تبیین محتوای برنامه درسی تربیت اخلاقی از منظر تحلیل مقایسه‌ای آرای کانت و ملا احمد نراقی

چکیده

هدف این پژوهش، دستیابی به مؤلفه‌های محتوای برنامه درسی تربیت اخلاقی از منظر کانت و ملا احمد نراقی و تحلیل مقایسه‌ای آن به‌منظور تبیین مؤلفه‌های مشترکی در حوزه محتوی برنامه درسی تربیت اخلاقی است. جهت نائل شدن به این هدف، سعی بر آن شده است با استفاده از منابع دست‌اول و منابع دست‌دوم شامل (کتب معتبر، پژوهش‌ها و تحقیقات مرتبط با موضوع پژوهش، نشریات و سایت‌های اینترنتی) مطالعة حاضر از طریق روش‌های تحلیل مفهومی و روش تحلیل تطبیقی مورد تحلیل و واکاوی قرار گیرد. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که اندیشمندان مذکور به‌صورت ژرف به تربیت اخلاقی پرداخته و دلالت‌های قابل توجهی در محتوی برنامه درسی تربیت اخلاقی، ارائه نموده‌اند. کانت به‌عنوان نماینده دیدگاه غرب و ملا احمد نراقی به‌عنوان نماینده دیدگاه اسلامی؛ در محتوای برنامه درسی تربیت اخلاقی به‌رغم اختلاف نظرهای مشهود، مؤلفه‌های مشترک قابل استنباط و استخراجی نیز دارند که می‌تواند مورد نظر سیاست‌گذاران و برنامه ریزان درسی قرار گیرد. از جمله مؤلفه‌های مذکور می‌توان به تربیت انسان به‌عنوان اولویت اصلی برنامه‌های درسی، ضرورت پرورش بعد اخلاقی دانش‌آموز، پرورش حافظه طی برنامه درسی، عمل‌گرایی در برنامه‌های درسی، تجربه محوری در برنامه‌های درسی، تأکید بر نقد و نظر در برنامه‌های درسی و پرورش بعد دینی و معنوی دانش‌آموز اشاره نمود.

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی؛ تربیت اخلاقی؛ کانت؛ ملا احمد نراقی

نویسندگان:

مهدی سبحانی نژاد: دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه شاهد

 نجمه احمدابادی ارانی: دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه پیام نور تهران

طاهره جلالوند: دانش‌آموخته کارشناسی ارشد تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش دانشگاه تهران

 آزاد محمدی: دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران

فصلنامه پژوهش در برنامه ریزی درسی – دوره 2، شماره 29 – شماره پیاپی 56، بهار 1397.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

کسب‌وکار خانگی همدان در انحصار قالیبافان

به گزارش تجهیزات نمایشگاهی پرشین آزما به نقل از ایسنا، در نشست تخصصی کارآفرینی به موضوع مشاغل‌خانگی و جنبه‌های چندگانه آن پرداخته شد تا زمینه‌های مناسبی برای آشنایی مدیران و کارشناسان آموزش و اشتغال فنی‌وحرفه‌ای، بهزیستی و بنیاد علمی نخبگان با ظرفیت‌های موجود در سایر بخش‌های صنعتی و شرکت‌های دانش‌بنیان و تعامل و همکاری برای جذب مددجویان و سایر افراد دارای مهارت برای اشتغال در بخش‌های فعال و مجموعه‌های کارآفرینانه موفق به وجود آید که امیدواریم خروجی آن افزایش نرخ تولید و اشتغال و بهره‌وری استان باشد.

* اغلب دستگاه‌های اجرایی مشمول ایجاد اشتغال در حوزه مشاغل خانگی هستند

رئیس اداره اشتغال اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان همدان در نشست ایسنا درباره کارآفرینی و مشاغل‌خانگی اظهار کرد: قانون مشاغل‌خانگی از سال 89 به تصویب رسید و فاز اجرایی آن از سال 90 آغاز شد تا مجوزهایی برای افراد متقاضی دریافت تسهیلات مشاغل خانگی صادر شود.

اسماعیل قهرمانی به تشریح مشاغل‌خانگی پرداخت و گفت: مشاغل‌خانگی به آن دسته از فعالیت‌ها اطلاق می‌شود که یکی از افراد یا تمام اعضای خانواده در منزل مسکونی بدون ایجاد مزاحمت برای همسایگان، اقدام به تولید کرده و یا ارائه خدمات اشتغال داشته باشند.

وی مشاغل‌خانگی را بر دو نوع دانست و افزود: در حالت اول فرد مراجعه‌کننده با دریافت مجوز کالایی را در منزل خود تولید می‌کند و در حالت دوم افراد به صورت پشتیبان مواد اولیه تولید را برای گروهی که در منزل فعالیت می‌کنند، تأمین کرده و کالاهای تولیدی آنان را به فروش می‌رسانند و پورسانتش را پرداخت می‌کنند.

قهرمانی اغلب دستگاه‌های اجرایی را مشمول ایجاد اشتغال در حوزه مشاغل‌خانگی معرفی کرد و ادامه داد: سازمان جهادکشاورزی، بهزیستی، بنیاد شهید، کمیته امداد، صندوق کارآفرینی‌امید، ارشاد، سازمان صنعت، معدن و تجارت و میراث فرهنگی از جمله دستگاه‌های اجرایی هستند که برای مشاغل‌خانگی مجوز فعالیت صادر می‌کنند.

وی فرآیند صدور مجوز مشاغل‌خانگی را از طریق سامانه‌ای بدین منظور عنوان کرد و گفت: متقاضیان اشتغال در حوزه مشاغل‌خانگی می‌توانند از طریق سامانه  mashaghelekhanagi.ir اقدام به ثبت‌نام و ارائه درخواست کنند و به صورت حقیقی و حقوقی نوع فعالیت مستقل و پشتیبان خود را درج کنند.

قهرمانی با اشاره به راهنمایی‌های موجود در سایت مشاغل‌خانگی اضافه کرد: افراد پس از ثبت درخواست خود در این سامانه نام دستگاه اجرایی مربوط به شغل درخواستی خود را دریافت می‌کنند و می‌توانند برای دریافت مجوزهای لازم به ارگان مربوطه مراجعه کنند.

وی شغل قالیبافی را به عنوان مثال مطرح کرد و گفت: فردی که برای قالیباقی درخواست ثبت کرده، باید به سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مراجعه کند و در آنجا ممکن است کارشناسان مربوطه از متقاضیان، آزمون و یا مدارک مهارتی قالیبافی اخذ کنند تا بدانند فرد موردنظر دارای مهارت لازم برای انجام مشاغل‌خانگی در رشته قالیبافی را دارد و پس از آن معرفی به بانک‌های‌عامل برای دریافت تسهیلات صورت می‌گیرد.

* یک سوم مجورهای صادره در حوزه مشاغل خانگی در زمینه قالیبافی است

قهرمانی یک سوم مجوزهای صادر شده در حوزه مشاغل‌خانگی استان را در زمینه قالیبافی عنوان کرد و افزود: افراد متقاضی در این بخش کارت مهارت صنعتگری قالیبافی از سازمان صنعت، معدن و تجارت داشته و سایر افراد متقاضی مشاغل‌خانگی نیز دارای گواهینامه‌های مهارتی فنی‌وحرفه‌ای بوده‌اند.

وی صدور مجوزهای مشاغل خانگی را با عنوان و امضای بالاترین دستگاه اجرایی صادر کننده مجوز اعلام کرد و گفت: مجوزهای مشاغل خانگی با امضای مدیر دستگاه اجرایی و ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی صادر میشود و به شهرستان‌ها نیز این اختیار تفویض شده تا رؤسای شهرستان‌ها بتوانند مجوزها را از طرف مدیرکل امضا کنند.

قهرمانی با تأکید بر اینکه از سال 94 دستگاه‌های اجرایی موظف به صدور معافیت مالیاتی برای مشاغل خانگی شده‌اند، ادامه داد: شاغلان این حوزه باید سالانه اظهارنامه مالیاتی خود را در خردادماه به اداره امور مالیاتی استان اعلام کنند و در غیراین‌صورت جرائمی برای آنان درنظر گرفته می‌شود.

رئیس اداره اشتغال اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان همدان در ادامه بیان کرد: در سال 96 حدود 4 هزار و 200 مجوز مشاغل خانگی در سامانه ثبت شده که برای دریافت تسهیلات خوداشتغالی به بانک‌های‌عامل معرفی شده‌اند و بیش از 98 آنان فعال هستند.

وی قانون مشاغل خانگی را با رویکرد ساماندهی عنوان کرد و گفت: مشاغلی که در خانه‌های خود مشغول تولید و کسب‌وکار هستند و با سرمایه‌های اندک فعالیت دارند، با پرداخت تسهیلات بیشتر توسعه داده شود و افراد در کار خود رشد داشته باشند و بتوانند افراد بیشتری را به کار مشغول کنند.

قهرمانی با بیان اینکه پرداخت تسهیلات در قالب مشاغل خانگی صرفا به منظور توسعه کسب‌وکارهای خانگی افراد بوده است، افزود: بنده از ابتدای فعالیتم در اداره کار، مسئول حوزه مشاغل خانگی بودم و در آغاز اعتقادی به توسعه یافتن این مقوله نداشتم اما پس از اینکه گروهی از تهران آمدند و به صورت تصادفی تعدادی از مشاغل خانگی را مورد بازدید قرار دادند، متوجه شدم اکثر افرادی که مجوز گرفته بودند در این بخش مشغول به‌کار و فعالیت هستند و طرح مشاغل خانگی طرح موفقی بوده است.

وی اضافه کرد: از 147 مورد بررسی شده در شهرستان‌های مختلف تعداد 116 طرح فعال بود و این نشان‌دهنده موفق بودن طرح مشاغل خانگی در استان بوده و با پرداخت تسهیلات سرمایه‌گذاری، توسعه یافته است.

وی تعداد رشته‌های مشاغل خانگی را اعلام کرد و گفت: 352 رشته در حوزه مشاغل خانگی وجود دارد و در سال 96 تعداد 4 هزار و 200 مجوز مشاغل خانگی در استان همدان صادر شده و 16 میلیارد و 400 میلیون تومان تسهیلات برای این بخش تخصیص داده و با همکاری دستگاه‌های اجرایی 20 میلیارد تومان طرح ارائه شد و حدود 12 میلیارد تومان تسهیلات به متقاضیان پرداخت شده است.

رئیس اداره اشتغال اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان همدان تعداد طرح‌های فرهنگی و هنری و به طور مثال انیمیشن را 134مورد عنوان و اظهار کرد: کمترین میزان مجوز صادر شده در حوزه مشاغل خانگی را فرهنگ و ارشاد داشته و با وجود طرح‌های خوبی که در این بخش وجود دارد، مورد توجه فرهنگ و ارشاد قرار نگرفته و در اولویت‌های خود قرار نداده است.

*تخفیف 80 درصدی برای تبلیغات کالاهای همدانی 

رئیس دفتر مطالعات و پژوهش‌های شورای شهر همدان نیز در دفتر ایسنا بیان کرد: مسئول مشخصی در شهرداری و شورای شهر برای ایجاد اشتغال تعریف نشده اما ارائه طرح برای نارسایی‌ها و کمبودهای جامعه به مسئولان جامعه از وظایف شوراها است.

حمید بادامی‌نجات با بیان اینکه بیش از ۸۰ درصد مراجعات به شورای شهر در موضوع اشتغال و اقتصاد است و این موضوع زمان زیادی از شورا و شهرداری را به خود اختصاص می‌دهد، افزود: از آنجایی‌که شعار سال با عنوان «حمایت از کالای ایرانی» انتخاب شده، طرح بهنام توسط شورای شهر همدان با هدف حمایت از کالاهای همدانی ایجاد شده است و ۸۰ درصد تخفیف برای تبلیغات کالاهای همدانی درنظر گرفته شد و شهرداری را ملزم کردیم که حتما کالاهای ساخت همدان را در داخل این نهاد استفاده و در اولویت دوم کالای ایرانی خریداری شود.

وی با بیان اینکه فرهنگ‌سازی در شورای شهر در رأس امور قرار گرفته است، تأکید کرد: بازرسی از واحدهای تولیدی در سطح شهر یکی دیگر از اقدامات در راستای حمایت از کالای ایرانی است.

بادامی‌نجات با اشاره به اینکه مشاغل خانگی عمدتا در حوزه شهری تعریف شده و به عنوان بخشی از مسئولیت‌های شهرداری با اداراتی که به طور مستقیم در این حوزه دخیل هستند، مرتبط است، گفت: حداقل کاری که می‌توانیم انجام دهیم حمایت در بخش فروش محصولات در بازارچه‌های محلی است و روزبازارها و بازارچه‌های محلی در اختیار فروشندگان محصولات مشاغل خانگی قرار می‌دهیم و این حوزه نیازمند متولی خاص است.

وی اظهار کرد: متأسفانه روزبازارها و شب‌بازارهایی که در سطح شهر برپا می‌شود به سمتی که باید برود، نرفته است و ما مخالف برپایی شب‌بازارها نیستیم بلکه با فروش محصولات چینی و خارجی توسط افراد غیربومی در مکان‌هایی که با عوارضی که از سوی مردم همدان ساخته شده، مخالفیم.

* آمادگی ساماندهی بازارهای شبانه برای فروش محصولات مشاغل خانگی

عضو شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه شب‌بازارها نیازمند ساماندهی هستند، اضافه کرد: ما در شهرداری این آمادگی را داریم که بازارهای شبانه را برای فروش محصولات مشاغل خانگی و صنایع دستی همدان ساماندهی کنیم.

وی بیشترین دغدغه در حوزه تولید را فروش محصول دانست و تأکید کرد: این امر توسط شهرداری قابل‌حل است و در مرکز مطالعات شورای شهر در کنار وظایف ذاتی طرح «شهر دوستدار توسعه کسب‌وکار» در همدان قابل اجرا است که موافقت‌های اولیه انجام شده و به دنبال ایجاد یک فرآیند اکوسیستمی در حد توان هستیم تا مجموعه‌هایی که می‌توانند در حوزه کسب‌وکار در شهر همدان می‌توانند مفید باشند را وارد کنیم و همدان را به عنوان پایلوت شهری که حداقل موانع کسب‌ کار را دارد معرفی کنیم.

بادامی‌نجات با بیان اینکه انتظار داریم مابقی ارگان‌هایی که هنوز نمایندگان خود را در حوزه کسب‌وکار به شورا معرفی نکرده‌اند، معرفی کنند، ادامه داد: در کنار طرح شهر کسب‌وکار در حوزه مشاغل خانگی، شورا طرحی را مصوب کرده که یک سوغات‌سرای مدرن در همدان ایجاد کند چرا که مشاغل خانگی به صورت فله‌ای اقدام به فروش محصولاتشان می‌کنند.

وی ارائه ارزش‌افزوده به محصولات تولیدی مشاغل خانگی را به عنوان یکی از اقدامات شورا دانست و گفت: یکی از این راه‌ها تخصیص مکان‌هایی است که فضا و مکان مناسب برای ارائه این محصولات در اختیار آنها قرار گیرد و نیازمند آن است که شهرداری، اداره‌کل کار و دستگاه‌های ذیربط کمک و مشارکت و هم‌افزایی کنند.

* شورا به دنبال ایجاد فرهنگسرای کار

عضو شورای اسلامی شهر همدان با تأکید بر اینکه همدان در مسیر تردد بسیاری از استان‌های غرب و مرکز کشور قرار دارد و می‌توانیم از این ظرفیت استفاده کرده و محصولات همدانی را به مسافران ارائه دهیم، ۱۷ فرهنگسرای سطح شهر را به عنوان زیرساخت معرفی کرد و گفت: بارها اعلام کرده‌ایم توانایی ایجاد «فرهنگسرای کار» را در سطح شهر داریم و شهرداری زیرساخت را در اختیار حوزه آموزش فنی‌وحرفه‌ای قرار می‌دهد تا در راستای اشتغال فعالیت کنند.

وی با تأکید بر اینکه شهرداری تمام مجوزهای لازم برای ایجاد سوغات‌سرا ارائه خواهد داد، افزود: اداره‌کل کار باید مشاغل خانگی را ساماندهی کند و بازارچه‌های فصلی در بهترین و پرترددترین نقاط شهر همدان ایجاد شود.

بادامی‌نجات درباره مکان سوغات‌سراها نیز گفت: سوغات‌سراها جانمایی شده و جاهای مختلفی را درنظر گرفته‌ایم و به دنبال بهترین منطقه و احداث آنها برای مدت زمان طولانی هستیم.

وی خاطرنشان کرد: آمادگی سوق دادن مشاغل و دستفروشان میدان به سمت تولیدات ویژه استان و شناسنامه‌دار شدن آنها هستیم و افراد باید از فروش فله‌ای محصولات خودداری کنند چرا که با این روش ارزشی ایجاد نمی‌شود و تولیدات و فروش باید به صورت تخصصی و حرفه‌ای باشد تا دارای ارزش‌افزوده برای خود کارآفرینان و شهر باشد.

* ایجاد دو سرای شوکا در همدان

این عضو شورا با بیان اینکه به دنبال مشاغل پایدار هستیم، تأکید کرد: شوراها توانایی کاهش عوارض نمایشگاه‌های فصلی را دارند بنابراین آمادگی داریم مکان‌های موردنظر برای فروش محصولات در فصل تابستان را طبق تفاهم‌نامه با تخفیف ارائه دهیم.

وی با بیان اینکه امسال دو سرای شوکا به صورت پایلوت در سطح شهر راه‌اندازی خواهد شد، اعلام کرد: به دنبال ایجاد سرای شوکا در همدان هستیم که مخفف «شهر دوستدار کسب‌وکار» است که اختصاصی در حوزه کسب‌وکار خواهد بود و نیازمند آموزش فنی‌وحرفه‌ای است.

* شرکت‌های دانش‌بنیان حمایت صددرصدی ندارد

رئیس بنیاد علمی نخبگان استان همدان نیز در سخنانی اظهار کرد: شرکت‌های دانش‌بنیان تنها در اسم شکیل خلاصه شده و حمایت صددرصدی ندارد در حالیکه شرکتی صادراتی است و امسال این عنوان رد شده است.

دکتر حسن ختن‌لو با بیان اینکه کمک همه دستگاه‌ها از جمله بنیاد نخبگان را نیاز داریم، تصریح کرد: باید به توانایی‌ها و قابلیت‌های شرکت‌های دانش‌بنیان ایمان پیدا کرده و باور کنیم چرا که در این شرکت‌ها نیروهای نخبه زیادی وجود دارد که به راحتی در همه دستگاه‌ها جذب خواهند شد پس باور توانمندی‌های نخبگان باید توسط مسئولان جدی گرفته شود.

