با مقادیر کم از مونوکسید کربن نیز فرد دچار سردرد، گیجی، وزوز گوش، خواب آلودگی، تهوع، استفراغ، تپش قلب، کاهش هوشیاری و در نهایت آسیب دائمی عصبی، کما و مرگ می شود.
  مسمومیت از پیشگیری تا درمان
1. در ادامه با نکات لازم برای پیشگیری از این مسمومیت آشنا خواهید شد.
2. قبل از روشن کردن بخاری های گازی و نفتی در ابتدای فصل سرما مطمئن شوید دودکش بخاری و لوله گاز به درستی به بدنه بخاری متصل شده و مسیر دودکش سقفی بخاری باز است. بخاری باید استاندارد و دارای پیلوت باشد تا به محض خاموش شدن شعله به هر دلیلی، جریان گاز را قطع کند.
3. سرد بودن لوله دودکش بخاری، نشانه ای از خارج نشدن دود و گاز سمی است. در این وضعیت حتما باید دودکش را بررسی کنید.
4. استفاده از آبگرمکن نفتی یا گازی یا دستگاه پکیج داخل حمام یا محیط های کوچک دربسته منجر به سوخت ناقص و مسمومیت با گاز خواهد شد.
5. دود سیگار حاوی مقادیری از گاز مونوکسید کربن است و می تواند در طولانی مدت موجب بروز مسمومیت مزمن در افراد سیگاری و اطرافیان آنها شود به خصوص اگر سیگار در محیط در بسته مورد استفاده قرار گیرد.
6. از گرم کردن خودرو با گاز پیک نیکی در فصل های سرد خودداری کنید.
7. استفاده از بخاری های بدون دودکش تنها در محیط هایی مجاز است که دارای تهویه و جریان مناسب هوا باشند.
8. از حضور در پارکینگ های دربسته که در آن اتومبیل با موتور روشن وجود دارد، خودداری کنید.
9. از نگهداری کودک داخل خودروی روشن یا پارکینگ های طبقاتی بپرهیزید و به محض ورود به این پارکینگ ها دکمه جریان هوا از خارج به داخل اتاق ماشین را خاموش کنید.
10. هنگام آتش سوزی علاوه بر تولید گاز مونوکسید کربن، گاز سیانید نیز از سوختن مواد پلاستیکی ایجاد می شود که به شدت سمی است.  11. در این شرایط باید هر چه سریع تر جلوی صورت، دهان و بینی را با پارچه ای ترجیحا مرطوب بپوشانید و به صورت خمیده یا سینه خیز از محیط خارج شوید.
12.در صورت مواجهه با فرد مسموم شده توسط گاز مونوکسید کربن او را بلافاصله به هوای آزاد انتقال دهید.
13. در شرایط قطع تنفس بیمار مسموم با مونوکسید کربن و گازهای دیگر، احیای قلبی را آغاز کنید و به سرعت با مرکز اورژانس تماس بگیرید. مسمومیت ناشی از داروها و مواد شیمیایی 1. مسمومیت ناشی از داروها و محصولات شیمیایی موجود در منازل مانند شوینده ها، حشره کش ها، محصولات بهداشتی و … در کودکان بسیار شایع است زیرا آنها به خصوص در سنین کمتر از 6 سال بسیار کنجکاو هستند و هر شیئی را به دهان می برند. آشپزخانه، حمام و پارکینگ قسمت هایی از منزل هستند که بیشترین زمینه این اتفاقات را دارند.
2. همه مواد پاک کننده، محصولات کشاورزی و حتی لوازم آرایشی مانند لاک و عطر حاوی ترکیبات خطرناکی هستند. این در حالی است که بدن کودکان نسبت به بزرگسالان آسیب پذیرتر است. اگر کمی از این محصولات با پوست و چشم کودک تماس داشته باشد، خورده شود یا حتی استنشاق شود، می تواند به اندام های حیاتی او آسیب برساند.
3. اختلالات تنفسی، ناراحتی های گوارشی، سوختگی ها، کاهش هوشیاری و حتی کما مهم ترین علائم چنین مسمومیت هایی هستند که نیاز به اقدام درمانی فوری دارد.
البته پیشگیری از مسمومیت برای کودکان تنها به این موارد خلاصه نمی شود و داروها نیز عامل جدی دیگری خواهد بود. داروها به هیچ وجه نباید در کیف دستی بزرگ ترها، روی میز آشپزخانه و کشوها و قفسه های قابل دسترسی باشد. معمولا بیشتر مسمومیت های کودکان زیر 5 سال به علت خوردن دارو اتفاق می افتد. به عنوان مثال مصرف زیاد آسپرین می تواند مسمومیت های جدی در پی داشته باشد.

اجرا شده توسط: همیار وردپرس