وی درباره وظایف بنیاد علمی نخبگان گفت: وظیفه بنیاد نخبگان در راستای وظایف دانشگاه‌ها در حوزه کارآفرینی است. وظیفه دانشگاه‌ها ایجاد شغل نیست بلکه تربیت کارآفرین، ایجاد انگیزه و فرهنگ‌سازی کارآفرینی از جمله وظایف آنها است.

رئیس بنیاد علمی نخبگان استان همدان با بیان اینکه فرهنگ‌سازی، تربیت و آموزش مهمترین وظیفه بنیاد علمی نخبگان است، افزود: جامعه هدف بنیاد بسیار کوچک‌تر از دانشگاه است چرا که تمرکز بنیاد بر روی افراد خاص نخبه است. در بنیاد، نخبه‌ها را براساس اثرگذاری در جامعه تقسیم‌بندی می‌کنند و نخبه‌هایی که اثرگذاری کمتری دارند، به درد بنیاد نمی‌خورند.

* افزایش اثرگذاری نخبگان در جامعه از وظایف بنیاد

وی افزایش اثرگذاری نخبگان در جامعه را از جمله وظایف بنیاد دانست و ادامه داد: اگر نخبه‌ای محدوده اثرش در جامعه کم باشد، وظیفه داریم این محدوده را گسترش دهیم.

ختن‌لو با اشاره به برنامه‌های تعریف شده برای بنیاد خاطرنشان کرد: برگزاری جلسات، اجتماعات و مشاوره‌های نخبگان و جمع‌آوری عقاید، نظرات و اطلاعات نخبگان و در اختیار قرار دادن آنها به واحدهای نیازمند این ایده‌ها از جمله این برنامه‌ها است.

وی بیان کرد: برگزاری رویدادها از دیگر وظایف بنیاد نخبگان است به طوریکه امسال با همکاری بنیاد برای نخستین برنامه کارآفرینی در قالب کارستان دانشگاه بوعلی‌سینا با موضوع آموزش برگزار شد که نحوه تأسیس، اداره و مباحث حقوقی شرکت آموزش داده شد. برگزاری کارگاه‌های ایده‌پردازی و رویدادهایی که افراد در آنجا ایده ها و نظرات خود را ارائه می دهند یکی دیگر از برنامه‌های بنیاد است.

وی با بیان اینکه نخبگان به واسطه این کارگاه‌ها شناسایی و مشاوره داده می‌شوند و در نهایت به جاهایی که از این ایده‌ها حمایت شود معرفی خواهند شد، افزود: مهمترین کار بنیاد کار کردن بر روی نخبگان به جهت کارآفرین کردن افراد است.

رئیس بنیاد علمی نخبگان استان همدان بازدید نخبگان از مراکز و شرکت‌ها را یکی دیگر از برنامه‌های بنیاد معرفی و بیان کرد: همکاری، هماهنگی و سیاستگذاری با دانشگاه‌ها و مراکزی که در تربیت و فرهنگ‌سازی کارآفرینی فعال هستند از دیگر برنامه‌های بنیاد است.

* مشکل بنیاد، شناسایی نخبگان است

وی با بیان اینکه مشکل اصلی بنیاد، شناسایی نخبگان است که اگر این مسأله توسط دستگاه‌های اجرایی انجام پذیرد بنیاد به خوبی حمایت را انجام می‌دهد، ادامه داد: سیاستی که به تازگی بنیاد نخبگان در پیش گرفته این است که فعالیت خود را در آموزش و پرورش وارد کرده و جامعه هدف را از دانشگاه‌ها به مدارس منتقل کند.

ختن‌لو تأکید کرد: بنیاد یک دستگاه اجرایی نیست بلکه دستگاه‌های اجرایی باید به عنوان بازوان اصلی بنیاد بوده و اداراتی چون کمیته امداد و بهزیستی این مجموعه را در این زمینه یاری کنند.

رئیس بنیاد علمی نخبگان استان همدان با بیان اینکه بنیاد نخبگان با آموزش و تربیت کارآفرینان، باعث ایجاد شغل برای یک عده در جامعه می‌شود، اظهار کرد: طرح شهاب در آموزش و پرورش برای شناسایی نخبگان دانش‌آموزی درحال اجرا است که امسال وارد پنجمین سال می‌شود به طوریکه استعدادهای برتر دانش‌آموزان پایه چهارم تا هفتم مورد شناسایی قرار گرفته و به بنیاد معرفی می‌شوند.

وی با بیان اینکه کارآفرینی در برخی از افراد به صورت ذاتی وجود دارد و تنها نیازمند شناسایی است، اعلام کرد: در آموزش و پرورش قانون اجرایی داریم و به طور خاموش نخبگان شناسایی می‌شوند که در صورت همکاری بهزیستی و کمیته امداد این طرح نیز در بین مددجویان این دستگاه‌ها انجام می‌گیرد.

ختن‌لو با بیان اینکه متأسفانه دانشگاه‌ها تنها یکسری افراد پشت میزنشین نیاز به اشتغال تربیت می‌کنند، یادآور شد: دانشگاه‌ها را براساس خروجی فارغ‌التحصیلی نسنجیم بلکه به تربیت کارآفرینان آنها ببالیم.

* بهزیستی ایجاد کننده اشتغال برای مددجویان نیست

معاون مشارکت‌های مردمی اداره‌کل بهزیستی استان همدان نیز در نشست ایسنا گفت: بهزیستی به عنوان یک سازمان حمایتی دارای شرح وظایف متفاوتی از سایر سازمان‌ها و نهادهای اجرایی است.

حمیدالله فارسی با اشاره به اصل 21 و 22 قانون اساسی افزود: قانونگذار وظایف متعددی را برای بهزیستی تعریف کرده که یکی از آنها مربوط به اشتغال مددجویان تحت پوشش با عنوان توانمندسازی است.

وی با تأکید بر اینکه بهزیستی ایجاد کننده اشتغال برای مددجویان نیست بلکه روند توانمندسازی و اشتغال را برای آنان تسهیل می‌کند، بیان کرد: بهزیستی به مددجویان خود کمک می‌کند تا بتوانند از امکانات موجود در جامعه استفاده کنند.

فارسی با بیان اینکه در سال گذشته 23 میلیارد تومان به بهزیستی استان تخصیص داده شد، ادامه داد: سازمان توانست از اعتبارات تخصیصی که حدود 19 میلیارد و 344 میلیون تومان بود، 18 میلیارد و 75 میلیون تومان آن را جذب کرده و متعهد شد برای 1222 نفر از مددجویان جویای‌کار، شغل ایجاد کند.

وی بر تحقق تعهد بهزیستی مبنی بر ایجاد اشتغال برای هزار و 222 نفر از تحت پوششان تأکید کرد و گفت: علاوه بر تحقق این تعهد، بهزیستی توانست 2 هزار و 427 نفر را شاغل کند که اطلاعات آنان در پورتال بهزیستی ثبت شده و دو برابر تعهد سازمان محقق شد که 553 مورد خدمات جاری و تثبیت شده دریافت می‌کنند و 101 مورد از طریق مراکز غیردولتی فعال زیرنظر سازمان، به کار معرفی شده و 1271 نفر تسهیلات خوداشتغالی دریافت کرده‌اند .

فارسی به مجموعه اقدامات بهزیستی در اشتغالزایی استان در سال گذشته اشاره کرد و ادامه داد: اقدامات سازمان منجر شد تا در مجموع 2 هزار و 427 نفر از تحت پوششان این سازمان جذب کار و اشتغال شوند و در حال حاضر تیم‌هایی از سوی بهزیستی مأمور بررسی و راستی‌آزمایی اقدامات صورت گرفته در این زمینه شده‌اند و تعدادی از مددجویان را به صورت رندوم در سطح استان انتخاب کرده و با سرکشی به کارفرمایان وضعیت اشتغال آنان را بررسی می‌کنند.

* معرفی مددجویان به کارآفرینان موفق

وی سیاست سازمان در سال 97 را متفاوت از سال‌های اخیر اعلام کرد و گفت: امسال برنامه‌ای برای استفاده از ظرفیت‌های کارآفرینی و در سایر ارگان‌ها و نهادهایی مانند شرکت شهرک‌ها و سازمان صنعت، معدن و تجارت و معرفی مددجویان به کارآفرینان موفق داریم و به ازای هر نفر تا سقف 20 میلیون تومان تسهیلات با سود 4 درصد برای ایجاد فرصت اشتغال و جذب 10 نفر از افراد تحت پوشش بهزیستی به کارفرمایان اعطا می‌شود .

فارسی اضافه کرد: از کارفرمایان برای به خدمت گرفتن مددجویان معرفی شده ضمانت‌نامه محضری اخذ می‌شود تا متعهد شوند برابر قانون کار حقوق و حق‌بیمه به مددجویان پرداخت کنند که در این‌صورت بهزیستی تا 5 سال حق بیمه کارفرمایان را عودت می‌دهد و این طرح به عنوان سیاستی تشویقی برای ایجاد فرصت اشتغال برای مددجویان ارائه شده است.

وی با بیان اینکه طبق قانون سازمان بهزیستی موظف شده تا سالانه 10 درصد از مددجویان تحت پوشش را توانمند و از چرخه حمایتی خارج کند، افزود: این روند به منظور افزایش بهره‌وری و تداوم ارائه خدمت به سایر مددجویان جامعه تدوین شده و بهترین روش برای تحقق اهداف بهزیستی و خدمت‌رسانی به مردم جامعه است.

معاون مشارکت‌های مردمی بهزیستی استان همدان در ادامه بیان کرد: امسال تعهدی افزون بر 1340 نفر درنظر گرفته شده است که امیدواریم با پیگیری برنامه‌های متنوع بتوانیم در تحقق این تعهد نیز موفق عمل کنیم.

وی درباره مشاغل خانگی گفت: در بهزیستی با معلولیت‌های متنوع مواجه هستیم و براین اساس جلسات مشاوره‌ای برای هر یک از مددجویان تشکیل می‌شود تا با بررسی و استعدادیابی شغل مناسب برای آنان انتخاب شود.

فارسی پرداخت تسهیلات خوداشتغالی در سال گذشته را اعلام کرد و ادامه داد: در سال 96 تعداد 32 نفر تسهیلات خوداشتغالی دریافت کرده و با استفاده از وام‌های حدود 31 میلیون تومانی بهره‌مند شده‌اند.

وی با اشاره به اهمیت اشتغال زنان سرپرست خانوار خاطرنشان کرد: این‌گونه افراد چنانچه بتوانند در محل سکونت خود به کار و اشتغال بپردازند هم مشکلات تردد و جابجایی را ندارند و هم از فرزندان و یا معلولانی که در منزل از آنها نگهداری می‌کنند، غافل نمی‌شوند و آرامش‌خاطر بیشتری دارند.

فارسی شرایط زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی را برشمرد و گفت: دور نگهداشتن زنان سرپرست خانوار از محیط‌ها و فضاهایی که امکان بروز مشکلات برای آنان دارد از جمله اهداف بهزیستی برای حمایت آنان است.

* رتبه سوم بهزیستی در حوزه اشتغال

وی رتبه فعالیت بهزیستی استان را در کشور اعلام کرد و یادآور شد: سازمان بهزیستی استان با دریافت امتیاز 143 درصدی در حوزه اشتغال، پس از استان‌های یزد و گرگان با اختلاف یک درصدی دارای رتبه سوم در کشور است.

وی اعتبارات ابلاغ شده برای اشتغالزایی مددجویان بهزیستی استان را تا به امروز عنوان کرد و افزود: تا کنون مبلغی افزون بر 15 میلیارد و 900 میلیون تومان به استان همدان تخصیص داده شده و پیش‌بینی ما این است که این رقم در سال جدید افزایش یابد و تا 35 میلیارد تومان برای استان همدان اعتبار درنظر گرفته شود.

فارسی تحقق تعهد 1340 نفری برای سال 97 را در گرو تخصیص اعتبارات بیشتری دانست و اظهار کرد: امیدواریم بانک‌ها در ارائه اعتبارات و تسهیلات در این زمینه بیشتر با مددجویان بهزیستی همکاری داشته باشد و با این وجود سازمان در پی یافتن راه‌های بهتر و بیشتری برای ارتقاء سطح کیفی و اقتصادی و معیشت تحت پوششان خود است .

معاون مشارکت‌های مردمی بهزیستی استان همدان درباره ارائه آموزش‌های لازم برای تحت پوششان بهزیستی بیان کرد: بهزیستی متولی امر آموزش نیست اما در راستای اشتغالزایی مددجویان، آنان را برای کسب آموزش و مهارت‌های لازم معرفی می‌کند و آموزش‌های 48 ساعت مهارت‌های زندگی و آشنایی با قوانین و مقدمات شروع کسب‌وکار برای مددجویان را دارد.

وی افزود: بهزیستی در قالب تفاهم‌نامه‌هایی که با فنی‌وحرفه‌ای و سایر ارگان‌های مربوطه دارد، امکانات موجود در جامعه را در اختیار مددجویان قرار می‌دهد و بانک‌ها زمانی اقدام به پرداخت تسهیلات می‌کنند که افراد متقاضی دارای مهارت اشتغال موردنظر خود باشند.

وی با بیان اینکه 71 هزار خانوار تحت پوشش بهزیستی استان است، گفت: در حوزه افراد تحت پوشش بهزیستی، 2 هزار و 300 نفر به عنوان جویای‌کار در سامانه این سازمان ثبت شده‌اند و مدرک مهارت فنی‌وحرفه‌ای و شرایط اشتغال را دارند و در حوزه توانبخشی 38 هزار نفر تحت پوشش بهزیستی‌اند و 18 هزار نفر نیز با عناوین مختلف اجتماعی و 15 هزار نفر از اقشار نیازمند و آسیب‌پذیر تحت پوشش قرار گرفته‌اند و 11 هزار نفر در جرگه مستمری‌بگیران این سازمان قرار دارند که ناتوان و دارای معلولیت‌های شدید هستند و شامل آموزش نمی‌شوند.

* ورود رشته‌های جدیدی به بخش آموزش فنی‌وحرفه‌ای استان 

کارشناس آموزش اداره‌کل فنی‌وحرفه‌ای استان همدان نیز در سخنانی بیان کرد: با حضور مدیرکل جدید در فنی‌وحرفه‌ای استان، رویکرد جدیدی در رابطه با آموزش ایجاد شد به طوریکه در ابتدای سالجاری دو طرح مهم در اداره‌کل فنی‌وحرفه‌ای استان اجرا شده است.

علیرضا معزی افزود: بازدید دانش‌آموزان دوره اول آموزش متوسطه از مراکز آموزش فنی‌وحرفه‌ای در قالب طرح ملی و ایجاد همکاری و تعامل با آموزش و پرورش و نیازسنجی که در مدارس صورت می‌گیرد، سبب هدفمندی آموزش و آغاز مهارت‌آموزی افراد از مقاطع تحصیلی پیش از ورود به دانشگاه خواهد شد که بازدهی بهتری را برای اشتغال افراد در پی خواهد داشت.

وی به حضور کارگزار رسمی اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی در فنی‌وحرفه‌ای و بررسی‌های انجام شده در زمینه نیازسنجی رشته‌های مورد توجه نسل جوان اشاره کرد و گفت: با اطلاعاتی که از این طریق حاصل شد، رشته‌های جدیدی وارد بخش آموزش فنی‌وحرفه‌ای استان شد و بر همین اساس آموزش و پرورش نیز برنامه‌های تحصیلی و مهارت‌آموزی دانش‌آموزان را تدوین کرد.

معزی از طرح دیگری با عنوان توانمندسازی زنان سرپرست خانوار سخن گفت و اظهار کرد: این طرح با همکاری بهزیستی و کمیته امداد برگزار شد که آموزش‌های این دوره در حال اتمام است و درنظر داریم با همکاری سایر دستگاه‌های مربوطه تسهیلات مورد نیاز این گروه از افراد را تأمین کنیم تا مشغول به‌کار شوند.

وی در ادامه واحدی در اداره‌کل فنی‌وحرفه‌ای استان را معرفی کرد و گفت: در اداره‌کل واحدی با عنوان رهگیری مشاغل داریم و افرادی که دوره‌های آموزشی و مهارتی را می‌گذرانند در سامانه این واحد ثبت می‌شوند و براساس میزان تأثیرگذاری و کاربری آموزش‌ها در اشتغال افراد، برنامه‌های آموزشی سال بعد تدوین می‌شود.

وی جمع‌آوری آمار رسمی افراد شاغل‌شده پس از شرکت در دوره‌های مهارت‌آموزی فنی‌وحرفه‌ای در اردیبهشت‌ماه هر سال را بیان کرد و افزود: سایر دستگاه‌های اجرایی آمار اشتغال خود را در ماه‌های فروردین و اردیبهشت جمع‌بندی و اعلام می‌کنند و از این‌رو آمار رسمی افراد آموزش‌دیده‌ای که برای خود اشتغال ایجاد می‌کنند و یا جذب بازارکار می‌شوند، در اردیبهشت‌ماه در سامانه رصد فنی‌وحرفه‌ای اعلام می‌شود.

کارشناس آموزش اداره‌کل فنی‌وحرفه‌ای استان همدان ادامه داد: آمار مربوط به سال 96 استان هنوز تکمیل نشده و از سایر دستگاه‌های اجرایی تقاضا داریم اطلاعات خود را جمع‌آوری و ارائه کنند.

وی سامانه رصد فنی‌وحرفه‌ای را به عنوان یکی از راه‌های ارزیابی اثرگذاری و برنامه‌ریزی آموزشی فنی‌وحرفه‌ای عنوان کرد و یادآور شد: از دستگاه‌های اجرایی خواسته شده آمار اشتغالزایی خود را با توجه به تعداد افراد دارای گواهینامه مهارت‌شغلی اعلام کنند.

معزی با تأکید بر قانون بودن مشاغل خانگی اظهار کرد: با توجه به اینکه این مقوله به عنوان قانون مطرح است، همیشه جاری و ساری است و مانند طرح‌های دولتی نباید به آن نگاه 6 ماهه و یکساله داشت و مانند طرح‌هایی چون بنگاه‌های زودبازده و تسهیلات روستایی و فراگیر با آن برخورد کرد.

وی نقش دستگاه‌های اجرایی در حوزه مشاغل خانگی را بیان کرد و افزود: طبق قانون، یکی از شرایط اختصاصی صدور مجوز فعالیت در حوزه مشاغل خانگی، داشتن کارت مهارت فنی‌وحرفه‌ای است و سایر دستگاه‌های اجرایی صادرکننده مجوز مشاغل خانگی باید این مورد را در هنگام تشکیل پرونده کارجویان لحاظ کنند .

* قراردادن تعدادی سوله و زمین بایر در اختیار کارآفرینان

کارشناس آموزش اداره‌کل فنی‌وحرفه‌ای استان همدان از وجود دوره‌های آموزشی فنی‌وحرفه‌ای در 352 رشته از مشاغل خانگی سخن گفت و تأکید کرد: فنی‌وحرفه‌ای در حوزه مشاغل خانگی با سایر دستگاه‌های اجرایی همکاری و تعامل تنگاتنگی دارد.

وی درباره فعالیت‌های فنی‌وحرفه‌ای در راستای کارآفرینی گفت: تعدادی از سوله‌ها و زمین‌های بایر سازمان را از طریق مزایده و یا عقد تفاهم‌نامه‌های آموزشی در اختیار کارآفرینان موفق استان قرار داده‌ایم و تشکیل اتاق‌فکر با همکاری اتاق بازرگانی نیز از دیگر اقدامات سازمان در راستای ایجاد کسب‌وکار بوده است.

وی با تأکید بر لزوم نیازسنجی آموزش در بخش‌های مختلف استان و فرهنگسراهای محلات اظهار کرد: شهرداری و دفتر مطالعات شورای شهر می‌تواند در تنظیم طرح‌هایی به منظور نیازسنجی حوزه‌های آموزش و اشتغال محلات اقدام کند و فنی‌وحرفه‌ای نیز در زمینه ساماندهی آموزش در فرهنگسراها و سراهای شوکا گام‌های موثری بردارد.

معزی آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای نیاز محور معرفی کرد و گفت: فنی‌وحرفه‌ای براساس نیازسنجی و تقاضاهایی که برای برگزاری دوره‌های مهارتی وجود دارد، اقدام به آموزش می‌کند.

* بیمه مشکل اصلی نیروی انسانی شرکت‌های دانش‌بنیان است

رئیس انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان استان همدان نیز در دفتر ایسنا اظهار کرد: شرکت‌های دانش بنیان و مجموعه پارک علم و فناوری ارتباطی به مشاغل خانگی ندارند و شرکت‌هایی داریم که در بخش خدمات فعالیت دارند.

حسام نجاری افزود: باید با فنی‌وحرفه‌ای توافق‌نامه‌ای برقرار شود که اعضا توسط این نهاد آموزش داده شوند و از بهزیستی وام قرض‌الحسنه برای کارآفرینی دریافت کنند.

وی با بیان اینکه بیمه مشکل اصلی نیروی انسانی شرکت‌های دانش‌بنیان است، تصریح کرد: اگر موضوع تأمین اجتماعی حل شود در بحث تأمین نیروی انسانی تفاهم‌نامه‌ای با بهزیستی منعقد خواهیم کرد.

نجاری با بیان اینکه شرکت‌های دانش‌بنیان در بحث آموزش، انتقال دانش و تولید کارهای مفید زیادی می‌توانند انجام دهند، اضافه کرد: شرکت‌های دانش‌بنیان به سختی پیش رفته‌اند و این آمادگی را دارند که نیروهای متخصص را تربیت و در اختیار دستگاه‌ها و بخش‌هایی که به نیروی متخصص نیاز دارند، قرار دهند.

وی بیان کرد: تأکید ما بر اشتغال کارآفرینی اجتماعی است و با وجود حجم زیاد حاشیه‌نشینان و روستائیان، نهادهایی همچون بهزیستی کمک شایانی به ما خواهند کرد.

خبرگزاری ایسنا سری نشست‌های کارآفرینی خود را در راستای معرفی طرح‌ها و برنامه‌های متنوع و کاربردی دستگاه‌ها و ارگان‌ها و ایجاد ارتباط تعاملی و آشنایی بیشتر و بهتر مسئولان ارگان‌ها با یکدیگر ادامه خواهد داد .

انتهای پیام

موسسه بین المللی توسعه دانش فردای ایرانیان امکان استفاده از ظرفیت‌های علمی را برای دانشجویان ایجاد کرده است

به گزارش تجهیزات نمایشگاهی پرشین آزما به نقل از خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، موسسه بین المللی توسعه دانش فردای ایرانیان، در راستای فراهم آوردن امکان انتقال دانش و تجربه نخبگان، دانشگاهیان و متخصصان ایرانی مقیم خارج از کشور به داخل و استفاده از ظرفیت علمی این افراد و ایجاد شبکه‌ای گسترده و فعال بین فرهیختگان داخلی و خارجی شکل گرفته است.

با توجه به ظرفیت بسیار بالای علمی و تخصصی نخبگان ایرانی غیر مقیم در حیطه‌های مختلف دانشگاهی و صنعتی، مهمترین رسالت این مجموعه «ارائه راهکار‌های متنوع جهت استفاده از این ظرفیت ها، انتقال آن به مخاطبان گوناگون از جمله اساتید و دانشجویان و ارتباط سازنده با سازمان‌ها و نهاد‌های دولتی و خصوصی، در جهت ارتقای سطح علمی کشور» است.

کلیه اساتید، مدیران و صاحب نظران می‌توانند با مراجعه به وب سایت این مجموعه به نشانی www.iranknowledge.net از اهداف مجموعه و شاریط و جزئیات طرح‌های موجود آگاهی پیدا کنند.

فعالیت‌های  این موسسه  شامل ، رسالت تسهیل گری در خدمات آموزشی و پژوهشی برای متخصصان و دانشمندان ایرانی غیر مقیم 
۱-همکاری در دریافت طرح‌های نوآورانه و فناورانه ۲-حمایت (تسهیل) از برگزاری دوره‌های آموزشی در قالب طرح «یک سفر، یک سمینار» ۳-همکاری با دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها جهت تسهیل امور آموزشی و پژوهشی است 

طرح «یک سفر، یک سمینار» این موسسه غیرانتفاعی در راستای بهره مندی از دانش متخصصان و نخبگان ایرانی غیرمقیم طرح «یک سفر، یک سمینار» را اجرایی نموده است. براساس این طرح هماهنگی‌های لازم جهت ایراد سخنرانی و یا سمینار توسط ایشان در دانشگاه‌های معتبر سراسر کشور، مراکز علمی و پژوهشی و سازمان‌های مرتبط برنامه ریزی می‌گردد.

گفتنی است در سال‌های گذشته در قالب این طرح بیش از ۳۰۰ رویداد علمی برگزار گردیده و با میزان رضایتمندی ۸۰ درصدی از سوی مخاطبان روبرو شده است. امید است در سال‌های آتی با بهبود فضای ارتباطی ایرانیان غیر مقیم با محیط کسب و کار داخلی، برگزاری این رویدادها، رشد کمی و کیفی هر چه بیشتری را نظاره گر باشد.

افراد دارای صلاحیت استفاده از این  طرح شامل:دانش آموختگان مقطع دکتری از دانشگاه‌های برتر دنیا -اساتید برجسته ایرانی در دانشگاه‌های برتر دنیا -متخصصان و مدیران برجسته ایرانی مشغول در حوزه‌های فناوری در مراکز علمی و شرکت‌های برتر دنیا -کارآفرینان و سرمایه گذاران موفق ایرانی غیر مقیم در حوزه فناوری هستند . 

متقاضیان محترم می‌توانند جهت دریافت تسهیلات با مراجعه به وب سایت www.international.bmn.ir نسبت به تکمیل فرم ثبت نام اقدام نمایید و در صورت نیاز به اطلاعات تکمیلی با کارشناسان مرکز از طریق ایمیل info@iranknowledge.net و یا شماره ۰۰۹۸۲۱۸۸۶۲۸۹۳۶ تماس حاصل فرمایید.     موسسه بین المللی توسعه دانش فردای ایرانیان امکان استفاده از ظرفیت‌های علمی را برای دانشجویان ایجاد کرده است ///منتشر نشود

نخبه علمی که رشته تحصیلی خود را با هدف کمک به مردم گرسنه جهان برگزید/ کاهش انگیزه دانشجویان برای کسب علم

به گزارش تجهیزات نمایشگاهی پرشین آزما به نقل از خبرنگار خبرگزاری دانشجو از شیراز، نخبگان جامعه بخش مهم و ارجمندی از سرمایه‌های انسانی کشور هستند که سالیان متمادی برای ورود آن‌ها به حوزه نخبگی سرمایه گذاری و هزینه‌های مادی و معنوی بسیاری صرف شده است.

امروزه سرمایه‌های انسانی در پیوند مستمر با سرمایه‌های فکری جزو مهم‌ترین دارایی‌های یک کشور محسوب و ابزار اصلی توسعه و پیشرفت قلمداد می‌شوند؛ از این رو به سراغ نخبه علمی در بزرگترین دانشگاه مادر جنوب کشور رفتیم تا بتوانیم این سرمایه‌های فکری علمی را بهتر معرفی کرده و در آینده با استفاده از این پتانسیل‌ها شاهد شکوفایی بیش از پیش جامعه باشیم.

زهرا زکی پور، دانشجوی دکتری اصلاح نباتات (ژنتیک و بهنژادی) دانشگاه شیراز و متولد سال ۱۳۶۷ در شهر اصفهان است که به گفته خودش از همان کودکی بیشتر از آنکه درسخوان باشد، به خواندن کتاب علاقه داشته است.   وی در خصوص رتبه ورودی به دانشگاه و چگونگی انتخاب رشته تحصیلی خود گفت: در کنکور رتبه پنج هزار علوم تجربی منطقه یک را کسب کردم. خیلی دغدغه اجتماعی داشتم و بیشترین موضوعی که عذابم می داد، فقر و سوء تغذیه بود، فکر می‌کردم اگر وارد این رشته شوم، می‌توانم یک روز با تولید برنج و گندم با عملکرد بالا مثلا مردم گرسنه جهان را از لحاظ امنیت غذایی تامین کنم؛ اما الان می‌بینم که کار ساده‌ای نیست؛ هرچند هنوز هم به عنوان آمال و آرزو به این سمت در حال حرکتم.    خیلی دغدغه اجتماعی داشتم و بیشترین موضوعی که عذابم می داد، فقر و سوء تغذیه بود، فکر می‌کردم اگر وارد این رشته شوم، می‌توانم یک روز با تولید برنج و گندم با عملکرد بالا مثلا مردم گرسنه جهان را از لحاظ امنیت غذایی تامین کنم. این دانشجوی نخبه علمی در خصوص انتخاب دانشگاه محل تحصیل خود بیان داشت: انتخاب دانشگاه محل تحصیل برای من خیلی شخصی است؛ اما برایتان می‌گویم. دایی من، دکتر اکبر زیبایی در دانشگاه شیراز دندانپزشکی خوانده بودند و بعد از آن برای تخصص پروتز‌های دندانی را انتخاب کرد که متاسفانه در اواسط تحصیل دچار یک بیماری شدند؛ به طوری که هنگام دفاع از پایان نامه تخصص روی ویلچر بود و چند وقت بعد از فارغ التحصیلی هم از دنیا رفت؛ بنده علاقه شدیدی به او داشتم؛ دلم می‌خواست در شهری درس بخوانم که دایی درس خوانده بود، به جای او راه بروم، درس بخوانم و زندگی کنم. به همین دلیل از اصفهان به شیراز آمدم و در تمام مدت تحصیل در این شهر ماندم.

وی در خصوص اینکه چطور نخبه علمی شده است، گفت: در هر دو مقطع کارشناسی و ارشد جزو دانشجویان استعداد درخشان بودم و بدون کنکور وارد مقطع ارشد و دکتری شدم؛ همانطور که در رزومه‌ام مشخص است، هرجا هر کاری از دستم برآمده و احساس تکلیف کرده‌ام، انجام داده‌ام، اما نخبگی تعریف بزرگی است که گمان نمی‌کنم در قد وقواره من باشد؛ اما سعی می‌کنم در این راستا حرکت کنم.

زکی پور با اشاره به وظایف نخبه علمی تصریح کرد: طبق تعریف بنیاد نخبگان نخبه به فرد برجسته و کارآمدی اطلاق می‌شود که اثرگذاری وی در تولید و گسترش علم و هنر و فناوری و فرهنگ سازی و مدیریت کشور محسوس باشد و هوش، خلاقیت، کارآفرینی و نبوغ فکری وی در راستای تولید و گسترش دانش و نوآوری، موجب سرعت بخشیدن به رشد و توسعه علمی و اعتلای جامعه انسانی کشور شود. فکر می‌کنم همین تعریف بنیاد نخبگان تعریف کاملی از شرح وظایف یک نخبه باشد.

وی در جواب به این سوال که چه کسانی در موفقیتش نقش داشته‌اند، گفت: به صراحت می‌توانم بگویم در درجه اول مادرم که یک زن سخت کوش با همت و پرتلاش هست و استادم دکتر عباس عالم‌زاده که یازده سال است افتخار شاگردی وی را دارم و پدر و همسرم که همیشه حامی من بوده‌اند.

این دانشجوی نخبه در خصوص برنامه و چشم انداز‌های آینده خود بیان داشت: همانطور که گفتم زمان انتخاب رشته به این فکر می‌کردم که بتوانم به مردم گرسنه جهان کمکی در حد خودم انجام دهم؛ شاید از نگاه سایرین یک جمله کلیشه‌ای باشد؛ اما دوست دارم محصولی با عملکرد بالا با کیفیت، ارزان و در دسترس تولید و به میلیون‌ها مردم گرسنه جهان تقدیم کنم. شاید دور از دسترس بنظر باشد؛ اما آرزوست! در حال حاضر روی گندم کار می‌کنم برای یک دوره کوتاه به زودی به آلمان می‌روم و آنجا هم قرار است روی غلات کار کنم.

وی با توضیح اینکه یک نخبه چطور می‌تواند در پیشرفت کشور موفق شود، گفت: یک نخبه پتانسیل‌ها و ایده‌های زیادی دارد که البته عملی شدن آن‌ها نیازمند حمایت جامعه و مسئولین است؛ البته اگر فضا برایش مهیا باشد و جامعه پذیرای وی باشد، می‌تواند از ایده‌ها و توانایی‌هایش استفاده کرده و گامی بلند در جهت ارتقای کشور از لحاظ اجتماعی اقتصادی فرهنگی علمی و. …بردارد.   یک نخبه پتانسیل‌ها و ایده‌های زیادی دارد که البته عملی شدن آن‌ها نیازمند حمایت جامعه و مسئولین است؛ زکی پور سطح علمی دانشجویان را رو به کاهش دانست و گفت: به خاطر تعداد زیاد دانشجو و کاهش انگیزه‌ها سطح علمی از نظر کیفی رو به کاهش است؛ بهتر است تعداد دانشجویان کاهش پیدا کند؛ اما کیفیت علمی افزایش یابد.

وی با اشاره به مشکلاتی که دانشجویان با آن مواجه هستند، گفت: یک دانشجو به خصوص یک نخبه زمانی می‌تواند در پیشرفت کشور موثر باشد که حداقل نیاز‌های وی تامین شود و دغدغه‌ای از بابت تامین معاش و گذران زندگی نداشته باشد؛ به علاوه برای عملی کردن ایده‌ها و خلاقیت‌هایش نیاز به امکانات و حمایت کافی دارد. این امکانات مخصوصا در سطح آزمایشگاهی در بعضی از رشته‌ها کافی نیست.

زکی پور در خصوص فرار مغز‌ها گفت: از نگاه من اگر به دانشجویان نخبه بهای بیشتری داده شود و به اندازه کافی میدان برای فعالیت داشته باشند، در کنار این موارد دغدغه‌های دیگر از جمله امرار معاش رفع شود، دلیلی برای رفتن از کشور باقی نمی‌ماند.

فعالیت‌ها و افتخارات زهرا زکی پور   کارشناسی زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شیراز معدل ۶۷/۱۷ (استعداد درخشان)
کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه شیراز معدل ۹۵/۱۸ (استعداد درخشان)   کسب مقامات دانشگاهی
۱. برگزیده در بخش نشریه علمی هشتمین جشنواره دانشگاهی حرکت سال ۹۶،
۲. برگزیده در بخش انجمن علمی دانشجویی در هشتمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۳. شایسته تقدیر در بخش پژوهش در هشتمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۴. برگزیده نهایی در بخش نشریه علمی هفتمین جشنواره دانشگاهی حرکت سال ۹۵،
۵. برگزیده دانشگاهی در بخش انجمن علمی هفتمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۶. برگزیده دانشگاهی در بخش مسابقات علمی و فناورانه در هفتمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۷. قابل تقدیر در بخش فعالیت‌های ترویجی هفتمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۸. برگزیده نهایی در بخش نشریه ششمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۹. برگزیده دانشگاهی در بخش انجمن علمی دانشجویی ششمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۰. قابل تقدیر در بخش پژوهش ششمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۱. قابل تقدیر در بخش فعالیت اموزشی ششمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۲. برگزیده در بخش نشریات علمی در پنجمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۳. برگزیده در زمینه تألیفات دانشجویی پنجمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۴. برگزیده در بخش افتخارآفرینی در پنجمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۵. قابل تقدیر در زمینه فعالیت آموزشی در پنجمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۶. برگزیده در زمینه انجمن علمی دانشجویی در پنجمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۷. برگزیده نهایی در زمینه پژوهش در پنجمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۸. قابل تقدیر در زمینه پژوهش در چهارمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۱۹. برگزیده در زمینه فعالیت ترویجی در چهارمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۲۰. برگزیده در زمینه نشریات علمی در چهارمین جشنواره حرکت
۲۱. برگزیده در زمینه انجمن علمی دانشجویی در چهارمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۲۲. کسب رتبه اول در بخش نشریات علمی تخصصی کشاورزی و دامپزشکی اولین جشنواره نشریات دانشجویی دانشگاه شیراز سال ۹۵.
۲۳. دبیر برگزیده هفتمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۲۴. دبیر برگزیده هشتمین جشنواره دانشگاهی حرکت
۲۵. شایسته تقدیر ویژه در بخش نشریات منتخب معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شیراز
۲۶. کسب مقام برگزیده در جشنواره جهادگران علم و فناوری بهمن ماه ۱۳۹۶ از بین نخبگان سازمان بسیج دانشجویی سپاه فجر   کسب مقامات کشوری
۱. کسب دیپلم افتخار در مسابقات ناحیه پنج کشور
۲. کسب مقام شایسته تقدیر در جشنواره ملی حرکت در زمینه نشریه علمی و تخصصی ۱۳۹۲،
۳. کسب مقام اول در جشنواره ملی نشریات تیتر ۹، ۱۳۹۵،
۴. کسب مقام شایسته تقدیر در جشنواره ملی نشریات تیتر ده ۱۳۹۶،
۵. کسب مقام شایسته تقدیر در زمینه‌ی انجمن‌های علمی در جشنواره ملی حرکت سال ۱۳۹۶ (در سمت دبیر انجمن علمی)   سایر افتخارات   ۱. لوح تقدیر در زمینه فعالیت‌های دانشجویی فرهنگی واجتماعی از طرف معاونت فرهنگی اجتماعی دانشگاه شیراز ۱۳۹۲،
۲. لوح تقدیر درزمینه ارائه مشاوره تحصیلی به دانشجویان کارشناسی از طرف مدیریت علمی دانشگاه شیراز ۱۳۹۲،
۳. گواهی حضور در هفتمین نمایشگاه دستاورد‌های انجمن‌های علمی دانشجویی ۱۳۹۳،
۴. لوح تقدیر در زمینه دبیر نمونه انجمن علمی از طرف معاونت فرهنگی اجتماعی دانشگاه شیراز ۱۳۹۴،
۵. لوح تقدیر در زمینه فعالیت‌های دانشجویی فرهنگی و اجتماعی از طرف معاونت فرهنگی اجتماعی دانشگاه شیراز ۱۳۹۴،
۶. لوح تقدیر از طرف فرمانده ناحیه بسیج دانشجویی استان فارس ۱۳۹۵

مقالات
دو مقاله ISI
۱. Zakipour Z. and Alemzadeh A. (۲۰۱۶) Expression analysis of gene encoding a. NADP-malice enzyme incommon wheat and its relatives. Plant cell Biotechnology and Molecular Biology. ۱۷ (۱&۲): ۳۹-۴۸.
۲. Olfatmiri H, Alemzadeh A. and Zakipour Z. (۲۰۱۴) Up-regulation of plasma membrane H+-ATPase under salt stress may enable Aeluropuslittoralisto cope with stress. Molecular Biology Research Communications. ۱): ۶۵-۷۳.   مقالات همایشی
۱. Zakipour Z. and HamidiH. R. (۲۰۱۲) Effect of ash primingon seed germination characteristics of barley (Hordeum vulgar L.) ۱۲thcrop sciences and plant breeding Congress.Tehran, Iran
۲. Zakipour Z, Alemzadeh A, RahpeymaSarvestani N, and Ebrahimi E. (۲۰۱۲) Study of the domain and active site of proteins are involved in heavy metal stress tolerance mechanisms in plants and animals. Proceedingsof ۴th Iranian Conference on Bioinformatics. Tehran, Iran
۳. Zakipour Z, Alemzadeh A. and Razi H. (۲۰۱۴) Expression analysis of a. gene encoding a. NADP-Malic enzyme in wheat and its ancestral species. ۱th International and ۱۳th Iranian Genetics Congress. Tehran,Iran.
۴. Tavakol E, Zakipour Z. and Alemzadeh A. (۲۰۱۶) Evaluation of protein structure and the regulatory elements of promoter in cytosolic and chloroplast isoforms of NADP-ME. ۲th International and ۱۴thNational Iranian genetics Congress. Tehran, Iran

پروژه‌ها و طرح‌های پژوهشی   عنوان پروژه کارشناسی
بررسی اثر محلول خاکسترروی ویژگی‌های جوانه زنی جو (پرایمینگ بذر جو با خاکستر)
عنوان پروژه کارشناسی ارشد
در آجیلوپس و برخی گونه‌های دیپلوئید، تتراپلوئید و هگزاپلوئید گندم NADP- malic بررسی الگوی بیان ژن رمز کننده آنزیم
طرح‌های پژوهشی
پروتکل جدید برای جوانه زنی گیاه دارویی Prosopisfarcta و مطالعه میزان جذب عناصر مس و کادمیوم در ریشه شاخساره گیاه در غلظت‌های مختلف و تغییرات وزن خشک و‌تر گیاه و کارآیی آب

فعالیت‌ها

۱. عضو شورای مرکزی انجمن علمی زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شیراز ۱۳۹۱-۱۳۹۲،
۲. عضو شورای مرکزی انجمن علمی زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شیراز ۱۳۹۲-۱۳۹۳،
۳. دبیر انجمن علمی زراعت واصلاح نباتات دانشگاه شیراز ۱۳۹۳-۱۳۹۴،
۴. دبیر انجمن علمی زراعت واصلاح نباتات دانشگاه شیراز ۱۳۹۴-۱۳۹۵،
۵. دبیر انجمن علمی زراعت واصلاح نباتات دانشگاه شیراز ۱۳۹۵-۱۳۹۶،
۶. سردبیر و مدیرمسول نشریه علمی – تخصصی دانشجویی جهش ۱۳۹۶ -۱۳۹۱،
۷. عضو هیات تحریریه نشریه علمی – تخصصی دانشجویی جهش ۱۳۹۶-۱۳۹۱،
۸. عضو هیات تحریریه نشریه علمی گندمه انجمن علمی زراعت و اصلاح نباتات ۱۳۹۶-۱۳۹۵،
۹. عضو دانشجویی کمیته هیات نظارت برطرح‌های پژوهشی انجمن‌های علمی دانشگاه شیراز ۱۳۹۵-۱۳۹۶،
۱۰. عضو اتاق فکر انجمن‌های علمی دانشگاه شیراز در سال جاری
۱۱. مسئول واحد نانو فناوری شهید رنجبر در دانشگاه شیراز واحد خواهران به مدت یکسال
۱۲. مسئول واحد علمی بسیج دانشجویی دانشگاه شیراز به مدت یکسال
۱۳. دستیار استاد در دروس ژنتیک کارشناسی و بیوتکنولوژی ارشد و مهندسی ژنتیک ارشد بیش از پنج سال

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و  حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

به گزارش تجهیزات نمایشگاهی پرشین آزما به نقل از ایکنا؛ بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم پس از دو هفته فعالیت در حالی به کار خود پایان داد که روز پایانی آن، شاهد حضور پرشور بازدیدکنندگان و علاقه‌مندان از سنین مختلف و سلایق گوناگون بود و خرید محصولات در بخش «صنایع دستی» و «ناشران» با رونقی بیشتر از روزهای قبل در تا ساعات پایانی ادامه یافت؛ خبرنگار ایکنا برای تهیه گزارش از حال و هوای روز پایانی نمایشگاه به میان مردم رفت و البته در این میان از برخوردهای پلیسی عوامل نمایشگاه نیز بی بهره نماند.

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و  حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

ضرورت حضور هدفدار و آگاهانه مخاطبان در نمایشگاه

نمایشگاه قرآن کریم در کنار تمام نقاط قوت و زحمات ارزشمندی که برای توسعه فرهنگ قرآنی متحمل شده است، باید بتواند با استفاده از ظرفیت‌های قرآنی خود و بهره‌گیری از همفکری با نهادهای مذهبی و مردمی همچون مساجد و نهادهای آموزشی مانند مدارس و دانشگاه‌ها، خیل جوانان مشتاق به حضور در فعالیت‌های جمعی را به خود جذب کند و با تعریف کارگروهی خلاقانه در محیط نمایشگاه یا ارائه محتوای درخور، آنان را به حضوری جریان‌ساز و رشد دهنده در این فضای معنوی درگیر کند. همچنین انتظار می‌رود تبلیغات نمایشگاه قرآن که در سال‌های اخیر در رسانه ملی به خوبی دنبال می‌شود، دقیق‌تر و مؤثرتر توسعه یابد و واحدهای فرهنگی سازمان‌ها و نهادهای دولتی نیز ظرفیت و محصولات نمایشگاه قرآن را به کارکنان و اعضای خود معرفی کنند؛ با این مدل سازی می‌توان حضور بخش‌های مختلف جامعه به ویژه جوانان را به شکلی هدفدار، آگاهانه و تأثیرگذار در نمایشگاه شاهد باشیم.

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و  حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

شاید حضور پرشور مردم از سنین و سلایق مختلف در نمایشگاه قرآن کریم به ویژه در روز پایانی آن، این تحلیل را در اذهان تداعی کند که سیاست‌گذاری‌های قرآنی برای نمایشگاه بیست و ششم توانسته است قشر دانش‌آموز، دانشجو، کارمند، کارگر، فعالان قرآنی، فعالان مسجدی و … را به گونه‌ای متوازن و هدفدار در نمایشگاه مشارکت دهد، این سؤال را با مردم در میان گذاشتیم. تعداد زیادی از بازدیدکنندگان که همراه خانواده خود به نمایشگاه آمده بودند، به خبرنگار ایکنا ابراز داشتند که از خانواده‌های مذهبی و پیگیر قرآن هستند و در سال‌های گذشته نیز نمایشگاه قرآن را دنبال می‌کرده‌اند. البته روزهای گذشته در بخش دانشگاهی، بعضی دانشجویان بازدیدکننده از نمایشگاه در قالب تور دانشگاهی دانشگاه آزاد به نمایشگاه، آمده و بعضی مساجد نیز به شکل خودجوش، فعالان جوان فرهنگی خود را به این مکان فرستاده بودند.

یکی از بازدیدکنندگان نمایشگاه که به همراه دوستان خود و با سلیقه ظاهری متفاوت در بخش صنایع دستی مشغول خرید محصولات بود به خبرنگار ایکنا گفت: یکی از دوستان من از کارگزاران نمایشگاه قرآن است و ما برای دیدن او به این مکان آمدیم، بخش صنایع دستی و هنرهای قرآنی برای ما جذابیت داشت، تصمیم گرفتیم چند تابلو و تصویر هنری خریداری کنیم و برنامه بازدید از بخش‌های دیگر بازدید نمایشگاه نداریم.

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و  حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

در خلال این گفت‌وگوها یکی از بازدیدکنندگان نکته‌ای حائز اهمیت را بازگو کرد و درباره استقبال مردم از نمایشگاه قرآن کریم گفت: مردم تهران در روزهایی که به علت شرایط ایام ماه مبارک رمضان یا ضعف دستگاه‌های فرهنگی عمومی، هیچ فستیوال یا سرگرمی خاصی در شهر مشاهده نمی‌کنند، از حضور یک نمایشگاه با محتوای فرهنگی در قلب شهر تهران خبردار می‌شوند. طبیعی است که با سهولت ارتباطی موجود به مصلی تهران که به واسطه مترو و بی آر تی ایجاد شده است، مردم تمایل داشته باشند وقت خالی خود را به حضور در یک فستیوال فرهنگی و قرآنی که اصلاً شاید ندانند دقیقاً محتوای آن چیست، اختصاص بدهند و ساعاتی را در حوالی افطار به گشت و گذار در مصلی تهران بگذرانند.
یادآور می‌شود ارزیابان نمایشگاه قرآن کریم در طول برگزاری این رویداد بزرگ قرآنی از بعضی بازدیدکنندگان نظرخواهی می‌کردند و با مطرح ساختن سؤالاتی درباره انگیزه حضور و دستاورد آن، ارزیابی را مکتوب می‌کردند، امید است این ارزیابی‌ها در کنار همفکری‌ها و نقد و بررسی‌ها به حضور فعال‌تر و مؤثرتر همه بخش‌های جامعه به خصوص جوانان در نمایشگاه قرآن منجر شود.

ایده‌هایی خلاقانه در صنایع دستی و هنرهای قرآنی

بخش صنایع دستی نمایشگاه اگر چه در روزهای آغازین نمایشگاه نتوانسته بود خود را به مخاطبان این نمایشگاه معرفی کند اما با گذشت چند روز و به خصوص در روزهای پایانی، جای خود را در نمایشگاه به عنوان یک بخش فعال و در بعضی موارد، خلاق معرفی کند. آنگونه که بازدیدکنندگان معتقد بودند، قیمت محصولات ارائه شده در این بخش مطلوب و منطقی و در بعضی موارد ارزان‌تر از موارد مشابه در بیرون نمایشگاه بوده است.
بازدیدکنندگان روز پایانی نمایشگاه قرآن در حالی از به بخش صنایع دستی و هنرهای قرآنی سرک می‌کشیدند که دست خالی از آن باز نمی‌گشتند و چند اثر خریداری کرده بودند.

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و  حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

مجیدی، مسئول غرفه «تابلو باور» که با ایده‌ای ساده اما جذاب در بخش صنایع دستی فعالیت می‌کرد به خبرنگار ایکنا گفت: در این غرفه، آیات قرآنی را همراه ترجمه و تصویرگری جذاب با بهره‌گیری از جنبه‌های روانشناسی ارائه می‌دهیم، استقبال مردم در روزهای نمایشگاه از این غرفه پرتعداد بوده است و فکر می‌کنم صنایع دستی قرآنی نسبت به سال گذشته افزایش مخاطب داشته است. اما بهتر است مسئولان در تبلیغات خوبی که برای نمایشگاه انجام داده‌اند و بخش‌های نمایشگاه را معرفی کرده اند، به طور جزئی‌تر نیز از فعالیت‌های هنری و صنایع دستی اطلاع‌رسانی می‌کردند.

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و  حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

وضعیت نشر کتاب‌های پژوهشی قرآنی در نمایشگاه

در حالی که روزهای گذشته، بخش ناشران نمایشگاه کم فروغ‌تر از سایر بخش‌ها جلوه می‌نمود در روز پایانی خرید محصولات در این بخش از رونق بیشتری برخوردار بود. یکی از نکات قابل توجه در نمایشگاه قرآن این است که بازدیدکنندگان در بخش‌های دانشگاهی با کتاب‌ها و رساله‌های فاخر پژوهشی در زمینه قرآنی آشنا می‌شدند اما مثل همیشه قابل خریداری نبودند و غرفه‌های دانشگاهی نمایشگاه نیز در بخش ناشران، غرفه‌ای برای فروش محصولات نداشتند.

حجت‌الاسلام دربانی، عضو دفتر یکی از مراجع معظم تقلید قم و از بازدیدکنندگان نمایشگاه قرآن به خبرنگار ایکنا گفت: از بخش ناشران، رضایت خوبی وجود دارد و مردم مثل هر سال مشغول خرید محصولات هستند اما این که چرا آثار فاخر پژوهشی و تحقیقات قرآنی در سطوح بالا، در بخش ناشران فعال نیست، نیاز به ریشه‌یابی دارد. به نظر می‌رسد گرانی کاغذ ناشران کشور ما را با مشکل مواجه کرده است و ناشران دانشگاهی این ریسک را نمی‌کنند که برای فعالیت در نمایشگاه، کتاب چاپ کنند. همچنین اقبال عمومی جامعه به جنبه‌های هنری در هر زمینه‌ای به سایر جنبه‌ها چربیده است و بد هم نیست، چون همه مردم نمی‌توانند از مباحث علمی کتب قرآنی بهره ببرند و می‌توانند به واسطه صنایع و هنرهای قرآنی هم با قرآن کریم مأنوس شوند.

رونق بخش «صنایع دستی» و «ناشران» تا ساعات پایانی/ ضرورت مخاطب‌سنجی و  حضور هدفدار در نمایشگاه قرآن

همچنین لازم به ذکر است که در روز پایانی نمایشگاه، هیچ نشست تخصصی و برنامه جنبی علمی برگزار نشد، این مساله و نیز تعطیل شدن بخشی از نمایشگاه به مناسبت لیالی قدر، بر تمرکز بازدیدکنندگان نمایشگاه به بخش‌هایی همچون «صنایع قرآنی» و «ناشران» بی تأثیر نبوده است.

گزارش از مجتبی اصغری

انتهای پیام

اقدامات ایالات‌متحده در مدیریت بیداری اسلامی در یمن

 

چکیده

تحولات حاصل از موج چهارم بیداری اسلامی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، منافع بسیاری از بازیگران فعال در این منطقه را تحت تأثیر قرار داد. بیش از همه، این تحولات منافع ایالات‌متحده را تهدید کرد. در این پژوهش در ابتدا به بررسی منافع ایالات‌متحده در منطقه خاورمیانه پرداخته و سپس آثار و تبعات بیداری اسلامی بر این منافع مورد کنکاش قرار می‌گیرد. کشور یمن به دلیل ماهیت شیعی اغلب معترضان فعال در این خیزش و اهمیت بالای ژئوپلیتیکی مورد توجه و تقابل ایران و آمریکا بوده‌ است و قیام مردم در این کشور، تحولات گسترده‌ای را در منطقه به دنبال داشته است.

این کشور به عنوان مطالعات موردی پژوهش انتخاب شده و بنابراین، این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش اصلی است که «سیاست خارجی ایالات‌متحده در قبال تحولات بیداری اسلامی در یمن چه الگو و روندی داشته است». نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد که اوباما، با استفاده از منطق عمل‌گرای خود به دنبال مدیریت بیداری اسلامی از دو طریق نرم‌افزارگرایی و سخت‌افزارگرایی بوده است. اوباما در یمن سیاست‌های متفاوت و گاهی متناقضی را متناسب با شرایط در پیش گرفت.

در ابتدا ضمن حمایت از عبدالله صالح، حاکم تمامیت‌خواه یمن و مستقر کردن نیروهای نظامی در این کشور، سعی در سرکوب این قیام داشت و سپس با مذاکرات سیاسی تلاش کرد جایگزینی نزدیک به خود برای صالح انتخاب کند و پس از عدم موفقیت در این قضیه، از جنگی نیابتی به‌وسیله عربستان برای مدیریت بیداری اسلامی در یمن استفاده کرد.

واژگان کلیدی: بیداری اسلامی، عمل‌گرایی، ایالات‌متحده آمریکا، خاورمیانه، سیاست خارجی، یمن

مقدمه

بیداری اسلامی، در سطح بین‌الملل به‌صورت گسترده موردبحث و بررسی واقع‌شده‌اند و نظرات و تئوری‌های گسترده‌ای در این رابطه مطرح و به‌کارگیری شده است. این جنبش‌ها که تحت عناوینی چون بیداری اسلامی، بهار عربی و… مطرح‌شده‌اند، در منطقه خاورمیانه پس از سال 2011 میلادی نظم منطقه‌ای را در ابعاد مختلف تغییر داده و سیاست‌های بازیگران منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای را متأثر ساخته است. در این میان ایالات‌متحده-که پس از جنگ جهانی دوم منافع گسترده‌ای را در این منطقه‌ی استراتژیک برای خود تعریف کرده است- بیش از هر دولت دیگری دچار بحران منافع شد و این کشور را مجبور به واکنش کرد.

اقدامات ایالات‌متحده در راستای کاهش نفوذ ایران و متحدانش و افزایش نفوذ خود و متحدانش در این کشورها بوده است. کشور یمن به دلیل موقعیت استراتژیک در خاورمیانه و قرابت جمعیت قابل‌توجهی از جامعه آن‌ با گفتمان تشیع و انقلاب اسلامی ایران،‌ از اهمیت ویژه‌ای برای ایالات‌متحده و شرکای آن در منطقه برخوردار بوده‌ است و اقدامات گسترده‌ای برای مدیریت بیداری اسلامی در این کشور صورت داده است. پژوهش حاضر به دنبال شناخت الگوی رفتاری ایالات‌متحده آمریکا در قبال تحولات انقلابی یمن است.

1. چارچوب مفهومی: عمل‌گرایی محتاطانه

به‌زعم بسیاری از تحلیل‌گران و کارشناسان روابط بین‌الملل، بهترین الگوی نظری برای تبیین سیاست خارجی ایالات‌متحده آمریکا، در زمان باراک اوباما عمل‌گرایی محتاطانه هست (Indyk , Lieberthal , O’hanlon, 2012). بسیاری از اقدامات باراک اوباما ازجمله افزایش مالیات طبقه بالای جامعه آمریکا و تلاش برای کاهش مالیات قشر پایین جامعه، اوباماکر و… برای بسیاری به‌منزله عدول اوباما از لیبرالیسم و تمایل وی به سمت تفکرات چپ بود. این در حالی است که اوباما تعهد خود را به ارزش‌های لیبرالی حفظ کرده است و این رفتار وی را می‌توان در چارچوب رهیافت «عمل‌گرایی محتاطانه» تحلیل کرد (Hayes, 2008).

در زیر به بیان مهم‌ترین مؤلفه‌های عمل‌گرایی اوباما در سیاست خارجی می‌پردازیم:

1-1. اتخاذ سیاست انفعالی به‌جای سیاست‌های تهاجمی

 برخلاف جورج بوش پسر و نومحافظه‌کاران آمریکایی که به دلیل داشتن اصولی ثابت و ایدئولوژیک، سیاست خارجی کاملاً تهاجمی داشت، باراک اوباما در رابطه با بسیاری از مسائل سیاست خارجی واکنشی انفعالی داشت و حتی با تأخیر در تصمیم‌گیری به دنبال انتخاب عملی‌ترین و مؤثرترین راه برای پاسخ مسائل مربوط به سیاست خارجی ایالات‌متحده آمریکا بود.

1-2. عدم وجود اصول و رهیافت ثابت در سیاست خارجی

 با توجه به مفهوم «عمل‌گرایی» و عدم پذیرش اصول ثابت از سوی این رهیافت فلسفی، اوباما نیز در طول ریاست‌جمهوری خود، از اصول ثابت و بدون تغییر در سیاست خارجی ایالات‌متحده پیروی نکرد و تمام تلاش خود را کرد تا در سیاست خارجی بهترین، ساده‌ترین و مؤثرترین راه‌ها را متناسب با شرایط متغیر انتخاب کند. برای نمونه در یک‌زمان و شرایط خاص شاهد حمایت دولت اوباما از خیزش‌های عربی و در زمان و شرایطی دیگر شاهد سرکوب این خیزش‌ها و کمک به دیکتاتورهای این کشورها برای این سرکوب‌ها هستیم که نشان از عدم وجود اصولی ثابت در سیاست خارجی وی هست.

1-3. نتیجه‌گرایی

 یکی دیگر از مؤلفه‌های عمل‌گرایی سیاست خارجی اوباما، نتیجه گرایی و پرهیز از اقدامات شتاب‌زده و فوری هست به‌نحوی‌که در برخی موارد سیاست اوباما به انزوا گرایی جدید نزدیک می‌شود. نمونه عملی این رفتار در دولت اوباما را می‌توان در رابطه با تصمیمات اوباما در قبال بحران سوریه و به‌ویژه «بحران سلاح‌های شیمیایی دولت بشار اسد» مشاهده کرد. هرچند اوباما در ابتدای این بحران، تهدید به حمله نظامی به سوریه کرد ولی درنهایت برای به دست آوردن نتیجه‌ای عملی و با توجه به هزینه‌بر بودن اقدام نظامی این کشور علیه سوریه، اوباما در بلندمدت طرح خلع سلاح دولت سوریه از سلاح‌های شیمیایی را پیش برد.

1-4. ابزارگرایی

دیگر مؤلفه‌ عمل‌گرایی باراک اوباما در سیاست خارجی «ابزارگرایی» بود. اوباما با نگاه ابزارگرایانه خود در تلاش بود از توان و ظرفیت مادی، نظامی و سیاسی متحدان این کشور استفاده ابزاری کند و هزینه‌های ایالات‌متحده را در بسیاری از موارد کاهش داد. ایجاد ائتلاف در حمله به لیبی برای کاهش هزینه‌های نظامی آمریکا، ایجاد گروه 1+5 برای مذاکرات هسته‌ای با ایران برای استفاده از توان سیاسی این کشورها در این مذاکرات، نمونه‌هایی از این اقدامات وی می‌باشند.

1-5. خروج از جنگ‌های پرهزینه ایدئولوژیک

 یکی دیگر از اقداماتی که اوباما حتی قبل از ریاست‌جمهوری وعده آن را به مردم آمریکا داده بود، خروج از جنگ‌های نظامی پرهزینه برای آمریکا بود. جورج بوش پسر با توجه به نگاه ایدئولوژیک خود، وارد جنگ عراق و افغانستان شد و هزینه‌های سنگینی را به آمریکا تحمیل کرد ولی در طرف مقابل باراک اوباما با نگاه عمل‌گرای خود، آمریکا را از این جنگ‌ها بیرون کشید و باوجود تلاش‌های برخی جریانات جنگ‌طلب در آمریکا، وارد جنگ سوریه نشد.

1-6. عینیت‌گرایی در سیاست خارجی

مؤلفه دیگر عمل‌گرایی دولت اوباما، تعریف منافع و همچنین تهدیدات آمریکا بر اساس منافع مادی و عینی و نه صرفاً منافع ایدئولوژیک و ذهنی آمریکا بود چراکه مطابق منطق عمل‌گرایی، یک نظریه، فکر و ایده زمانی حقیقی است که به‌صورت تجربی و محسوس، مؤثر و کارا باشد. در رابطه با بیداری اسلامی و خیزش‌های کشورهای عربی این منطق اوباما کاملاً قابل‌مشاهده است (گوهری مقدم، 1392: 120-119).

2. منافع ایالات‌متحده آمریکا در یمن

آمریکا در یمن و به‌طور گسترده‌تر در منطقه‌ای شامل خلیج عدن، یعنی منطقه‌ای که یمن در نوک آن قرار گرفته است، اهداف و منافع ویژه‌ای دارد. در زیر به بررسی برخی از مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازیم:

2-1. حفظ جریان آزاد انرژی

خلیج عدن، دریای سرخ را به دریای عرب وصل می‌کند و به آب‌های سومالی، جیبوتی و اریتره وصل است. خلیج عدن همچون خلیج‌فارس یک مسیر حمل‌ونقل حیاتی برای ارسال نفت خلیج‌فارس به شمار می‌رود و لذا دسترسی و کنترل این راه، یکی از منافع راهبردی برای ایالات‌متحده آمریکا است.

2-2. حمایت از متحدان و افزایش امنیت و ثبات در این کشورها

از سوی دیگر یمن مرزهای گسترده‌ای با عربستان، یکی از نزدیک‌ترین متحدان آمریکا در منطقه و غنی‌ترین کشور نفتی جهان، دارد و لذا هرگونه تحولات در یمن، به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم بر عربستان سعودی تأثیرگذار خواهد بود و حتی در سطوحی می‌تواند برای این کشور مشکلات جدی ایجاد کند. همچنین وجود ذخایر نفتی مشترک بین عربستان و یمن و اختلافات ارضی گسترده بین این دو کشور که بیشتر از سوی یمن پیگیری می‌شود، می‌تواند بر قیمت و میزان تولید نفت توسط عربستان تأثیرگذار باشد. لذا آمریکا برای حفظ ثبات و امنیت در عربستان به‌عنوان متحد بسیار نزدیکش و جلوگیری از نوسانات احتمالی در قیمت و میزان تولید نفت، نیازمند کنترل اوضاع یمن هست.

2-3. برنامه ویژه آمریکا برای تسلط بر منابع قاره آفریقا

قاره آفریقا که یکی از قاره‌های بسیار غنی ازنظر نفتی و ذخایر معدنی در جهان است، نقش ویژه‌ای در تولید مواد اولیه و نفت برای آمریکا و اروپا دارد. در سال 2005 شورای روابط خارجی، به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین گروه‌های برنامه‌ریزی نخبگان آمریکایی، گزارش کارگروه مربوط به راهبرد آمریکا در آفریقا را با عنوان «فراتر از اهداف انسان دوستانه: رویکرد راهبردی آمریکا نسبت به آفریقا» منتشر کرد و در آن در رابطه با نقش کلیدی آفریقا در تأمین نفت، گاز و مواد معدنی مطالب گسترده‌ای را بیان کرد. آمریکا هم‌اکنون قریب بر 15 درصد نفت خود را از آفریقا تأمین می‌کند که این عدد می‌تواند به دو برابر این میزان برسد.

 لذا آمریکا همواره تلاش کرده است که با استفاده از دو بهانه «کمک‌های بشردوستانه» و «مبارزه با تروریسم» به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در معادلات این قاره دخالت کند. در سال 2007 پنتاگون شکل‌گیری یک فرماندهی راهبردی نظامی جدید موسوم به آفریکام (فرماندهی آفریقا) را اعلام کرد که از یک‌سو به دنبال ادغام برنامه‌های دیپلماتیک، اقتصادی و انسان‌دوستانه در یک دیدگاه راهبردی واحد درباره آفریقا بود و از سوی دیگر به دنبال عطف توجه بیشتری نسبت به گردآوری اطلاعات و نگرانی‌های انرژی در این قاره در جهت تأمین منافع آمریکا، بود.

یمن نیز از این قاعده مستثنا نبود و دخالت‌های مستقیم و باواسطه آمریکا در یمن در چارچوب راهبرد آمریکا در مبارزه با تروریسم و القاعده ترسیم می‌شود. در سال 2002 و فقط شش ماه بعد از حمله 11 سپتامبر، جورج بوش پسر مجوز به‌کارگیری 100 سرباز آمریکایی در یمن برای کمک به ارتش این کشور در مبارزه با تروریسم را صادر کرد.

 پس از وی و در زمان باراک اوباما، در ژوئن سال 2009 مقامات آمریکایی اعلام کردند که جنگ‌جویان القاعده، پاکستان را به‌منظور جنگ در یمن و سومالی ترک کرده‌اند و سازمان سیا تصریح کرد که گروه‌های القاعده در پاکستان، یمن و سومالی تماس‌های بیشتری باهم پیداکرده‌اند و به دنبال همکاری‌های گسترده هستند. از سوی دیگر در سال 2009 اوباما اعلام کرد که «امنیت در یمن برای امنیت ایالات‌متحده آمریکا، عاملی حیاتی به شمار می‌رود». در همان زمان هیئتی از افسران نظامی یمنی برای کسب آموزش‌های نظامی وارد آمریکا شدند تا برای مقابله با تروریسم بتوانند از تجارب آمریکایی‌ها استفاده کنند.

2-4. جلوگیری از روی کار آمدن یک جریان ضدآمریکایی و نزدیک به ایران در یمن

یکی دیگر از راهبردهای آمریکا در یمن، جلوگیری از روی کار آمدن یک جریان ضدآمریکایی و ضد سعودی در این کشور است. در همین راستا عربستان سعودی در سال 2009 برای مقابله با جنبش انصارالله که به گفته عربستان و دولت یمن به رهبری عبدالله صالح_وی در سال 1978 در یمن شمالی به قدرت رسید و به کمک آمریکا و عربستان با حمله به یمن جنوبی تا حدی توانست یک یمن واحد ایجاد کند، هرچند که به دلیل نظام قبیلگی یمن، در ایجاد یکپارچگی در این کشور موفق نبود و سرانجام در سال 2011 با انقلاب در یمن از قدرت کنار گذاشته شد_ موردحمایت مالی و نظامی ایران قرار داشت، به شمال یمن حمله کرد. عربستان ایران را متهم به حمایت از حوثی‌ها و کشاندن درگیری‌ها به مرزهای این کشور توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، کرد. آمریکا نیز چنین اتهاماتی را مطرح کرد (اندرو گوین، 1389).

با رسیدن بیداری اسلامی به کشور یمن و روی کار آمدن جریانی چون انصارالله، تمامی منافع ذکر شده آمریکا را در این کشور به خطر انداخت. آمریکا تمامی اقدامات لازم برای مهار و مدیریت بیداری اسلامی در یمن را انجام داد و برای این کار حتی به‌راحتی از کنار بسیاری از جنایات صورت گرفته در این کشور توسط عربستان سعودی چشم‌پوشی کرد. در ادامه به اقدامات آمریکا برای مهار و مدیریت بیداری اسلامی در یمن پرداخته شده است.

3. اقدامات ایالات‌متحده در مدیریت بیداری اسلامی در یمن

عبدالله صالح، سالیان طولانی با آمریکا در راستای اهداف اعلامی آمریکا برای مبارزه با تروریسم در این کشور همکاری کرد. رسیدن موج اعتراضات خیزش بیداری اسلامی به یمن و اجبار آمریکا و متحدانش در کنار گذاشتن علی عبدالله صالح، منجر به نگرانی آمریکا در رابطه با رئیس کشور یمن، پس از صالح شد که با همکاری آمریکا و عربستان، منصور هادی به عنوان رئیس‌جمهور این کشور انتخاب شد و همچون صالح به همکاری‌ها با آمریکا در مقابله با تروریسم در شبه‌جزیره عربستان ادامه داد. از زمان صالح تا منصور هادی آمریکا 107 حمله هواپیماهای بدون سرنشین را در یمن جنوبی، مقر القاعده در یمن، صورت داد.

آمریکا در سال 2014 قریب بر 45 میلیون دلار در زمینه‌های غیرنظامی به یمن کمک کرد و به صورت جداگانه‌ای نیز نیروهای نظامی این کشور را برای مقابله با القاعده در این کشور مجهز کرد و تجهیزاتی از قبیل بالگردهای نظامی، عینک‌های دید در شب، هواپیماهای بارکش و… به ارزش میلیون‌ها دلار در اختیار نیروهای نظامی یمن قرار داد. در ادامه خیزش بیداری اسلامی در یمن و با کنار رفتن منصور هادی از قدرت با رهبری جنبش انصارالله، نقش کلیدی یمن در استراتژی آمریکا برای مقابله با تروریسم به خطر افتاد.

 آمریکا تمام اقدامات لازم جهت جلوگیری از تغییرات ناخوشایند قدرت در این کشور را انجام داد تا منافع و برنامه‌های این کشور در یمن به خطر نیفتد (Chulov, Yuhas, Ackerman, 2015). در ادامه به بررسی اقدامات ایالات‌متحده آمریکا برای مقابله و مدیریت جنبش بیداری اسلامی در یمن که تهدید جدی‌ای برای منافع آمریکا محسوب می‌شود، می‌پردازیم:

3-1. حمایت از علی عبدالله صالح برای سرکوب‌ جنبش انصارالله یمن

 یکی از جنبش‌های فعال در خلال موج چهارم بیداری اسلامی جنبش انصارالله بوده است. در ابتدای آغاز فعالیت‌های این جنبش و به رهبری حسین بن بدرالدین الحوثی و رویکرد ضدآمریکایی و سعودی این جریان که با شعار «الله‌اکبر، مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، لعنت بر یهود و یاری اسلام» فعالیت‌های خود را در یمن فراگیر کرد. آمریکا، عربستان و علی عبدالله صالح به‌شدت از سوی این جریان احساس خطر کردند. حسین الحوثی از سال 1993 تا 1997 نماینده مجلس یمن بود و پس‌ازآن با تأسیس مراکز علمی و فعالیت‌های اجتماعی گسترده توانست نیروهای زیادی را برای خود پرورش دهد.

وی در سال 2003 به حضور نیروهای آمریکایی در یمن اعتراض کرد و توانست قبایل زیدی را باهم متحد و به پشتیبانی از خود درآورد. به‌این‌ترتیب از سال 2004 اولین درگیری این جریان و در صعده با دولت علی عبدالله صالح و با حمایت آمریکا و عربستان آغاز شد و تا سال 2010، شش جنگ در این میان درگرفت که این درگیری‌ها روزبه‌روز بر جمعیت و از سوی دیگر آمادگی گروه انصارالله افزود.

در سال 2004 باوجود شهادت حسین الحوثی، پدر وی بدرالدین الحوثی رهبری جنبش و درگیری‌ها را بر عهده گرفت و با مرگ وی در سال 2005، عبدالمالک الحوثی فرزند دیگر بدرالدین الحوثی، رهبری انصارالله یمن را تابه‌حال به دست گرفته است. لذا می‌توان گفت که اولویت اول آمریکا، عربستان و علی عبدالله صالح در رابطه با جنبش انصارالله یمن به‌عنوان یکی از جنبش‌های فعال در بیداری اسلامی، سرکوب همه‌جانبه این جنبش بود. به‌ویژه با قدرت گرفتن این جنبش در سال 2010 عربستان و آمریکا نیز فعالانه در سرکوب این جنبش مشارکت داشتند (مسعودنیا و توسلی، 1391: 136-134).

3-2. تلاش برای انتقال مسالمت‌آمیز و کم‌هزینه‌ی قدرت در یمن

در سال 2011 و با رسیدن موج چهارم بیداری اسلامی به یمن از سایر کشورهای اسلامی، علاوه بر انصارالله سایر جریان‌ها و گروه‌های فعال در این کشور نیز خواهان تغییر و انقلاب شدند و علاوه بر گروه‌های اسلام‌گرا و چپ، احزاب سلفی – که پیش‌ازاین پیوند ویژه‌ای به‌واسطه عربستان سعودی با علی عبدالله صالح داشتند- نیز در محوریت اعتراضات مردمی قرار گرفتند. حزب التجمع الیمنی للإصلاح، یکی از مهم‌ترین و پرنفوذترین احزاب سلفی و اسلامی یمن که به دنبال بازتولید مدلی بومی از اسلامی سیاسی بود، یکی از فعالان عرصه مبارزه علیه علی ‌عبدالله صالح، دیکتاتور سابق یمن بود (اشرفی، 1392: 243).

پس از این‌که آمریکا به این نتیجه رسید که نمی‌تواند با علی عبدالله صالح در یمن ادامه کار دهد و مردم یمن خواستار کناره‌گیری وی از قدرت هستند، اقدامات گسترده‌ای را برای کنار گذاشتن وی و جایگزینی وی در فرایند انتقال قدرتی مسالمت‌آمیز انجام دادند. سفارت آمریکا در صنعا، یکی از مهم‌ترین بازیگران صحنه سیاسی در یمن در این برهه زمانی بود. بسیاری از کارشناسان، انتخاب منصور هادی را نتیجه تلاش فرستاده سازمان ملل، به سفارت آمریکا در یمن و مذاکره و توافق دوجانبه دراین‌باره می‌دانند (شادلو، 1393).

 لذا آمریکا برای کنترل اوضاع یمن پس از کنار گذاشتن عبدالله صالح سه ستون سیاسی، نظامی و اقتصادی را در نظر گرفت. از نظر سیاسی یکی از جدی‌ترین اقدامات آمریکا در این میان، حضور فعال برای جهت‌دهی به گفتگوهای ملی در یمن و گسترش همکاری‌ها با شرکای منطقه‌ای تأثیرگذار در اوضاع یمن بود. گروهی از مشاوران و متخصصان حوزه یمن در آمریکا تلاش کردند که ضمن ارتباط فعال با افراد و گروه‌های که نقشی در پیشرفت روندها در این کشور دارند، از آن‌ها حمایت کنند تا نتیجه گفتگوهای ملی متناسب با خواست آمریکا تعیین شود و موفقیت‌آمیز باشد. از نظر اقتصادی، یکی از تلاش‌های آمریکا، توجه به درخواست‌های اقتصادی مردم یمن از جمله مقابله با فقر، بیکاری و غیره بود تا ضمن ایجاد ثبات در یمن، با برگزاری انتخابات در این کشور، گزینه مورد نظر آن‌ها به روی کار آید.

همچنین آمریکا به‌ویژه در زمان منصور هادی تلاش کرد که رابطه‌ای فعال بین بخش خصوصی این کشور و فعالان اقتصادی یمن ایجاد کند تا سرمایه‌های خارجی وارد یمن شود. از نظر نظامی نیز آمریکا تلاش کرد ضمن ارسال کمک‌های نظامی به یمن برای مقابله با القاعده، حملات هواپیماهای بدون سرنشین را ادامه دهد، چراکه نخبگان آمریکایی بر این باور بودند که یکی از راه‌های ایجاد ثبات در یمن مقابله با القاعده از طریق اقدامات نظامی در کوتاه‌مدت است که موردقبول مردم یمن که یکی از اصلی‌ترین قربانیان القاعده بوده‌اند، نیز هست (Gardner, 2015).

باراک اوباما در سخنرانی خود مورخ 20 سپتامبر 2011 در مجمع عمومی سازمان ملل، ضمن ابراز همدلی با مردم یمن، گفت: «در منطقه، ما به مجبور به پاسخ به درخواست‌های مردم برای تغییر هستیم. در یمن، هزاران مرد، زن و کودک در شهرها و میدان های شهر هر روز جمع می‌شوند و در آن‌ها این امید وجود دارد که عزم و اراده و خون آن‌ها در برابر یک نظام فاسد پیروز خواهد شد.

آمریکا از خواست آن‌ها حمایت خواهد کرد. ما باید با همسایگان یمن و شرکای خود در سرتاسر جهان برای یافتن راهی جهت انتقال مسالمت‌آمیز قدرت از رئیس‌جمهور صالح و ایجاد یک سازوکار برای انتخاباتی آزاد و منصفانه هرچه زودتر همکاری‌ها را آغاز کنیم.» به‌این‌ترتیب بود که آمریکا اقدامات خود برای جایگزینی علی‌عبدالله صالح با فردی دیگر که حافظ منافع این کشور و متحدانش در منطقه باشد را آغاز کرد (ABC News, 2011).

در این میان، شورای همکاری خلیج‌فارس (PGCC) به عنوان متحد ایالات‌متحده آمریکا، پیشنهاد انتقال قدرت را به صالح ارائه کرد تا در ازای انتقال قدرت، وی مورد تعقیب قضائی قرار نگیرد. این درخواست برای بسیاری از انقلابیون و به‌ویژه جوانان انقلابی و قربانیان اقدامات خشونت‌آمیز و حقوق بشری خوشایند نبود و به راهپیمایی‌ها و اعتراضات خود ادامه دادند (Fraihat, 2012).

این پیشنهاد از سوی صالح پذیرفته شد و طی تفاهم‌نامه‌ای که در کاخ سلطنتی پادشاه عربستان، بین شورای همکاری خلیج‌فارس و وی منعقد شد، وی متعهد شد که طی فرایندی 30 روزه، قدرت را به معاون رئیس‌جمهور، عبد ربه منصور هادی، انتقال دهد تا با مخالفان بر سر انتقال قدرت مذاکره کند و در عوض برای صالح مصونیت قضائی اعطاء شود و وی و وزیرانش جزء دولت اتحاد ملی[1] جهت مذاکره برای یافتن راه‌حلی سیاسی برای یمن قرار بگیرند.

در این جلسه، علاوه بر حضور بسیاری از رهبران مخالفان، ملک عبدالله، پادشاه پیشین عربستان و وزرای امور خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس نیز حضور داشتند. این توافق‌نامه، در داخل و خارج از یمن با موافقت‌ها و مخالفت‌هایی روبه‌رو شد. از یک‌سو بسیاری از مردم یمن از این توافق به عنوان پیروزی یاد کردند و در خیابان‌های یمن به جشن و توزیع شیرینی پرداختند و از سوی دیگر بسیاری از جوانان انقلابی یمن، این توافق را برای دستیابی به خواسته‌های خود کافی ندانستند و اعطای مصونیت قضائی به صالح را مخالف آرمان انقلاب خود دانستند (AL Jazeera and Agencies, 2012).

پس از این منصور هادی که از سوی آمریکا و عربستان سعودی به عنوان سپری در برابر القاعده در یمن و همچنین گروه انصارالله قابل‌استفاده بود، به عنوان تنها گزینه ریاست جمهوری یمن مطرح شد و در انتخابات 21 فوریه 2012 که قریب بر 60 درصد مردم یمن در آن مشارکت داشتند، توانست قدرت را به دست بگیرد و در 25 فوریه 2012، به صورت رسمی در مجلس این کشور سوگند یاد کرد.

این انتخابات توسط جنبش انصارالله یمن، مورد تحریم واقع شد. در بیانیه‌ای پس از این انتخابات، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، ضمن تبریک این روز به مردم یمن این اقدام را «گام مهمی دیگر، در فرایند دموکراتیک انتقال قدرت» دانست (Jamjoom, 2012). باراک اوباما نیز از این ‌روند در بیانیه‌ای ابراز خوشحالی کرد و خطاب به منصور هادی گفت: «آمریکا شریکی استوار برای یمن خواهد بود» (Reuters, 2012).

3-3. حمایت آمریکا از ائتلاف به رهبری عربستان سعودی

پس از متهم شدن منصور هادی از سوی جنبش انصارالله به تلاش برای تجزیه یمن به دو قسمت شمالی و جنوبی، وی به عنوان خائن از سوی انصارالله معرفی شد و این جنبش که قسمت‌های عمده شمال یمن را در اختیار داشت، در سال 2014 توانست با حمله به صنعا، پایتخت یمن، کنترل این قسمت را به دست آورد. این حمله از سوی انصارالله که به «نبرد صنعا» شناخته می‌شود، به دلیل افزایش شدید قیمت بنزین توسط دولت منصور هادی و اعتراضات گسترده مردم در این قبال و خودداری دولت در کاهش قیمت بنزین، از سوی مردم نیز حمایت شد و بسیاری از طرفداران دولت نیز در این قبال سکوت کردند.

درنهایت با تسخیر کاخ ریاست‌جمهوری در ژانویه 2015، عبد ربه منصور هادی و نخست‌وزیر را در حصر خانگی قرار دادند. در ادامه تحت نظر جمال بن عمر، فرستاده ویژه سازمان ملل به یمن و با حضور جمعی از بازیگران فعال یمن از جمله حزب اصلاح، حزب سوسیالیست یمن، حزب عدالت و توسعه، جنبش یمن جنوبی، حزب الحق و… توافقی تحت عنوان «صلح و برادری ملی» به امضا رسید که به ابداع جنبش انصارالله صورت پذیرفت و منصور هادی نیز این توافق را امضا کرد (Khalil Harb, 2014).

منصور هادی چندی پس از این در 22 ژانویه 2015 به همراه کابینه‌اش استعفای خود را تقدیم مجلس یمن کرد. «عبد ربه منصور هادی» روز 21 فوریه 2015 هنگامی‌که نگهبانانش خواب بوده‌اند، از کاخ ریاست جمهوری خود فرار کرد و وارد شهر عدن در یمن جنوبی شد و در بیانیه‌ای بر مشروعیت ریاست جمهوری خود در یمن تأکید کرد و گفت که وظایفش را به عنوان رئیس‌جمهوری از عدن انجام می‌دهد (Ghobari & Mukhashaf, 2015).

پس از مدتی، منصور هادی برای شرکت در نشست سران عرب به عربستان و سپس مصر رفت و از سران کشورهای عرب خواست که برای بازگرداندن وی به قدرت و مقابله با انصارالله، از قدرت نظامی استفاده کنند.

 مداخله نظامی عربستان در یمن در 25 مارس 2015 میلادی با حمله هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه (عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین، مراکش، مصر، اردن و سودان) به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام عملیات طوفان قاطعیت (به عربی: عملیه عاصِفه الحزم) آغاز شد و با گذشت یک ماه، با نام عملیات احیای امید (به عربی: عملیه إعاده الأمل) ادامه یافت (شادلو، 1393: 56).

واکنش آمریکا در قبال این جنگ یک‌سویه، نشان از سیاست باراک اوباما در سرکوب جنبش انصارالله و جریان بیداری اسلامی در این کشور بود (اندروگین، 1389). چراغ سبز آمریکا و غرب به عربستان به دلایلی چون منافع مشترک آمریکا و عربستان برای جلوگیری از نفوذ ایران در یمن، جایگزینی عربستان به‌جای ایران پس از انقلاب اسلامی ایران به‌عنوان یکی از ستون‌های موردنیاز آمریکا برای ایجاد نظم و ثبات در خاورمیانه، تسلط بر «باب المندب» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تنگه‌های دریایی به‌واسطه حمایت از جنگ نیابتی عربستان، ایران‌هراسی و شیعه هراسی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دشمنان آمریکا و متحدانش در منطقه و… قابل‌فهم است (شادلو، 1393: 58-63).

از تنگه باب المندب روزانه بیش از 4.7 میلیون بشکه نفت عبور می‌کند که بیانگر اهمیت این تنگه برای آمریکا و متحدانش هست. همچنین یکی دیگر از دلایل حمایت آمریکا از حکومت منصور هادی، برنامه آمریکا برای مقابله با تروریسم با همکاری دولت یمن بود که موردپذیرش جنبش انصارالله نبوده است. آمریکا تنها برای پر کردن انبارهای سلاح ائتلاف عربستان، در نوامبر 2015 یک میلیون و سیصد هزار دلار سلاح به عربستان فروخت (Laub, 2016).

اوباما در هشت سال ریاست‌جمهوری اش در کاخ سفید، بیش از 112 میلیارد دلار به عربستان سعودی سلاح فروخت و یکی از بزرگ‌ترین فروش‌های تسلیحاتی این کشور در سال 2012 بعد از مذاکرات وزیر دفاع اوباما، باب گیتس، با کشور عربستان و تأیید این قرارداد از سوی کنگره، صورت پذیرفت و حتی قرارداد 110 میلیارد دلاری مطرح شده توسط رسانه‌ها توسط ترامپ، در واقع همان قراردادهایی است که باراک اوباما، با عربستان بسته بود و تعدادی نیز در زمان اوباما نهایی شده بودند و ترامپ تنها از آن‌ها بهره‌برداری کرد (Riedel, 2017).

پس از حمله عربستان کاخ سفید اعلام کرد باراک اوباما به نیروهای آمریکایی اجازه داده‌ است با پشتیبانی‌های لجستیک و اطلاعاتی از عملیات نظامی عربستان حمایت کنند و مرکزی برای برنامه‌ریزی مشترک ایجاد خواهد شد تا به عربستان سعودی کمک نظامی و لجستیکی ارائه شود (Al-Mujahed & DeYoung, 2015).

مراجع

منابع

اشرفی، جمال (1392)، «نگاهی به پیشینه جنبش اسلامی در یمن در دوران معاصر»، پژوهش‌های منطقه‌ای، سال اول، شماره 10، صص 241-272.

البرزی، هادی و سلیمانیان، علی اصغر (1395)، «تحلیل محتوای کیفی اخبار رسانه‌های همسو با عربستان درباره حمله این کشور به یمن»، مدیریت رسانه، شماره 19، صص 25-38.

پیربداقی، محمود و تولایی، محسن (1389)، «یمن در تعارض؛ اعتراض شیعیان صعده به سیاست‌های آمریکایی دولت یمن»، زمانه، شماره 91 و 92، صص 78-82.

شادلو، شیده (1393)، «بررسی حمله‌ی عربستان به یمن (به‌عنوان بحران اخیر منطقه‌ی خلیج‌فارس)، با تأکید بر موازین حقوق بین‌الملل»، مطالعات خلیج‌فارس، سال اول، شماره 4، صص 54-72.

گوهری مقدم، ابوذر. (1392)، «الگوی رفتاری آمریکا در قبال بیداری اسلامی: عمل‌گرایی محتاطانه»، فصلنامه‌ی پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال دوم، شماره 36، صص 117-141.

مارشال، اندرو گوین (1389)، «یمن: سازوبرگ نهانی امپراتوری آمریکا»، سیاحت غرب، شماره 88، صص 74-89.

مسعودنیا، حسین و توسلی، حسین (1391)، «بازخوانی جنبش شیعی الحوثی در یمن»، مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره 3، صص 125-27.

موسوی، سید فضل‌الله و امین زاده، الهام (1375)، «مبانی اساسی منشور سازمان ملل متحد در مورد ایجاد و حفظ صلح»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره 4 (ISC)، صص 205-221.

ABC NEWS (2011), Transcript: President Obama's Speech to the United Nations General Assembly, accessed Nov 15, 2017, from:

http://abcnews.go.com/Politics/transcript-president-obamas-speech-united-nations-general-assembly/story?id=14570970.

ABC NEWS (2011), Transcript: President Obama's Speech to the United Nations General Assembly, accessed Nov 15, 2017, from:

http://abcnews.go.com/Politics/transcript-president-obamas-speech-united-nations-general-assembly/story?id=14570970.

AL JAZEERA AND AGENCIES (2012), Yemen's Saleh agrees to transfer power, accessed Nov 15, 2017, from:

http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/11/2011112355040101606.

Al-Mujahed, Ali; DeYoung, Karen (2001), Saudi Arabia launches air attacks in Yemen, accessed Nov 28, 2017, from:

https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/report-yemens-embattled-president-flees-stronghold-as-rebels-advance/2015/03/25/e0913ae2-d2d5-11e4-a62f-ee745911a4ff_story.

Al-Mujahed, Ali; Naylor, Hugh (2015), Yemeni president, cabinet resign, deepening turmoil for a key U.S. ally, accessed Nov 29, 2017, from: https://www.washingtonpost.com/world/aden-ports-reopened-but-rebels-still-outside-presidential-palace-and-residence/2015/01/22/d3563d88-a1ba-11e4-91fc.

Bayoumy, Yara; Nichols, Michelle (2016), Yemen president vows at U.N. to 'extract Yemen from claws of Iran, accessed Nov 29, 2o17, from:

https://www.reuters.com/article/us-un-assembly-yemen-idUSKCN11T1V9.

Chicago Tribune (2015), U.S. counterterrorism strategy in Yemen collapses amid chaos, accessed Nov 29, 2017, from: http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-us-counterterrorism-strategy-in-yemen-20150324-story.

Chulov, Martin; Yuhas, Alan; Ackerman, Spencer (2015), Regime collapse threatens Yemen's key role in US counter-terrorism strategy.

Fraihat, Ibrahim (2012),Yemen’s Transition of Power, Published by Brookings Institution, accessed Nov 15, 2017, from:

Yemen’s Transition of Power

Guardian (2015), Yemen president appeals for UN intervention as US troops leave, accessed Nov 29, 2017, from:

https://www.theguardian.com/world/2015/mar/21/shia-rebels-call-offensive-against-forces-loyal-yemen-president.

Gardner, Samantha (2015), An Interview with Gerald Feierstein, U.S. Ambassador to Yemen, accessed Nov 29, 2017, from:

An Interview with Gerald Feierstein, U.S. Ambassador to Yemen

Ghobari, Mohamed; Mukhashaf, Mohammed (2015), Yemen's Hadi flees to Aden and says he is still president, accessed Nov 28, 2017, from:

https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/yemens-hadi-flees-to-aden-and-says-he-is-still-president-idUSKBN0LP08F20150221.

Halabi, Yakub (2009), US Foreign Policy in the Middle East From Crises to Change, Queen’s University, Canada and West Galilee College, Acko, Israel.

Harb, Khalil (2014), Houthis take Sanaa but refrain from coup.

Hayes, Chris (2008), The Pragmatist, The Nation, Accessed Nov 22, 2017, from: https://www.thenation.com/article/pragmatist.

Indyk, Martin S. & Lieberthal, Kenneth & O’Hanlon, Michael E (2012), Barak Obama scoring foreign policy, Brookings Institution.

Jamjoom, Mohammed (2012), Yemen holds presidential election with one candidate, Published by CNN, accessed Nov 15, 2017, from:

http://edition.cnn.com/2012/02/21/world/meast/yemen-elections/index.

Laub, Zachary (2016), Yemen in Crisis, accessed Nov 29, 2017, from: https://www.cfr.org/backgrounder/yemen-crisis.

Office of the Press Secretary (2015), Statements by President Obama and Prime Minister Modi of the Republic of India, accessed Nov 29, 2017, from: https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2015/01/25/statements-president-obama-and-prime-minister-modi-republic-india.

Rashad, Marwa (2011), Yemen's Saleh signs deal to give up power, Reuters, accessed Nov 29, 2017, from:

https://www.reuters.com/article/us-yemen-idUSTRE7AM0D020111123.

Reuters (2012), Obama welcomes new Yemen leader, pushes for reform, election, accessed Nov 15, 2017, from:

https://www.reuters.com/article/us-yemen-obama/obama-welcomes-new-yemen-leader-pushes-for-reform-election-idUSTRE81O0R120120225.

Riedel, Bruce (2017), The $110 billion arms deal to Saudi Arabia is fake news, accessed Nov 14, 2017, from:

The $110 billion arms deal to Saudi Arabia is fake news

Security Council (2011), Resolution 2014, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2014.

Security Council (2012), Resolution 2051, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2051.

Security Council (2014), Resolution 2140, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2140.

Security Council. (2015), Resolution 2201, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2201%20(2015)

Security Council. (2015), Resolution 2204, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2204 (2015).

Security Council. (2015), Resolution 2216, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2216(2015).

Security Council. (2016), Resolution 2266, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2266(2016).

Security Council. (2017), Resolution 2342, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2342(2017)&referer=/english/&Lang=E.

United States Department of State (2012), International Religious Freedom Report for 2012, Bureau of Democracy, Human Rights and Labor.

نویسنده:

محمدعلی حریری: فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)

دوفصلنامه ره آورد سیاسی- شماره 50.

ادامه دارد…

خواص چای سیاه

روزنامه ارمان امروز: مطمئنا شما هم در مورد نوشیدنی‌های نظیر چای سیاه و قهوه نقد‌های بسیاری شنیده اید.اگرچه مصرف افراطی هر خوراکی می‌تواند عوارض جانبی را به‌همراه داشته باشد، اما نوشیدن یک فنجان چای سیاه اضافی در روز نمی‌تواند آنقدر‌ها هم که تصورش را می‌کنید، بد باشد. مزیت‌های مصرف چای سیاه بدون در نظر گرفتن افزودنی‌هایی نظیر شکر و شیر به شرح زیر می‌باشد.

خاصیت‌های چای سیاه

سلامت دهان و دندان

مطالعاتی که توسط انجمن سلامت تجارت چای تامین می‌شود، نشان داد که چای سیاه سبب ایجاد پلاک می‌شود و رشد باکتری‌هایی را که سبب ایجاد حفره‌ها و پوسیدگی دندان می‌شود را محدود می‌سازد. پلی فنول‌ها در چای سیاه یافت می‌شوند و از باکتری‌های ایجاد‌کننده حفره عبور می‌کنند و مانع رشد آنزیم‌های باکتریایی می‌شوند.

حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها

چای سیاه حاوی پلی‌فنول‌هاست، آنتی‌اکسیدان‌هایی که به بلوک‌های آسیب دیده DNA که ناشی از مصرف تنباکو و یا سایر مواد شیمیایی هستند، کمک می‌کند. آین آنتی‌اکسیدان‌ها در میوه‌ها و سبزیجات نیز یافت می‌شوند بنابراین می‌توانند به‌عنوان بخشی از رژیم غذایی و شیوه زندگی سالم مورد استفاده قرار گیرند.

تقویت سیستم ایمنی

چای سیاه حاوی آنتی‌ژن‌های است که به بهبود و تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند. علاوه بر این تانن‌های موجود در آن توانایی مبارزه با ویروس‌ها را دارند، از این‌رو این مساله ما را از ابتلا به آنفلوآنزا و دیگر ویروس‌های رایج محافظت می‌کند.

کاهش خطرسکته مغزی

در مقاله‌ای منتشر شده در سال ۲۰۰۹ بیان شده بود مصرف چای سیاه و سبز سبب کاهش خطر سکته مغزی می‌شود، افرادی که ۳ فنجان یا بیشتر چای می‌نوشند، خطر ابتلا به سکته مغزی را تا ۲۱‌درصد کاهش می‌دهند.

افزایش انرژی

بر خلاف سایر نوشیدنی‌هایی که حاوی ترکیبات کافئینی نسبتا زیادی هستند، مقادیر کمی از آنها در چای موجود می‌باشند که موجب افزایش جریان خون می‌شوند. همچنین متابولیسم، سیستم تنفسی، قلب و کلیه را تقویت می‌کنند.

کاهش استرس

همه ما از مزایای آرامبخش چای سیاه آگاهی داریم. مطالعات نشان داده‌اند که اسید آمینه موجود در چای سیاه ممکن است به شما در حفظ کردن تمرکز کمک کند.مصرف مداوم چای سیاه همچنین سبب کاهش سطح هورمون استرس (کورتیزول) می‌شود.

کاهش خطر ابتلا به دیابت

بر اساس تحقیقات انجام شده بر روی سالخوردگان در جزایر مدیترانه، مشخص شده است افرادی که چای سیاه را به‌مدت طولانی مصرف کرده‌اند (یعنی ۱ – ۲ فنجان در روز) خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را تا ۷۰‌درصد کاهش داده‌اند.

سلامت گوارش

علاوه بر بهبود سیستم ایمنی بدن، تانن‌ها دارای اثرات درمانی بر بیماری‌های گوارشی (معده و روده) هستند و همچنین باعث کاهش فعالیت‌های‌ هاضمه‌ای می‌شوند.

سلامت استخوان‌ها

همچنین برخی تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف‌کننده‌های چای، استخوان‌های قوی‌تری دارند و احتمال ابتلا به آرتروز در این افراد بسیار کم است.

پیشگیری از سرطان

اگرچه تحقیقات بیشتری در این زمینه مورد نیاز است، اما برخی تحقیقات نشان می‌دهند آنتی‌اکسیدان‌ها مانند پلی فنل‌ها و کاتچین‌ها موجود در چای ممکن است در پیشگیری از برخی سرطان‌ها موثر باشند.

مدل عملکرد لابی آیپک امریکا

 

چکیده

اهمیت تصمیمات ایالات‌متحده آمریکا به‌عنوان یک قدرت تأثیرگذار در عرصه روابط بین‌الملل باعث شده تا شناخت ساختار تصمیم‌گیری سیاست خارجی آمریکا و مؤلفه‌های مؤثر بر آن، نیاز به توجه بالای اندیشمندان در این عرصه داشته باشد. ساختار سیاسی تکثرگرای این کشور باعث شده تا گروه‌های ذی‌نفع ازجمله بازیگران مهم در حوزه‌های مختلف و به‌خصوص سیاست خارجی باشند و رسمی بودن لابی‌گری در امریکا شرایط را برای اثرگذاری هرچه بهتر آن‌ها فراهم کرده است. سازمان آیپک به‌عنوان معروف‌ترین و مؤثرترین لابی اثرگذار شناخته می‌شود که هدف خود را حمایت از منافع رژیم صهیونیستی و جهت‌دهی به سیاست خارجی ایالات‌متحده به‌خصوص در خاورمیانه در راستای منافع این رژیم اعلام کرده است.

ما در این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که مدل عملکرد لابی آیپک برای اثرگذاری بر سیاست خارجی آمریکا چیست؟ بر اساس این پژوهش لابی آیپک نهادهای رسمی و افکار عمومی را به‌عنوان دو نقطه اساسی در فعالیت‌های خود مورد هدف قرار داده است. اقدامات کنگره و دولت به‌عنوان دو نهاد رسمی مهم به‌وسیله روش‌های متناسب در راستای منافع رژیم صهیونیستی قرار می‌گیرند. همچنین لابی آیپک سعی دارد تا به‌وسیله کنترل رسانه‌ها، اندیشکده ها و دانشگاه‌ها، افکار عمومی را به نفع رژیم صهیونیستی جهت‌دهی کند.

واژگان کلیدی: آیپک، آمریکا، رژیم صهیونیستی، سیاست خارجی، گروه‌های ذی‌نفع

مقدمه

شناخت عوامل تأثیرگذار بر سیاست خارجی ایالات‌متحده آمریکا به‌عنوان یک کشور قدرتمند در سطح بین‌الملل که منافع ملی خود را به‌صورت گسترده در سرتاسر جهان تعریف کرده و به همین دلیل بر تمام کشورهای جهان اثرگذار است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در شکل‌گیری سیاست خارجی هر کشوری مجموعه‌ای از عوامل در سطوح داخلی، ملی و بین‌المللی نقش دارند که برآیند کنش و واکنش این عوامل به‌صورت برونداد و به نام «سیاست خارجی» ارائه می‌گردد.

سیاست خارجی ایالات‌متحده آمریکا نیز برآیند چنین فرآیندی است و از برهم‌کنش سه سطوح مذکور نشئت می‌گیرد. علاوه بر این ساختار سیاسی تکثرگرا در آمریکا باعث شده تا فضای بیشتری برای فعالیت‌های گروه‌های ذی‌نفع و گروه‌های فشار برای اثرگذاری بر مراکز تصمیم‌گیری و تصمیم سازی فراهم شود. لابی‌ها ازجمله ابزارهای مهم و مؤثر هستند که گروه‌های ذی‌نفع برای رسیدن به خواسته‌های خود از آن‌ها استفاده می‌کنند.

در میان لابی‌های مختلفی که به‌صورت رسمی در آمریکا فعالیت می‌کنند، لابی آیپک به‌عنوان ریشه‌دارترین و تأثیرگذارترین لابی در سیاست خارجی آمریکا شناخته می‌شود که هدف اصلی خود را حمایت از منافع رژیم صهیونیستی در آمریکا و جهت‌دهی سیاست خارجی ایالات‌متحده به‌خصوص در حوزه خاورمیانه تعیین کرده است.

شناخت مدل عملکرد این لابی به دو دلیل برای جمهوری اسلامی ایران ضروری است: اول اینکه دشمنی عمیق میان جمهوری اسلامی و رژیم صهیونیستی باعث شده است، بخش عظیمی از لابی آیپک به در اختیار اقدامات و تلاش‌های ضد ایرانی در امریکا باشد تا خروجی سیاست خارجی در ایالات‌متحده علیه ایران و برای تضعیف آن به‌خصوص در منطقه خاورمیانه شکل بگیرد، دوم آنکه مدل عملکرد لابی آیپک به‌عنوان یک نمونه موفق در عرصه تأثیرگذاری بر سیاست‌های آمریکا در حوزه روابط بین‌الملل در صورت وجود شرایط می‌تواند با ایجاد تغییراتی مورداستفاده قرار گیرد.

ما در این پژوهش برای پاسخ‌گویی به این سؤال که مدل عملکرد لابی آیپک برای اثرگذاری بر سیاست خارجی ایالات‌متحده آمریکا چیست، ابتدا جایگاه لابی در ساختار سیاسی آمریکا را بررسی خواهیم کرد تا به شناخت کافی در این زمینه دست‌یابیم. سپس به معرفی لابی آیپک به‌عنوان نمونه موردمطالعه و بیان اهداف، تاریخچه و نکات مهم در ارتباط با آن خواهیم پرداخت. پس‌ازآن شیوه عملکرد لابی آیپک و چگونگی تأثیرگذاری آن را بر نهادهای حکومتی و افکار عمومی برای جهت‌دهی به سیاست خارجی آمریکا بیان خواهیم کرد.

1. جایگاه لابی در نظام سیاسی آمریکا

«لابی» در لغت به معنای سرسرا و در اصطلاح سیاسی آمریکا به معنای نفوذ در قوه قانون‌گذاری و اعمال نظرات خود در راستای تأمین منافع موردنظر است. گروه‌های قدرتمند از طریق تماس با اعضای کنگره در سرسراها یا بخش‌هایی از ساختمان کنگره که همگان به آنجا دسترسی دارند به دنبال تصویب یا رد قوانین، متناسب با منافع خود هستند. ظرفیت بالای لابی‌ها برای اثرگذاری باعث شده تا کشورهای خارجی در پی استفاده از این پتانسیل اقدام کنند.

عمده این اتفاق توسط دولت‌های وابسته به آمریکا که به دنبال جلب پشتیبانی نظامی و مالی دولت آمریکا می‌باشند، صورت می‌گیرد. به‌طور خلاصه لابی را به‌عنوان گروهی با منافع مشرک که بانفوذ در نظام سیاسی سعی می‌کنند قانون یا خط و مشی خاصی را در حمایت از اهداف و خواسته خویش تصویب یا رد کنند، می‌شناسند. (کوهکن، 1391: 72)

لابی در آمریکا به شکل امروزی آن تا دهه 1820 وجود نداشت. از این تاریخ لابی‌هایی شکل گرفتند که هدفشان همسو کردن تصمیمات با منافع خودشان بود. تا این‌که در سال 1995 قانون جدیدی در آمریکا تصویب شد که رفتار لابی‌ها را شکل و شمایل روشن‌تر و واضح‌تری می‌داد. این قانون «قانون لابیسم» یا «قانون شفاف‌سازی فعالیت‌های لابی» نام گرفت.

به‌طورکلی فرد لابی‌گر یا لابیست طبق قانون مصوب سال 1995 می‌بایست نزد دفتر مجلس نمایندگان و دبیرخانه سنا ظرف 48 روز از زمان استخدام یا قرارداد ثبت‌نام کند و همچنین می‌بایست سالی دو بار فعالیت‌های لابی خود را در موضوعات ویژه، شماره‌های لوایح، هزینه‌های تقریبی فعالیت‌ها و فهرستی از سازمان‌های مورد مراجعه خود ارائه کند.

مقوله لابی به‌عنوان اجتماع قانونی و مشروع جایگاهی مهم در ساختار سیاسی آمریکا دارد؛ درواقع ویژگی جامعه آمریکا به جهت تنوع و تکثر گروه‌های مختلف و همچنین وجود مهاجران زیاد در این کشور باعث گردیده است گروه‌های مختلف ذی‌نفوذ و فشار شکل بگیرند که هرکدام تلاش می‌کنند به نحوی بر رفتار سیاست خارجی امریکا تأثیر بگذارند این‌ها چه در ساختار قانون‌گذاری این کشور در کنگره و چه در ساختار اجرایی مانند رئیس‌جمهور، فرماندارها، روسای ایالات و حتی شهرداری‌ها تأثیر می‌گذارند.

لابی‌گران در ایالات‌متحده آمریکا مجموعه‌ای از گروه‌های رسمی و غیررسمی هستند که با دریافت حمایت‌های مالی از سوی برخی دولت‌ها می‌کوشند سیاست‌های کاخ سفید و کنگره آمریکا را به سمتی هدایت کنند که منافع آن دولت‌ها را تأمین کنند؛ این لابی‌گری گاهی به‌صورت مستقیم بر روی سیاستمداران آمریکایی انجام می‌شود و گاهی نیز از طریق تأثیرگذاری بر روی افکار عمومی آمریکا. لابی‌گرها لزوماً نباید عضو گروه‌هایی سازمان‌یافته باشند بلکه می‌توانند به‌صورت مستقل و انفرادی نسبت به حمایت یا مخالفت با قانون خاصی اقدام کنند؛ هرچند برخی از آن‌ها حقوق و دستمزدهایی نیز از سوی دولت‌های خارجی دریافت می‌کنند. (محسن منصوری، 1393)

لابی‌گری به دو شکل صورت می‌گیرد، شکل اول لابی خارجی است که در آن سعی می‌شود تا با استفاده از ابزار مختلفی مانند تبلیغات، چاپ مقالات و… افکار عمومی مورد تأثیر قرارگرفته و خواسته گروه ذی‌نفع را مطالبه کنند. در این صورت به‌صورت غیرمستقیم کنگره و نهادهای سیاسی دیگر برای حرکت در جهت دلخواه ترغیب خواهند شد به این دلیل که افکار عمومی در هر کشوری به‌خصوص امریکا از توانایی اثر بالایی در حوزه سیاست برخوردار هستند. شکل دوم که همان لابی‌گری به معنای خاص آن نیز است در اتاق‌ها و سالن‌های دربسته به‌صورت مستقیم در تماس با سیاست‌مداران و به‌ویژه قانون‌گذاران صورت می‌گیرد و هدف آن ایجاد نظر مثبت یا منفی تک‌تک آن‌ها نسبت به یک لایحه، طرح یا سایر تصمیمات با توجه به منافع گروه ذی‌نفع است.(رنجبر، 1384: 425).

2. لابی آیپک

لابی اسرائیل یکی از قدرتمندترین و فراگیرترین گروه‌های سیاسی در ایالت متحده است که نفوذ قابل‌توجهی در ساختارهای سیاسی آمریکا دارد. لابی اسرائیل، نهادهای قدرتمند و افراد ذی‌نفوذی را برای فعالیت در کنگره، شخص رئیس‌جمهور، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، نهادهای مذهبی و افکار عمومی آمریکا، به نیابت از اسرائیل، در اختیار دارد. این لابی نقش عمده‌ای را در ایجاد اسرائیل و اعمال‌نفوذ قوی در سیاست خارجی ایالت متحده، که اغلب به منافع آمریکا و امنیت آمریکائیان لطمه می‌زند، ایفا کرده است. 

کمیته روابط عمومی آمریکا-اسرائیل (American Israel Public Affairs Committee) مشهور به آیپک، یکی از بزرگ‌ترین و قدرتمندترین گروه‌های لابی‌گری در ایالات‌متحده آمریکا است. این گروه لابی با بیش از صد هزار عضو، هرساله میلیون‌ها دلار خرج سرمایه‌گذاری در نفوذ بر سیاست‌های دولتی و قانون‌گذاری آمریکا می‌کند. این گروه در سال 1951 به رهبری آی‌ال کنن (یک آمریکایی که در دهه چهل در مذاکرات مربوط به نزاع اعراب و اسرائیل به‌عنوان یک لابی‌گر بسیار فعال برای کشور اسرائیل عمل کرده بود) شکل گرفت. علت سازمان‌دهی یک لابی نیاز اسراییل به کمک‌های اقتصادی برای جذب شمار گسترده یهودیان مهاجر و نیز بی‌میلی وزارت امور خارجه آمریکا نسبت به اعطای کمک‌ها بود.

جمعیت یهودیان آمریکا حدود شش میلیون نفر برآورد شده که کمتر از 2 درصد کل جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهد، اما یهودیان آمریکا با ایجاد تشکل‌های مهم و ارتباط کامل بین منافع آمریکا و صهیونیسم به یکی از بانفوذترین گروه‌های تأثیرگذار در سیاست خارجی دولت آمریکا تبدیل‌شده‌اند. آن‌ها یکی از اهداف خود را نفوذ در کانون‌های قدرت ایالات‌متحده تعیین نموده‌اند.

از میان 281 سازمان یهودی و 250 اتحادیه منطقه‌ای، یکی از مهم‌ترین لابی‌های یهودیان در آمریکا کمیته امور عمومی آمریکا و اسرائیل موسوم به آیپک است و از همان بدو تأسیس هدف خود را تلاش برای تصویب قوانینی در جهت حمایت از اسرائیل اعلام کرده است. این کمیته دارای دفاتر و مراکز منطقه‌ای در سراسر آمریکا و بیت‌المقدس است و هم‌اکنون در 10 کشور دیگر دفاتر خود را تأسیس کرده است. بخش‌های مهم این سازمان عبارت‌اند از: حوزه قانون‌گذاری سیاست خارجی، امور سیاسی، بخش ارتباطات، بخش توسعه و گسترش رهبری سیاسی.

مقر اصلی آیپک در مرکز هیل دی سی است. آیپک اعضای خود را از بین صهیونیست‌ها (یهودیان و غیریهودیان) انتخاب می‌کند که در حمایت از اسرائیل و کانالیزه کردن سیاست خارجی آمریکا در راستای منافع این رژیم اتفاق‌نظر دارند. آیپک یک کنفرانس سالانه برگزار می‌نماید و در آن به تعیین خط‌مشی کلی کمیته می‌پردازد که در بیشتر مواقع رئیس‌جمهور آمریکا و نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی یکی از سخنرانان مهم آن هستند.

این کمیته اینک 85 هزار عضو دارد که 432 میلیون دلار بودجه آن را جهت تقویت و توسعه بستر روابط اسرائیل و آمریکا صرف می‌کنند. مثلاً در یکی از جنجالی‌ترین نشست‌های آیپک از ابتدا تاکنون در سال 1384 مقامات سرشناسی همچون کاندولیزا رایس (وزیر وقت امور خارجه ایالات‌متحده)، دنیس هسترت (سخنگوی مجلس نمایندگان آمریکا)، بیل فرست (رهبر اکثریت سنا)، هری راید (سناتور دموکرات)، نانسی پلوسی (عضو مجلس نمایندگان)، هیلاری کلینتون (سناتور دموکرات از نیویورک و نامزد این روزهای ریاست جمهوری آمریکا)، آریل شارون (نخست‌وزیر اسبق به هلاکت رسیده اسرائیل)، تسفی لیفنی (وزیر دادگستری اسرائیل)، ناتان شارانسکی (وزیر امور اورشلیم)، کن ملمان (رئیس کمیته ملی جمهوری‌خواهان)، هاوارد دین (رئیس کمیته دموکرات‌ها) و بسیاری از شخصیت‌های مهم دیگر از سخنرانان این کنفرانس بودند.

یکی از عوامل اصلی موفقیت نسبی آیپک توانایی این کمیته در گزینش طرح‌هایی است که می‌توانند با دنبال کردن آن‌ها به موفقیت برسند. به معنای دیگر آیپک در فعالیت‌هایی وارد می‌شود که امکان دستیابی به موفقیت در آن تضمین‌شده باشد. اکنون به برخی از فعالیت‌های آیپک در حمایت از اسرائیل اشاره خواهد شد.

1- اتحاد میان سازمان‌ها و مؤسسات یهودی و کمک به یکپارچگی آنان در جهت حمایت از اسرائیل

2- نفوذ در سازمان‌های تصمیم‌گیری آمریکا و تشکیل یک لابی مستحکم و هماهنگ

3- جلب نظر افکار عمومی جهت حمایت از اسرائیل

4- تربیت نسل آینده‌ای از حامیان اسرائیل

5- آمیخته کردن سیاست خارجی آمریکا با سیاست خارجی اسرائیل

6- توسعه روابط ایالات‌متحده و اسرائیل

7- تلاش برای خارج ساختن اسرائیل از انزوا در سازمان ملل و تبدیل آن به یک نیروی محرک و مؤثر

8- فشار به دولت آمریکا برای حمایت و دنبال کردن صلح خاورمیانه جهت تأمین منافع اسرائیل

9- حمایت همه‌جانبه مادی و معنوی از اسرائیل در مقابل تهدیدات

10- حمایت از به رسمیت شناخته‌شده بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل

یکی از روش‌های کمیته در فرآیند تصمیم‌گیری در آمریکا این است که از طریق گروه‌هایی موسوم به «پک‌ها» در سراسر ایالات‌متحده به سیاستمداران به‌طور غیرمستقیم کمک نماید. درصورتی‌که نماینده‌ای اظهار مخالفت نماید آن را در سطح وسیعی به اطلاع جوامع یهودی می‌رسانند تا وی را تحت‌فشار قرار دهند. روش دیگری که کمیته در پیش می‌گیرد استفاده از فشارهای عاطفی و روانی است و با ذکر گذشته یهودیان و عنوان نمودن این مسئله که این تصمیم عواقب خطرناکی برای یهودیان دارد، فرد را تحت‌فشار قرار می‌دهند. آیپک در موارد گوناگونی برای دیدارها و ملاقات‌های اعضای کنگره فهرستی کامپیوتری تهیه‌کرده و از آن‌ها به‌عنوان برگ برنده استفاده می‌کند تا در صورت مخالفت افراد مذکور با اسرائیل در انتخابات بعدی از آنان حمایت نکند.

 تداوم این روند حتی در درون ساختار قدرت در آمریکا هم توأم با خفقان و نوعی رفتار تحکم‌آمیز و حتی با حذف مخالفین و آزار معترضین مواجه بوده و هست. افراد و گروه‌هایی که نخواهند با روند موردحمایت آیپک همراهی کنند تدریجاً منزوی، منفعل و حتی حذف می‌شوند. درواقع آیپک قدرت تأثیرگذاری بیشتری بر اعضای کنگره دارد تا مسئولان دولت آمریکا این مسئله بدان خاطر است که دولت آمریکا دستگاه عریض و طویلی برای سیاست خارجی خود دارد و گاهی تأثیرگذاری بر آن بسیار مشکل می‌شود. این در حالی است که تأثیرگذاری بر اعضای کنگره به سبب آن‌که از فشارهای عمومی و تبلیغاتی داخلی تأثیر بیشتری می‌پذیرند بسیار آسان‌تر می‌نماید. به همین سبب آیپک ترجیح می‌دهد که فشار خود را بر کنگره متمرکز کند (باشگاه خبرنگاران جوان، 1395).

3. مدل عملکرد لابی آیپک

لابی آیپک برای تأثیرگذاری بر سیاست خارجی ایالات‌متحده امریکا و قرار دادن آن در جهت منافع رژیم صهیونیستی دو نقطه اساسی را مورد هدف قرار داده است و تلاش‌هایی خود را برای اثرگذاری بر آن‌ها به‌وسیله روش‌های گوناگون متمرکز کرده است. اولین حوزه موردتوجه ارکان رسمی و حکومتی مهم و اثربخش یعنی کنگره و دولت است و دومین حوزه افکار عمومی است که اگر کنترل نشود می‌تواند تمام تلاش‌ها در حوزه اول را به ناکامی بکشاند.

1-3. ارکان حکومتی

لابی آیپک برای تأثیرگذاری در فرایندهای تصمیم‌گیری و تصمیم سازی در ایالات‌متحده سعی دارد تا دو مرکز اصلی در ساختار سیاسی ایالات‌متحده یعنی کنگره و دولت را که می‌توانند در جهت‌دهی به سیاست خارجی آمریکا و اتخاذ تصمیم‌ها از اثرگذاری بالایی برخوردار باشند تحت نفوذ خود داشته باشد. در این راستا متناسب با شرایط و اقتضائات هرکدام به روش‌های مناسبی متوسل می‌شود که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

1-1-3. کنگره

قوه مقننه در ایالات‌متحده آمریکا از دو مجلس سنا و نمایندگان تشکیل‌شده است که قانون‌گذاری و نظارت از وظایف اصلی آن به شمار می‌روند. نقش کنگره در حوزه روابط خارجی اهمیت بالایی دارد چراکه قانون اساسی آمریکا اختیارات مهم سیاست خارجی نظیر اعلان‌جنگ، تصویب بودجه یا مجوز اعزام نیروهای نظامی به خارج از مرزها را بر عهده کنگره گذاشته است. کنگره با استفاده از کارشناسان مجرب در «کمیته‌های دائمی» که از نمایندگان جمهوری‌خواه و دموکرات تشکیل‌شده است و بر اساس اولویت‌های ملی و فراملی مصوبات را به تصویب می‌رساند.

ازآنجایی‌که کمیته‌های دائمی وظیفه نظارت و قانون‌گذاری در امور سیاست خارجی را بر عهده دارند، دولت فدرال برای اتخاذ هر تصمیمی باید نظر اعضا و به‌ویژه رؤسای کمیته روابط خارجی سنا و کمیته روابط بین‌الملل مجلس نمایندگان را جلب کند چراکه این دو کمیته بارها با تصویب قوانین، تصمیمات مهم رؤسای جمهور را در سیاست خارجی تغییر داده‌اند که برای نمونه می‌توان به مخالفت با پیمان منع آزمایش‌های اتمی، پیمان منع استفاده از مین‌های ضد نفر و پیمان کاهش آلاینده‌های گلخانه‌ای اشاره کرد.

 به‌این‌ترتیب کنگره به‌طور غیرمستقیم و از طریق تصویب مصوبات خارجی، حضور در کمیته روابط بین‌الملل، سخنرانی‌ها و مسافرت‌های خارجی در تصمیمات سیاست خارجی آمریکا تأثیر می‌گذارد (جعفری، 1389: 92). لابی آیپک سعی دارد تا به ‌صورت های زیر از ظرفیت‌های اثرگذاری کنگره در جهت‌دهی سیاست خارجی دولت آمریکا استفاده کند.

الف) حضور صهیونیست‌های مسیحی در پست‌های مهم کنگره

حضور صهیونیست‌های مسیحی به‌عنوان اعضای کنگره یکی از دلایل موفقیت لابی صهیونیستی در قوه قانون‌گذاری ایالات‌متحده است. به‌عنوان نمونه می‌توان به ریچارد آرمی اشاره کرد که در سپتامبر 2002 اعلام کرده بود اولویت نخست خود را محافظت از رژیم صهیونیستی می‌داند، یا تام دیلای جانشین او که به گفته مورتون کلین، رئیس سازمان صهیونیستی آمریکا با تک‌تک اعضای خود مراقب رژیم صهیونیستی بود (میرشایمر و والت، 1392: 311).

ب) حضور سناتورها و نمایندگان یهودی در کنگره

سناتور و نمایندگان یهودی در کنگره آمریکا وجود دارند که تمام تلاش خود را برای تأثیرگذاری بر سیاست خارجی ایالات‌متحده و تغییر آن در راستای منافع رژیم صهیونیستی انجام می‌دهند. برخی از این قانون‌گذاران مانند جوزف لیبرمن، چارلز شومر و واکسمن از مدافعان سرسخت رژیم صهیونیستی بودند (میرشایمر و والت، 1392: 311).

ج) استفاده از کارمندان کنگره

نمایندگان کنگره در تصویب قوانینی که به دنبال حفظ منافع رژیم صهیونیستی است، به‌تنهایی عمل نمی‌کنند. کارمندان و کارشناسانه کنگره که در مرکز روند قانون‌گذاری قرار دارند، تأثیر بسیاری در جهت‌دهی قوانین به نفع رژیم صهیونیستی دارند.

آن‌ها به‌وسیله نگارش پیش‌نویس قوانین، آماده‌سازی سخنرانی‌های عمومی اعضای کنگره، انشای نامه‌هایی که نمایندگان کنگره برای اعلام مواضع خود در موضوعات مهم به یکدیگر می‌نویسند، انتشار نامه‌های سرگشاده که برای اعمال فشار کنگره بر دولت استفاده می‌شود، می‌توانند مؤثر باشند. موریس آمیتانی سخن گوی پیشین آیپک تأکید می‌کند که افراد زیادی در کنگره احتمالاً یهودی هستند و مسائل خاص را از دید یک یهودی نگاه می‌کنند، این‌ها برای سناتورها در زمینه‌های مختلف تعیین تکلیف می‌کنند و کارهای زیادی را می‌توان به کمک کارمندان معمولی انجام داد. (Mearsheimer and Walt, 2007: 152).

د) تأثیرگذاری بر انتخابات از طریق کمک‌های مالی

بخش عمده موفقیت آیپک برای تأثیرگذاری بر کنگره توانایی این سازمان بر اعطای پاداش به قانون‌گذاران حامی و مجازات مخالفان است. این توانایی عمدتاً مبتنی بر ظرفیت سازمان در تأثیرگذاری بر کمک‌های مالی انتخاباتی استوار است. کسانی که از منافع رژیم صهیونیستی حمایت کنند با سیل کمک‌های مالی در انتخابات مواجه خواهند شد و در مقابل کسانی که رژیم صهیونیستی را نادیده بگیرند شاهد قطع شدن کمک‌های مالی و روانه شدن آن‌ها به سمت رقیب در حوزه انتخابی خود خواهند بود.

این فرایند به دو صورت انجام می‌شود. نخست کمک‌های مالی است که از طریق اعضای کلیدی لابی انجام می‌شود. واشنگتن‌پست در سال 2004 بیان می‌کند ک هر یک از اعضای هیئت‌مدیره آیپک از سال 2000 به‌طور متوسط 72 هزار دلار به مبارزات انتخاباتی و کمیته‌های سیاسی کمک کرده‌اند. دومین روش کمک به نامزدهای انتخابات برای متصل شدن به منابع مالی و حمایت‌کنندگان دیگری متصل شوند. آیپک رسماً از نامزدها حمایت نکرده و کمک‌های مالی مستقیم به ستادهای انتخاباتی آن‌ها اعطا نمی‌کند، بلکه پس از شناسایی نامزدها و اعطاکنندگان بالقوه پول ملاقات‌هایی را بین آن‌ها ترتیب می‌دهد (میرشایمر و والت، 1392: 313).

دیوید بیال به‌عنوان یک تاریخ‌دان ادعا می‌کند که لابی یهودیان آمریکایی طرفدار رژیم صهیونیستی از زمان جنگ شش‌روزه به متبحرترین و مؤثرترین سازمان تأثیرگذار بر کنگره آمریکا تبدیل‌شده است. بخشی از آن به خاطر تشکیل یک شبکه ملی یهودی از کمیته‌های اقدام سیاسی است که به نامزدهای کنگره مشروط به آن‌که از رژیم صهیونیستی حمایت کنند، کمک مالی اعطا می‌کند.

به‌عنوان نمونه‌ای دیگر هاری لارنس نامزد شکست‌خورده دموکرات‌ها در سال 1990 از ایالت اورگان، ملاقات خود از دفتر مرکزی آیپک را این‌گونه تشریح می‌کند که در روزهای ابتدایی مبارزات انتخاباتی به مقر آیپک در واشنگتن رفته است. نکته مهم اینجاست که مشهور بودن طرفداری لارنس از رژیم صهیونیستی کافی نبوده است. در آنجا فهرستی از موضوعات حیاتی به وی داده‌شده تا نظرات وی را در مورد آن‌ها بدانند، سپس تمام آنچه را که باید عقاید وی باشند و اینکه دقیقاً چه واژه‌هایی را برای بیان نظرات خود درملأعام استفاده کند به او دیکته کردند (میرشایمر و والت، 1392: 315).

ه) تغییر نظر مخالفان رژیم صهیونیستی

آیپک و کمیته‌های اقدام سیاسی طرفدار رژیم صهیونیستی فقط به دنبال انتخاب شدن نامزد دوستدار رژیم صهیونیستی نیستند بلکه در تغییر دیدگاه سیاستمداران منتقد و تبدیل آن‌ها به طرفداران وفادار رژیم صهیونیستی توانایی و سابقه بسیاری دارند. برای مثال سناتور هلمز جمهوری‌خواه از ایالت کارولینای شمالی در اکثر دوران خود مخالف صریح برنامه‌های اعطای کمک خارجی آمریکا بود که منجر به مخالفت او با اعطای کمک‌های قابل‌توجه به رژیم صهیونیستی می‌شد. هلمیز در سال 1984 رو در روی فرماندار محبوب ایالت کارولینای شمال قرار گرفت.

 آیپک به دنبال استفاده از این فرصت به‌دست‌آمده مقادیر زیادی کمک‌های مالی برای ستاد انتخاباتی هانت فرستاد و آن را تا آستانه پیروزی پیش برد. هملز پیام را دریافت کرد و سال بعد با سفر به فلسطین اشغالی در مقابل دیوار ندبه عکس گرفت. او همچنین عکسی هم آریل شارون گرفت و پس از بازگشت در دفتر کار خود آویخت. هلمز ازآن‌پس و تا سال 2002 که بازنشسته شد به‌عنوان مدافع بی‌پروای رژیم صهیونیستی باقی ماند (جعفری، 1389: 88).

مراجع

منابع

امجد، محمد (1385)، سیاست و حکومت در ایالات متحده، تهران: سمت، چاپ دوم.

جعفری، علی‌اکبر (1389)، منافع استراتژیک مشترک و اتحاد آمریکا- اسرائیل، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول.

رنجبر، احمد، «نقش لابی‌گری در فرایند قانون‌گذاری و امکان قانونمند کردن آن»، مجلس و پژوهش، سال دوازده، شماره 50-49، پاییز و زمستان 1384، صفحه 423-436.

کوهکن، علیرضا، «واکاوی دلایل ضعف لابی ایران در آمریکا»، فصل‌نامه روابط خارجی، سال چهارم، شماره چهارم، زمستان 91، صفحه 95-69.

گروه سیاسی باشگاه خبرنگاران جوان (1395)، «سیاست آمریکا و دست‌های پشت پرده‌ای به نام آیپک»، بازدید 6/4/1396، در: http://yon.ir/RizuJ.

میرشایمر، جان جی و استیون ام. والت (1392)، لابی اسرائیل و سیاست خارجی آمریکا قدرت لابی صهیونیستی، رضا منتظمی و مهران نصر ، تهران: خرسندی ، چاپ اول.

میرشایمر، جان جی (1391)، لابی یهود و رئالیسم تهاجمی، ترجمه محسن محمودی، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ اول.

منصوری، محسن (1393) «لابی و لابی‌گری در معرکه سیاست غرب»، بازدید 6/4/1396، در: http://yon.ir/SHQjA.

Mearsheimern, John J. & Walt, Stephen M (2007), the Israel Lobby and U.S Foreign Policy, London: Penguin Group

نویسنده:

صادق باغستانی آرانی: دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)  

دوفصلنامه ره آورد سیاسی- شماره 50.

ادامه دارد…

ساخت اولین دستگاه الکترو شوک ایرانی بوسیله شرکت تجهیزات پزشکی نیروهای مسلح

ساخت اولین دستگاه الکترو شوک ایرانی بوسیله شرکت تجهیزات پزشکی نیروهای مسلحمهرداد رحمت‌نیا مدیر صنایع تجهیزات پزشکی الکترواپتیک نیروهای مسلح در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه بهداشت و درمان گروه علمی پزشكی باشگاه خبرنگاران جوان؛ بیان کرد: الکترو شوک یکی از حیاتی‌ترین دستگاه‌های مورد نیاز برای نجات جان بیماران دچار حمله قلبی است، دستگاهی که همه انواع آن در کشور وارداتی است و در شرایط تحریم مشکلاتی همچون نبود قطعات یدکی و یا سرویس مجدد عملکرد این دستگاه‌ها را با اختلالات جدی مواجه کرد.

وی با تاکید بر اینکه نخستین دستگاه الکترو شوک پیشرفته ایرانی همه تاییدیه‌های لازم را اخذ کرده است، افزود: این دستگاه که به همت مهندسان تجهیزات پزشکی نیروهای مسلح و با دانش بومی ساخته شده است طی روزهای آینده به تولید انبوه می‌رسد و این در حالی است که قیمت تمام شده آن برای توزیع در مراکز درمانی 30 درصد کمتر از انواع خارجی آن است.

ساخت پیشرفته ترین الکتروشوک در ایران

مدیر صنایع تجهیزات پزشکی الکترواپتیک نیروهای مسلح ادامه داد: در حال حاضر بهترین برند‌های تولیدکننده دستگاه‌های الکترو شوک در جهان آمریکا، ژاپن، آلمان و فیلیپس هلند است، این در حالی است که همه ویژگی‌های برجسته الکترو شوک‌های این دستگاه‌ها گردآوری شده و با دانش بومی و پس از اخذ تاییدیه‌های لازم در دستگاه‌های الکترو شوک تماما ایرانی اعمال شده است و در واقع بدون هیچ اغراق می‌توان گفت که دستگاه الکترو شوک تماما ایرانی نیروهای مسلح به نوعی پیشرفته‌ترین ورژن الکترو شوک در میان سایر تولیدکنندگان خارجی آن است.

رحمت‌نیا اظهار کرد: نخستین نمونه ساخته شده الکترو شوک ایرانی به زودی در نمایشگاه تجهیزات پزشکی ارائه خواهد شد که امکان تولید انبوه آن برای پوشش سفارشات سایر مراکز درمانی وجود دارد و علاوه بر آن مشکلات تحریم و واردات قطعات یدکی، سرویس‌ دستگاه و هزینه‌های بالای نصب و راه‌اندازی آن تماما با این تولید انحصاری داخلی از میان رفت.

استخدام کارشناس حسابدار در یک شرکت تجهیزات پزشکی

استخدام کارشناس حسابدار در یک شرکت تجهیزات پزشکیبه گزارش تجهیزات نمایشگاهی پرشین آزما به نقل از   گروه اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، یک شرکت تجهیزات پزشکی، جهت تکمیل کادر حسابداری خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می کند.

متقاضیان واجد شرایط می‌توانند، رزومه خود را به ایمیل زیر ارسال کنند.

آدرس ایمیل: dsco.job123@gmail.com

 

 

استخدام کارشناس حسابدار در یک شرکت تجهیزات پزشکی